कृत्वा मूत्रपुरीषे तु रथ्याम् आक्रम्य वा पुनः ॥
पादप्रक्षालनं कुर्यात् स्वाध्याये भोजने तथा ॥
त्रीणि देवाः पवित्राणि ब्राह्मणानाम् अकल्पयन् ॥
अदृष्टम् अद्भिर् निर्णिक्तं यच् च वाचा प्रशस्यते ॥
संयावं कृसरं मांसं शष्कुली पायसं तथा ॥
आत्मार्थं न प्रकर्तव्यं देवार्थं तु प्रकल्पयेत् ॥
नित्यम् अग्निं परिचरेद् भिक्षां दद्याच् च नित्यदा ॥
वाग्यतो दन्तकाष्ठं च नित्यम् एव समाचरेत् ॥
न चाभ्युदितशायी स्यात् प्रायश्चित्ती तथा भवेत् ॥
मातापितरम् उत्थाय पूर्वम् एवाभिवादयेत् ॥
आचार्यम् अथ वाप्य् एनं तथायुर् विन्दते महत् ॥
वर्जयेद् दन्तकाष्ठानि वर्जनीयानि नित्यशः ॥
भक्षयेच् छास्त्रदृष्टानि पर्वस्व् अपि च वर्जयेत् ॥
उदङ्मुखश् च सततं शौचं कुर्यात् समाहितः ॥
kṛtvā mūtrapurīṣe tu rathyām ākramya vā punaḥ ||
pādaprakṣālanaṃ kuryāt svādhyāye bhojane tathā ||
trīṇi devāḥ pavitrāṇi brāhmaṇānām akalpayan ||
adṛṣṭam adbhir nirṇiktaṃ yac ca vācā praśasyate ||
saṃyāvaṃ kṛsaraṃ māṃsaṃ śaṣkulī pāyasaṃ tathā ||
ātmārthaṃ na prakartavyaṃ devārthaṃ tu prakalpayet ||
nityam agniṃ paricared bhikṣāṃ dadyāc ca nityadā ||
vāgyato dantakāṣṭhaṃ ca nityam eva samācaret ||
na cābhyuditaśāyī syāt prāyaścittī tathā bhavet ||
mātāpitaram utthāya pūrvam evābhivādayet ||
ācāryam atha vāpy enaṃ tathāyur vindate mahat ||
varjayed dantakāṣṭhāni varjanīyāni nityaśaḥ ||
bhakṣayec chāstradṛṣṭāni parvasv api ca varjayet ||
udaṅmukhaś ca satataṃ śaucaṃ kuryāt samāhitaḥ ||
«Справив мочу-кал, на улицу ступив снова, омовение стоп да творит, перед учением, едою также. Три вещи боги чистыми для брахманов установили: невиданное грязным, водою омытое, и что словом одобрено. Самьяву, крисару, мясо, лепёшки, паясу также ради себя да не готовится, ради богов же да устрояется. Всегда огонь да обихаживает, и подаяние да даёт всегда; обуздав речь, зубочистку всегда же да употребляет. Мать-отца, встав, прежде всего да приветствует, учителя же или его, — так жизни обретает долгой. Да избегает зубочисток, избегаемых всегда; да употребляет шастрой виданные, и в парваны да избегает. К северу лицом всегда очищение да творит, сосредоточенный».
14bbe6e699d9 · published Jun 21, 2026, 3:50:00 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Знаменательно правило о трёх видах чистоты, установленных «богами для брахманов»: чисто то, что не виделось осквернённым, то, что омыто водою, и то, что одобрено словом (мантрою или ручательством знающего). Так чистота — не одна телесная, но и удостоверенная разумом и речью. Глубок и завет о пище: лакомые яства — мясо, паясу, сладкие лепёшки — «да не готовятся ради себя, но ради богов». Здесь сердцевина духа служения: вкусное не для услаждения чрева, а как приношение, и лишь освящённый остаток — человеку. И вновь — почтение к родителям: «встав, прежде всего приветствуй мать, отца и учителя; так обретёшь долгий век». Поклон родившим и научившим поставлен в самое начало дня и в число первейших причин долголетия.