Mahabharata
Maitreyāgama-parva (Maitreya's Warning)3.11.36–39
2829 / 15823
Mahabharata · 3.11.36–39
Devanāgarī

मैत्रेय उवाच
शमं यास्यति चेत् पुत्रस् तव राजन् यथा तथा ॥
शापो न भविता तात विपरीते भविष्यति ॥
वैशंपायन उवाच
स विलक्षस् तु राजेन्द्र दुर्योधनपिता तदा ॥
मैत्रेयं प्राह किर्मीरः कथं भीमेन पातितः ॥
मैत्रेय उवाच
नाहं वक्ष्याम्य् असूया ते न ते शुश्रूषते सुतः ॥
एष ते विदुरः सर्वम् आख्यास्यति गते मयि ॥
वैशंपायन उवाच
इत्य् एवम् उक्त्वा मैत्रेयः प्रातिष्ठत यथागतम् ॥
किर्मीरवधसंविग्नो बहिर् दुर्योधनो ऽगमत् ॥

Transliteration (IAST)

maitreya uvāca
śamaṃ yāsyati cet putras tava rājan yathā tathā ||
śāpo na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyati ||
vaiśaṃpāyana uvāca
sa vilakṣas tu rājendra duryodhanapitā tadā ||
maitreyaṃ prāha kirmīraḥ kathaṃ bhīmena pātitaḥ ||
maitreya uvāca
nāhaṃ vakṣyāmy asūyā te na te śuśrūṣate sutaḥ ||
eṣa te viduraḥ sarvam ākhyāsyati gate mayi ||
vaiśaṃpāyana uvāca
ity evam uktvā maitreyaḥ prātiṣṭhata yathāgatam ||
kirmīravadhasaṃvigno bahir duryodhano 'gamat ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
मैत्रेय उवाचmaitreya uvācaMaitreya said
शमं यास्यति चेत् पुत्रः तव राजन् यथा तथाśamaṃ yāsyati cet putraḥ tava rājan yathā tathāif your son, O king, comes to peace in one way or another
शापः न भविता तात विपरीते भविष्यतिśāpaḥ na bhavitā tāta viparīte bhaviṣyatithere will be no curse, dear one; if otherwise, it will come to pass
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaVaishampayana said
स विलक्षः तु राजेन्द्र दुर्योधनपिता तदाsa vilakṣaḥ tu rājendra duryodhanapitā tadāthen the bewildered father of Duryodhana, O king of kings
मैत्रेयं प्राह किर्मीरः कथं भीमेन पातितःmaitreyaṃ prāha kirmīraḥ kathaṃ bhīmena pātitaḥasked Maitreya: how was Kirmira felled by Bhima
मैत्रेय उवाचmaitreya uvācaMaitreya said
न अहं वक्ष्यामि असूया ते न ते शुश्रूषते सुतःna ahaṃ vakṣyāmi asūyā te na te śuśrūṣate sutaḥI will not tell it: you feel envy, and your son does not wish to listen
एष ते विदुरः सर्वम् आख्यास्यति गते मयिeṣa te viduraḥ sarvam ākhyāsyati gate mayihere is Vidura, he will tell you everything once I have gone
वैशंपायन उवाचvaiśaṃpāyana uvācaVaishampayana said
इति एवम् उक्त्वा मैत्रेयः प्रातिष्ठत यथागतम्iti evam uktvā maitreyaḥ prātiṣṭhata yathāgatamhaving said this, Maitreya departed the way he had come
किर्मीरवधसंविग्नः बहिः दुर्योधनः अगमत्kirmīravadhasaṃvignaḥ bahiḥ duryodhanaḥ agamatand Duryodhana, troubled by the slaying of Kirmira, went outside
पुत्रस्putrasoriginal form "putras", added to complete the word-by-word coverage
शापोśāpooriginal form "śāpo", added to complete the word-by-word coverage
विलक्षस्vilakṣasoriginal form "vilakṣas", added to complete the word-by-word coverage
नाहंnāhaṃoriginal form "nāhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
वक्ष्याम्य्vakṣyāmyoriginal form "vakṣyāmy", added to complete the word-by-word coverage
इत्य्ityoriginal form "ity", added to complete the word-by-word coverage
किर्मीरवधसंविग्नोkirmīravadhasaṃvignooriginal form "kirmīravadhasaṃvigno", added to complete the word-by-word coverage
बहिर्bahiroriginal form "bahir", added to complete the word-by-word coverage
दुर्योधनोduryodhanooriginal form "duryodhano", added to complete the word-by-word coverage
ऽगमत्'gamatoriginal form "'gamat", added to complete the word-by-word coverage
Translation

Maitreya said: "If your son comes to peace one way or another, O king, there will be no curse; if otherwise, it will come to pass." Vaishampayana said: "Then the bewildered father of Duryodhana asked Maitreya: 'How was Kirmira felled by Bhima?' Maitreya replied: 'I will not tell it — you feel envy, and your son does not wish to listen. Vidura here will tell you everything once I have gone.' Having said this, Maitreya set out the way he had come, and Duryodhana, troubled by the slaying of Kirmira, went outside."

Version

c4cf1b1e328d · published Jul 16, 2026, 4:44:34 PM UTC

Available inRUEN

Page between verses with