Mahabharata
Good Conduct: The Source of Long Life, Fame, and Fortune (Part 1)13.107.70-76
12568 / 15823
Mahabharata · 13.107.70-76
Devanāgarī

अकृत्वा देवतापूजां नान्यं गच्छेत् कदा चन ॥
अन्यत्र तु गुरुं वृद्धं धार्मिकं वा विचक्षणम् ॥
अवलोक्यो न चादर्शो मलिनो बुद्धिमत्तरैः ॥
न चाज्ञातां स्त्रियं गच्छेद् गर्भिणीं वा कदा चन ॥
उदक्शिरा न स्वपेत तथा प्रत्यक्शिरा न च ॥
प्राक्शिरास् तु स्वपेद् विद्वान् अथ वा दक्षिणाशिराः ॥
न भग्ने नावदीर्णे वा शयने प्रस्वपेत च ॥
नान्तर्धाने न संयुक्ते न च तिर्यक् कदा चन ॥
न नग्नः कर्हि चित् स्नायान् न निशायां कदा चन ॥
स्नात्वा च नावमृज्येत गात्राणि सुविचक्षणः ॥
न चानुलिम्पेद् अस्नात्वा स्नात्वा वासो न निर्धुनेत् ॥
आर्द्र एव तु वासांसि नित्यं सेवेत मानवः ॥
स्रजश् च नावकर्षेत न बहिर् धारयेत च ॥
रक्तमाल्यं न धार्यं स्याच् छुक्लं धार्यं तु पण्डितैः ॥
वर्जयित्वा तु कमलं तथा कुवलयं विभो ॥

Transliteration (IAST)

akṛtvā devatāpūjāṃ nānyaṃ gacchet kadā cana ||
anyatra tu guruṃ vṛddhaṃ dhārmikaṃ vā vicakṣaṇam ||
avalokyo na cādarśo malino buddhimattaraiḥ ||
na cājñātāṃ striyaṃ gacched garbhiṇīṃ vā kadā cana ||
udakśirā na svapeta tathā pratyakśirā na ca ||
prākśirās tu svaped vidvān atha vā dakṣiṇāśirāḥ ||
na bhagne nāvadīrṇe vā śayane prasvapeta ca ||
nāntardhāne na saṃyukte na ca tiryak kadā cana ||
na nagnaḥ karhi cit snāyān na niśāyāṃ kadā cana ||
snātvā ca nāvamṛjyeta gātrāṇi suvicakṣaṇaḥ ||
na cānulimped asnātvā snātvā vāso na nirdhunet ||
ārdra eva tu vāsāṃsi nityaṃ seveta mānavaḥ ||
srajaś ca nāvakarṣeta na bahir dhārayeta ca ||
raktamālyaṃ na dhāryaṃ syāc chuklaṃ dhāryaṃ tu paṇḍitaiḥ ||
varjayitvā tu kamalaṃ tathā kuvalayaṃ vibho ||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अकृत्वा देवतापूजांakṛtvā devatāpūjāṃне свершив божеств почитания
न अन्यं गच्छेत् कदा चनna anyaṃ gacchet kadā canaк иному да не идёт когда-либо
अन्यत्र तु गुरुं वृद्धंanyatra tu guruṃ vṛddhaṃкроме гуру, старшего
धार्मिकं वा विचक्षणम्dhārmikaṃ vā vicakṣaṇamправедного или мудрого
अवलोक्यः न च आदर्शःavalokyaḥ na ca ādarśaḥда не глядится в зеркало
मलिनः बुद्धिमत्तरैःmalinaḥ buddhimattaraiḥгрязное, разумнейшими
न च अज्ञातां स्त्रियं गच्छेत्na ca ajñātāṃ striyaṃ gacchetи к незнакомой женщине да не идёт
गर्भिणीं वा कदा चनgarbhiṇīṃ vā kadā canaили к беременной когда-либо
उदक्शिराः न स्वपेतudakśirāḥ na svapetaк северу головою да не спит
तथा प्रत्यक्शिराः न चtathā pratyakśirāḥ na caтак и к западу головою не
प्राक्शिराः तु स्वपेत् विद्वान्prākśirāḥ tu svapet vidvānк востоку головою да спит мудрый
अथ वा दक्षिणाशिराःatha vā dakṣiṇāśirāḥили к югу головою
न भग्ने न अवदीर्णे वाna bhagne na avadīrṇe vāне на сломанном, не на треснутом
शयने प्रस्वपेत चśayane prasvapeta caложе да спит
न अन्तर्धाने न संयुक्तेna antardhāne na saṃyukteне в укрытии, не соединённом
न च तिर्यक् कदा चनna ca tiryak kadā canaи не поперёк когда-либо
न नग्नः कर्हि चित् स्नायात्na nagnaḥ karhi cit snāyātне нагим когда-либо да моется
न निशायां कदा चनna niśāyāṃ kadā canaни ночью когда-либо
स्नात्वा च न अवमृज्येतsnātvā ca na avamṛjyetaомывшись, да не обтирает
गात्राणि सुविचक्षणःgātrāṇi suvicakṣaṇaḥчлены весьма мудрый
न च अनुलिम्पेत् अस्नात्वाna ca anulimpet asnātvāи да не умащается не омывшись
स्नात्वा वासः न निर्धुनेत्snātvā vāsaḥ na nirdhunetомывшись, одежду да не отряхивает
आर्द्रः एव तु वासांसिārdraḥ eva tu vāsāṃsiвлажным же одежды
नित्यं सेवेत मानवःnityaṃ seveta mānavaḥвсегда да носит человек
रक्तमाल्यं न धार्यं स्यात्raktamālyaṃ na dhāryaṃ syātкрасный венок да не носится
शुक्लं धार्यं तु पण्डितैःśuklaṃ dhāryaṃ tu paṇḍitaiḥбелый носим мудрыми
वर्जयित्वा तु कमलंvarjayitvā tu kamalaṃисключая лотос
तथा कुवलयं विभोtathā kuvalayaṃ vibhoи кувшинку, о владыка
Translation

«Не свершив божеств почитания, к иному да не идёт когда-либо, кроме гуру, старшего, праведного или мудрого. Да не глядится в зеркало грязное разумнейшими; и к незнакомой женщине да не идёт, или к беременной когда-либо. К северу головою да не спит, так и к западу головою не; к востоку головою да спит мудрый, или к югу головою. Не на сломанном, не на треснутом ложе да спит, не в укрытии, не соединённом, и не поперёк когда-либо. Не нагим когда-либо да моется, ни ночью когда-либо; омывшись, да не обтирает члены весьма мудрый. И да не умащается не омывшись, омывшись, одежду да не отряхивает; влажным же одежды всегда да носит человек. Красный венок да не носится, белый носим мудрыми, исключая лотос и кувшинку, о владыка».

Version

0165c09eeca0 · published Jun 21, 2026, 3:50:00 AM UTC

Available inRU

Page between verses with