Nārada Purāṇa
The worship of the deity67.25-36
704 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 67.25-36

Sanat-kumāra

Devanāgarī

अथवा मूलगायत्र्या पूजाद्रव्याणि प्रोक्षयेत् ॥ पाद्यार्ध्याचमनूयार्थं मधुपर्कार्थमप्युत
पात्राण्याधारयुक्तानि स्थापयेद्विधिना पुरः ॥ पाद्यं श्यामाकदूर्वाब्जविष्णुक्रांतजलैः स्मृतम्
अर्ध्यं पुष्पाक्षतयवैः कुशाग्रतिलसर्षपैः ॥ गंधदूर्वादलैः प्रोक्तं ततश्चाचमनीयकम्
जातीफलं च कंकोलं लवंगं च जलान्वितम् ॥ क्षौद्राज्यदधिसंमिश्रं मधुपर्कसमीरितम्
एकस्मिन्नथवा पात्रे पाद्यादीनि प्रकल्पयेत् ॥ शंकरार्कार्चने शंखमयेनैव प्रशस्यते
श्वेताकृष्णारुणापीताश्यामारक्तासितासिताः ॥ रक्तांबराभयकराध्येयास्स्पुः पीठशक्तयः
स्वर्णादिलिखिते यंत्रे शालग्रामे मणौ तथा ॥ विधिना स्थापितायां वा प्रतिमायां प्रपूजयेत्
अंगुष्टादिवितस्त्यंतमाना स्वर्णादिधातुभिः ॥ निर्मिता शुभदा गेहे पूजनाय दिने दिने
वक्रां दग्धां खंडितां च भिन्नमूर्द्धदृशं पुनः ॥ स्पष्टां वाप्यन्त्यजाद्यैश्च प्रतिमां नैव पूजयेत्
बाणादिलिंगे वाभ्यर्चेत्सर्वलक्षणलक्षिते ॥ मूलेन मूर्तिं संकल्प्य ध्यात्वा देवं यथोदितम्
आवाहा पूजयेतस्यां परिवारगणैः सह ॥ शालग्रामे स्थापितायां नावाहनविसर्जने
पुष्पांजलिं समादाय ध्यात्वा मंत्रमुदीरयेत्

Transliteration (IAST)

athavā mūlagāyatryā pūjādravyāṇi prokṣayet || pādyārdhyācamanūyārthaṃ madhuparkārthamapyuta
pātrāṇyādhārayuktāni sthāpayedvidhinā puraḥ || pādyaṃ śyāmākadūrvābjaviṣṇukrāṃtajalaiḥ smṛtam
ardhyaṃ puṣpākṣatayavaiḥ kuśāgratilasarṣapaiḥ || gaṃdhadūrvādalaiḥ proktaṃ tataścācamanīyakam
jātīphalaṃ ca kaṃkolaṃ lavaṃgaṃ ca jalānvitam || kṣaudrājyadadhisaṃmiśraṃ madhuparkasamīritam
ekasminnathavā pātre pādyādīni prakalpayet || śaṃkarārkārcane śaṃkhamayenaiva praśasyate
śvetākṛṣṇāruṇāpītāśyāmāraktāsitāsitāḥ || raktāṃbarābhayakarādhyeyāsspuḥ pīṭhaśaktayaḥ
svarṇādilikhite yaṃtre śālagrāme maṇau tathā || vidhinā sthāpitāyāṃ vā pratimāyāṃ prapūjayet
aṃguṣṭādivitastyaṃtamānā svarṇādidhātubhiḥ || nirmitā śubhadā gehe pūjanāya dine dine
vakrāṃ dagdhāṃ khaṃḍitāṃ ca bhinnamūrddhadṛśaṃ punaḥ || spaṣṭāṃ vāpyantyajādyaiśca pratimāṃ naiva pūjayet
bāṇādiliṃge vābhyarcetsarvalakṣaṇalakṣite || mūlena mūrtiṃ saṃkalpya dhyātvā devaṃ yathoditam
āvāhā pūjayetasyāṃ parivāragaṇaiḥ saha || śālagrāme sthāpitāyāṃ nāvāhanavisarjane
puṣpāṃjaliṃ samādāya dhyātvā maṃtramudīrayet

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अथवाathavāили же
मूलगायत्र्याmūlagāyatryāкоренною гаятри
पूजाद्रव्याणिpūjādravyāṇiвещи для почитания
प्रोक्षयेत्prokṣayetда окропит
पाद्यार्ध्याचमनूयार्थंpādyārdhyācamanūyārthaṃради воды для ног, аргхьи и полоскания
मधुपर्कार्थमप्युतmadhuparkārthamapyutaи ради мадхупарки
पात्राण्याधारयुक्तानिpātrāṇyādhārayuktāniсосуды с подставками
स्थापयेद्विधिनाsthāpayedvidhināда поставит по обряду
पुरःpuraḥвпереди
पाद्यंpādyaṃвода для ног
श्यामाकदूर्वाब्जविष्णुक्रांतजलैःśyāmākadūrvābjaviṣṇukrāṃtajalaiḥс водою, шьямакой, дурвой, лотосом и вишнукрантой
स्मृतम्smṛtamсчитается
अर्ध्यंardhyaṃаргхья
पुष्पाक्षतयवैःpuṣpākṣatayavaiḥс цветами, зёрнами и ячменём
कुशाग्रतिलसर्षपैःkuśāgratilasarṣapaiḥс концами куши, сезамом и горчицей
गंधदूर्वादलैःgaṃdhadūrvādalaiḥс благовониями и листьями дурвы
प्रोक्तंproktaṃназвано
ततश्चाचमनीयकम्tataścācamanīyakamи затем вода для полоскания
जातीफलंjātīphalaṃмускатный орех
caи
कंकोलंkaṃkolaṃкубеба
लवंगंlavaṃgaṃгвоздика
caи
जलान्वितम्jalānvitamс водою
क्षौद्राज्यदधिसंमिश्रंkṣaudrājyadadhisaṃmiśraṃсмешанное с мёдом, топлёным маслом и простоквашей
मधुपर्कसमीरितम्madhuparkasamīritamмадхупаркой названо
एकस्मिन्नथवाekasminnathavāили же в одном
पात्रेpātreсосуде
पाद्यादीनिpādyādīniводу для ног и прочее
प्रकल्पयेत्prakalpayetда устроит
शंकरार्कार्चनेśaṃkarārkārcaneпри почитании Шанкары и Солнца
शंखमयेनैवśaṃkhamayenaivaименно из раковины
प्रशस्यतेpraśasyateодобряется
श्वेताकृष्णारुणापीताश्यामारक्तासितासिताःśvetākṛṣṇāruṇāpītāśyāmāraktāsitāsitāḥбелая, чёрная, алая, жёлтая, тёмная, красная, тёмная, чёрная
रक्तांबराभयकराध्येयास्स्पुःraktāṃbarābhayakarādhyeyāsspuḥв красных одеждах, с рукою безопасности, да будут созерцаемы
पीठशक्तयःpīṭhaśaktayaḥсилы престола
स्वर्णादिलिखितेsvarṇādilikhiteна начертанной золотом и прочим
यंत्रेyaṃtreна янтре
शालग्रामेśālagrāmeна шалаграме
मणौmaṇauна самоцвете
तथाtathāтакже
विधिनाvidhināпо обряду
स्थापितायांsthāpitāyāṃна установленном
वाили
प्रतिमायांpratimāyāṃна изваянии
प्रपूजयेत्prapūjayetда почтит
अंगुष्टादिवितस्त्यंतमानाaṃguṣṭādivitastyaṃtamānāмерою от большого пальца до пяди
स्वर्णादिधातुभिःsvarṇādidhātubhiḥиз золота и прочих металлов
निर्मिताnirmitāизготовленное
शुभदाśubhadāдающее благо
गेहेgeheв доме
पूजनायpūjanāyaдля почитания
दिनेdineдень
दिनेdineза днём
वक्रांvakrāṃкривое
दग्धांdagdhāṃобожжённое
खंडितांkhaṃḍitāṃрасколотое
caи
भिन्नमूर्द्धदृशंbhinnamūrddhadṛśaṃс разбитым темем или глазом
पुनःpunaḥснова
स्पष्टांspaṣṭāṃтронутое
वाप्यन्त्यजाद्यैश्चvāpyantyajādyaiścaили низкорождёнными и прочими
प्रतिमांpratimāṃизваяние
नैवnaivaвовсе не
पूजयेत्pūjayetда почтит
बाणादिलिंगेbāṇādiliṃgeна лингаме Баны и прочем
वाभ्यर्चेत्सर्वलक्षणलक्षितेvābhyarcetsarvalakṣaṇalakṣiteили да почтит на отмеченном всеми признаками
मूलेनmūlenaкоренною
मूर्तिंmūrtiṃобраз
संकल्प्यsaṃkalpyaустроив
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая
देवंdevaṃбога
यथोदितम्yathoditamкак сказано
आवाहाāvāhāпризвав
पूजयेतस्यांpūjayetasyāṃда почтит в нём
परिवारगणैःparivāragaṇaiḥс сонмами окружения
सहsahaвместе
शालग्रामेśālagrāmeна шалаграме
स्थापितायांsthāpitāyāṃна установленном
नावाहनविसर्जनेnāvāhanavisarjaneнет призывания и отпускания
पुष्पांजलिंpuṣpāṃjaliṃпригоршню цветов
समादायsamādāyaвзяв
ध्यात्वाdhyātvāсозерцая
मंत्रमुदीरयेत्maṃtramudīrayetда произнесёт мантру
Translation

«Или же коренною гаятри да окропит он вещи для почитания. Ради воды для ног, аргхьи, полоскания и мадхупарки да поставит он впереди по обряду сосуды с подставками. Водою для ног считается вода со шьямакой, дурвой, лотосом и вишнукрантой; аргхья названа с цветами, зёрнами, ячменём, концами куши, сезамом, горчицей, благовониями и листьями дурвы; затем — вода для полоскания. Мускатный орех, кубеба и гвоздика с водою, смешанные с мёдом, топлёным маслом и простоквашей, названы мадхупаркой. Или же да устроит он воду для ног и прочее в одном сосуде; при почитании Шанкары и Солнца одобряется именно сосуд из раковины. Белая, чёрная, алая, жёлтая, тёмная, красная, тёмная и чёрная, в красных одеждах, с рукою безопасности, — да будут созерцаемы силы престола. Да почтит он на янтре, начертанной золотом и прочим, на шалаграме, на самоцвете или на изваянии, установленном по обряду. Изготовленное из золота и прочих металлов, мерою от большого пальца до пяди, дающее благо, — для почитания в доме день за днём. Кривое, обожжённое, расколотое, с разбитым темем или глазом, а также тронутое низкорождёнными и прочими изваяние да не почтит он вовсе. Или да почтит на лингаме Баны и прочем, отмеченном всеми признаками. Устроив образ коренною и созерцая бога, как сказано, призвав его, да почтит в нём вместе с сонмами окружения; на установленном шалаграме призывания и отпускания нет. Взяв пригоршню цветов и созерцая, да произнесёт мантру».

Version

6a6e55bd8b77 · published Sep 5, 2026, 9:49:41 AM UTC

Available inRU

Page between verses with