Mahabharata
Кирмиравады-парва: Бхима убивает Кирмиру · Verse 3.12.15–20
2832 / 3756
Mahabharata · 3.12.15–20
Devanāgarī

स दृष्ट्वा पाण्डवान् दूरात् कृष्णाजिनसमावृतान् ॥
आवृणोत् तद् वनद्वारं मैनाक इव पर्वतः ॥
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचना ॥
अदृष्टपूर्वं संत्रासान् न्यमीलयत लोचने ॥
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहा ॥
पञ्चपर्वतमध्यस्था नदीवाकुलतां गता ॥
मोमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाः ॥
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथा रतिम् ॥
अथ तां राक्षसीं मायाम् उत्थितां घोरदर्शनाम् ॥
रक्षोघ्नैर् विविधैर् मन्त्रैर् धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैः ॥
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयाम् आस वीर्यवान् ॥
स नष्टमायो ऽतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणः ॥
काममूर्तिधरः क्षुद्रः कालकल्पो व्यदृश्यत ॥

Transliteration (IAST)

sa dṛṣṭvā pāṇḍavān dūrāt kṛṣṇājinasamāvṛtān ||
āvṛṇot tad vanadvāraṃ maināka iva parvataḥ ||
taṃ samāsādya vitrastā kṛṣṇā kamalalocanā ||
adṛṣṭapūrvaṃ saṃtrāsān nyamīlayata locane ||
duḥśāsanakarotsṛṣṭaviprakīrṇaśiroruhā ||
pañcaparvatamadhyasthā nadīvākulatāṃ gatā ||
momuhyamānāṃ tāṃ tatra jagṛhuḥ pañca pāṇḍavāḥ ||
indriyāṇi prasaktāni viṣayeṣu yathā ratim ||
atha tāṃ rākṣasīṃ māyām utthitāṃ ghoradarśanām ||
rakṣoghnair vividhair mantrair dhaumyaḥ samyakprayojitaiḥ ||
paśyatāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ nāśayām āsa vīryavān ||
sa naṣṭamāyo 'tibalaḥ krodhavisphāritekṣaṇaḥ ||
kāmamūrtidharaḥ kṣudraḥ kālakalpo vyadṛśyata ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
स दृष्ट्वा पाण्डवान् दूरात् कृष्णाजिनसमावृतान्sa dṛṣṭvā pāṇḍavān dūrāt kṛṣṇājinasamāvṛtānувидев издали Пандавов, покрытых чёрными шкурами
आवृणोत् तद् वनद्वारं मैनाकः इव पर्वतःāvṛṇot tad vanadvāraṃ mainākaḥ iva parvataḥон закрыл вход в лес, как гора Майнака
तं समासाद्य वित्रस्ता कृष्णा कमललोचनाtaṃ samāsādya vitrastā kṛṣṇā kamalalocanāподойдя к нему, испуганная лотосоокая Кришна
अदृष्टपूर्वं संत्रासात् न्यमीलयत लोचनेadṛṣṭapūrvaṃ saṃtrāsāt nyamīlayata locaneот ужаса перед невиданным прежде закрыла глаза
दुःशासनकरोत्सृष्टविप्रकीर्णशिरोरुहाduḥśāsanakarotsṛṣṭaviprakīrṇaśiroruhāеё волосы, распущенные рукой Духшасаны, были разметаны
पञ्चपर्वतमध्यस्था नदी इव आकुलतां गताpañcaparvatamadhyasthā nadī iva ākulatāṃ gatāмежду пятью горами она стала встревоженной, как река
मोमुह्यमानां तां तत्र जगृहुः पञ्च पाण्डवाःmomuhyamānāṃ tāṃ tatra jagṛhuḥ pañca pāṇḍavāḥтам пять Пандавов поддержали её, приходившую в обморок
इन्द्रियाणि प्रसक्तानि विषयेषु यथा रतिम्indriyāṇi prasaktāni viṣayeṣu yathā ratimкак чувства удерживают удовольствие, привязанное к предметам
अथ तां राक्षसीं मायाम् उत्थितां घोरदर्शनाम्atha tāṃ rākṣasīṃ māyām utthitāṃ ghoradarśanāmзатем эту поднявшуюся ракшасскую майю ужасного вида
रक्षोघ्नैः विविधैः मन्त्रैः धौम्यः सम्यक्प्रयोजितैःrakṣoghnaiḥ vividhaiḥ mantraiḥ dhaumyaḥ samyakprayojitaiḥразными мантрами, губящими ракшасов, правильно применёнными Дхаумьей
पश्यतां पाण्डुपुत्राणां नाशयाम् आस वीर्यवान्paśyatāṃ pāṇḍuputrāṇāṃ nāśayām āsa vīryavānмужественный уничтожил на глазах сыновей Панду
स नष्टमायः अतिबलः क्रोधविस्फारितेक्षणःsa naṣṭamāyaḥ atibalaḥ krodhavisphāritekṣaṇaḥтот, с уничтоженной майей, очень сильный, с глазами, расширенными от гнева
काममूर्तिधरः क्षुद्रः कालकल्पः व्यदृश्यतkāmamūrtidharaḥ kṣudraḥ kālakalpaḥ vyadṛśyataнизкий, принимающий желаемый облик, стал виден подобным смерти
Translation

Увидев издали Пандавов в чёрных шкурах, ракшас закрыл вход в лес, как гора Майнака. Лотосоокая Кришна-Драупади, приблизившись к нему и увидев невиданное прежде, от ужаса закрыла глаза. Её волосы, когда-то распущенные рукой Духшасаны, были разметаны; между пятью Пандавами она казалась встревоженной рекой между пятью горами. Когда она стала терять сознание, пять Пандавов поддержали её, как чувства удерживают удовольствие, привязанное к предметам. Тогда Дхаумья, применив разные мантры, уничтожающие ракшасов, рассеял эту ужасную ракшасскую майю на глазах сыновей Панду. Лишившись майи, низкий и могучий Кирмира, принимающий любые облики, стал виден как воплощение смерти, с глазами, расширенными от гнева».

Commentary

Драупади здесь снова несёт память собрания: распущенные Духшасаной волосы соединяют лесной страх с прежним унижением. Но теперь рядом с ней не бессильное собрание, а мужья, жрец и мантра, рассеивающая майю. Защита начинается с восстановления духовного зрения.

Version

616390b98510 · published Jun 18, 2026, 3:37:22 AM UTC

Page between verses with