युधिष्ठिर उवाच
धन्या वयं यद् अस्माकं स्नेहकारुण्ययन्त्रिताः ॥
असतो ऽपि गुणान् आहुर् ब्राह्मणप्रमुखाः प्रजाः ॥
तद् अहं भ्रातृसहितः सर्वान् विज्ञापयामि वः ॥
नान्यथा तद् धि कर्तव्यम् अस्मत्स्नेहानुकम्पया ॥
भीष्मः पितामहो राजा विदुरो जननी च मे ॥
सुहृज्जनश् च प्रायो मे नगरे नागसाह्वये ॥
ते त्व् अस्मद्धितकामार्थं पालनीयाः प्रयत्नतः ॥
युष्माभिः सहितैः सर्वैः शोकसंतापविह्वलाः ॥
निवर्ततागता दूरं समागमनशापिताः ॥
स्वजने न्यासभूते मे कार्या स्नेहान्विता मतिः ॥
एतद् धि मम कार्याणां परमं हृदि संस्थितम् ॥
सुकृतानेन मे तुष्टिः सत्कारश् च भविष्यति ॥
yudhiṣṭhira uvāca
dhanyā vayaṃ yad asmākaṃ snehakāruṇyayantritāḥ ||
asato 'pi guṇān āhur brāhmaṇapramukhāḥ prajāḥ ||
tad ahaṃ bhrātṛsahitaḥ sarvān vijñāpayāmi vaḥ ||
nānyathā tad dhi kartavyam asmatsnehānukampayā ||
bhīṣmaḥ pitāmaho rājā viduro jananī ca me ||
suhṛjjanaś ca prāyo me nagare nāgasāhvaye ||
te tv asmaddhitakāmārthaṃ pālanīyāḥ prayatnataḥ ||
yuṣmābhiḥ sahitaiḥ sarvaiḥ śokasaṃtāpavihvalāḥ ||
nivartatāgatā dūraṃ samāgamanaśāpitāḥ ||
svajane nyāsabhūte me kāryā snehānvitā matiḥ ||
etad dhi mama kāryāṇāṃ paramaṃ hṛdi saṃsthitam ||
sukṛtānena me tuṣṭiḥ satkāraś ca bhaviṣyati ||
Юдхиштхира сказал: «Мы благословенны: из любви и сострадания брахманы и горожане говорят о нас добрые качества, даже если мы их не имеем. Но я вместе с братьями прошу вас всех: из любви и жалости к нам поступите именно так. В городе Хастинапуре остались мой дед Бхишма, царь, Видура, моя мать и почти все наши близкие. Они желают нам добра, но теперь потрясены скорбью и жаром страдания; вы все должны заботливо оберегать их. Возвращайтесь: вы уже прошли далеко. Пусть ваш ум с любовью будет обращён к моим родным, которых я оставляю вам как доверенное сокровище. Это главное из моих дел, лежащее в сердце; таким добрым поступком вы доставите мне удовлетворение и окажете истинную честь».
22b7770706fb · published Jun 18, 2026, 3:10:20 AM UTC
Page between verses with
Юдхиштхира отвечает как царь даже в изгнании: он думает не о собственной боли, а о тех, кто остался без защиты. Его дхарма не сужается до личной обиды. Именно поэтому он способен удерживать порядок там, где другие видят только катастрофу.