Nārada Purāṇa
The worship of the deity67.97-108
710 / 1701
LinuxTurn pages
Nārada Purāṇa · 67.97-108

Sanat-kumāra

Devanāgarī

सर्वे ते प्रीतमनसः प्रतिगृह्णंत्विमं बलिम् ॥ इत्यष्टदिक्षु दत्वा च पुनर्भूतबलिं चरेत्
पानीयममृतीकृत्य मुद्रया धेनुसंज्ञया ॥ देवतायाः करे दद्यात्पुनश्चाचमनीयकम्
देवमुद्वास्य मूर्तिस्थं पुनस्तत्रैव योजयेत् ॥ नैवेद्यं च ततो दद्यात्तत्तदुच्छिष्टभोजिने
महेश्वरस्य चंडेशो विष्वक्सेनस्तथा हरेः ॥ चंडांशुस्तरणेर्वक्ततुंडश्चापि गणेशितुः ॥ शक्तेरुच्छिष्टचांडाली प्रोक्ता उच्छिष्टभोजिनः
ततो ऋष्यादिकं स्मृत्वा कृत्वा मूलषडंगकम् ॥ जप्त्वा मंत्रं यथाशक्ति देवतायै निवेदयेत्
गुह्यातिगुह्यगोप्ता त्वं गृहाणास्मत्कृतं जपम् ॥ सिद्धिर्भवतु मे देव त्वत्प्रसादात्त्वयि स्थिता
ततः पराङ्मुखं चार्घं कृत्वा पुष्पैः प्रपूजयेत् ॥ दोर्भ्यां पभ्द्यां च जानुभ्यामुरसा शिरसादृशा ॥ मनसा वचसा चेति प्रणामोऽष्टांग ईरितः
बाहुभ्यां च सजानुभ्यां शिरसा वचसापि वा ॥ पंचांगकः प्रणामः स्यात्पूजायां प्रवरावुभौ
नत्वा च दंडवन्मंत्री ततः कुर्यात्प्रदक्षिणाः ॥ विष्णुसोमार्कविघ्नानां वेदार्धेंद्वद्रिवह्नयः
ततः स्तोत्रादिकं मंत्री प्रपठेद्भक्तिपूर्वकम् ॥ इतः पूर्णं प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतः
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यंतेऽवस्थासु मनसा वदेत् ॥ वाचा हस्ताभ्यां च पद्भ्यामुदरेण ततः परम्
शिष्णांते यत्स्मृतं पश्चाद्यदुक्तं यत्कृतं ततः ॥ तत्सर्वं च ततो ब्रह्मर्पणं भवतु ठद्वयम्

Transliteration (IAST)

sarve te prītamanasaḥ pratigṛhṇaṃtvimaṃ balim || ityaṣṭadikṣu datvā ca punarbhūtabaliṃ caret
pānīyamamṛtīkṛtya mudrayā dhenusaṃjñayā || devatāyāḥ kare dadyātpunaścācamanīyakam
devamudvāsya mūrtisthaṃ punastatraiva yojayet || naivedyaṃ ca tato dadyāttattaducchiṣṭabhojine
maheśvarasya caṃḍeśo viṣvaksenastathā hareḥ || caṃḍāṃśustaraṇervaktatuṃḍaścāpi gaṇeśituḥ || śakterucchiṣṭacāṃḍālī proktā ucchiṣṭabhojinaḥ
tato ṛṣyādikaṃ smṛtvā kṛtvā mūlaṣaḍaṃgakam || japtvā maṃtraṃ yathāśakti devatāyai nivedayet
guhyātiguhyagoptā tvaṃ gṛhāṇāsmatkṛtaṃ japam || siddhirbhavatu me deva tvatprasādāttvayi sthitā
tataḥ parāṅmukhaṃ cārghaṃ kṛtvā puṣpaiḥ prapūjayet || dorbhyāṃ pabhdyāṃ ca jānubhyāmurasā śirasādṛśā || manasā vacasā ceti praṇāmo'ṣṭāṃga īritaḥ
bāhubhyāṃ ca sajānubhyāṃ śirasā vacasāpi vā || paṃcāṃgakaḥ praṇāmaḥ syātpūjāyāṃ pravarāvubhau
natvā ca daṃḍavanmaṃtrī tataḥ kuryātpradakṣiṇāḥ || viṣṇusomārkavighnānāṃ vedārdheṃdvadrivahnayaḥ
tataḥ stotrādikaṃ maṃtrī prapaṭhedbhaktipūrvakam || itaḥ pūrṇaṃ prāṇabuddhidehadharmādhikārataḥ
jāgratsvapnasuṣuptyaṃte'vasthāsu manasā vadet || vācā hastābhyāṃ ca padbhyāmudareṇa tataḥ param
śiṣṇāṃte yatsmṛtaṃ paścādyaduktaṃ yatkṛtaṃ tataḥ || tatsarvaṃ ca tato brahmarpaṇaṃ bhavatu ṭhadvayam

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सर्वेsarveвсе
तेteони
प्रीतमनसःprītamanasaḥс довольным умом
प्रतिगृह्णंत्विमंpratigṛhṇaṃtvimaṃда примут эту
बलिम्balimдолю
इत्यष्टदिक्षुityaṣṭadikṣuтак по восьми сторонам
दत्वाdatvāдав
caи
पुनर्भूतबलिंpunarbhūtabaliṃснова долю духам
चरेत्caretда совершит
पानीयममृतीकृत्यpānīyamamṛtīkṛtyaобратив питьё в амриту
मुद्रयाmudrayāмудрою
धेनुसंज्ञयाdhenusaṃjñayāзовущейся коровой
देवतायाःdevatāyāḥбожества
करेkareв руку
दद्यात्पुनश्चाचमनीयकम्dadyātpunaścācamanīyakamда даст и снова воду для полоскания
देवमुद्वास्यdevamudvāsyaотпустив бога
मूर्तिस्थंmūrtisthaṃпребывающего в образе
पुनस्तत्रैवpunastatraivaснова именно там
योजयेत्yojayetда соединит
नैवेद्यंnaivedyaṃподношение пищи
caи
ततोtatoзатем
दद्यात्तत्तदुच्छिष्टभोजिनेdadyāttattaducchiṣṭabhojineда даст тому и этому поедателю остатков
महेश्वरस्यmaheśvarasyaу великого владыки
चंडेशोcaṃḍeśoЧандеша
विष्वक्सेनस्तथाviṣvaksenastathāВишваксена также
हरेःhareḥу Хари
चंडांशुस्तरणेर्वक्ततुंडश्चापिcaṃḍāṃśustaraṇervaktatuṃḍaścāpiЧандамшу у Солнца, и Вакратунда
गणेशितुःgaṇeśituḥу владыки ганов
शक्तेरुच्छिष्टचांडालीśakterucchiṣṭacāṃḍālīу Силы — Уччхишта-чандали
प्रोक्ताproktāназваны
उच्छिष्टभोजिनःucchiṣṭabhojinaḥпоедатели остатков
ततोtatoзатем
ऋष्यादिकंṛṣyādikaṃриши и прочее
स्मृत्वाsmṛtvāпомянув
कृत्वाkṛtvāсовершив
मूलषडंगकम्mūlaṣaḍaṃgakamшесть членов коренной
जप्त्वाjaptvāповторив
मंत्रंmaṃtraṃмантру
यथाशक्तिyathāśaktiпо силам
देवतायैdevatāyaiбожеству
निवेदयेत्nivedayetда поднесёт
गुह्यातिगुह्यगोप्ताguhyātiguhyagoptāо хранитель тайного из тайного
त्वंtvaṃты
गृहाणास्मत्कृतंgṛhāṇāsmatkṛtaṃприми мною совершённое
जपम्japamповторение
सिद्धिर्भवतुsiddhirbhavatuда будет успех
मेmeу меня
देवdevaо бог
त्वत्प्रसादात्त्वयिtvatprasādāttvayiтвоею милостью, в тебе
स्थिताsthitāутверждённый
ततःtataḥзатем
पराङ्मुखंparāṅmukhaṃотвернувшись
चार्घंcārghaṃи аргхью
कृत्वाkṛtvāсделав
पुष्पैःpuṣpaiḥцветами
प्रपूजयेत्prapūjayetда почтит
दोर्भ्यांdorbhyāṃдвумя руками
पभ्द्यांpabhdyāṃдвумя ногами
caи
जानुभ्यामुरसाjānubhyāmurasāколенями, грудью
शिरसादृशाśirasādṛśāголовою, взором
मनसाmanasāумом
वचसाvacasāречью
चेतिcetiи так
प्रणामोऽष्टांगpraṇāmo'ṣṭāṃgaпоклон восьмичленный
ईरितःīritaḥназван
बाहुभ्यांbāhubhyāṃдвумя руками
caи
सजानुभ्यांsajānubhyāṃс коленями
शिरसाśirasāголовою
वचसापिvacasāpiи речью
वाили
पंचांगकःpaṃcāṃgakaḥпятичленный
प्रणामःpraṇāmaḥпоклон
स्यात्पूजायांsyātpūjāyāṃда будет; при почитании
प्रवरावुभौpravarāvubhauоба наилучшие
नत्वाnatvāпоклонившись
caи
दंडवन्मंत्रीdaṃḍavanmaṃtrīкак палка, знаток мантр
ततःtataḥзатем
कुर्यात्प्रदक्षिणाःkuryātpradakṣiṇāḥда совершит обходы
विष्णुसोमार्कविघ्नानांviṣṇusomārkavighnānāṃу Вишну, Луны, Солнца и владыки помех
वेदार्धेंद्वद्रिवह्नयःvedārdheṃdvadrivahnayaḥчетыре, полтора, семь и три
ततःtataḥзатем
स्तोत्रादिकंstotrādikaṃгимн и прочее
मंत्रीmaṃtrīзнаток мантр
प्रपठेद्भक्तिपूर्वकम्prapaṭhedbhaktipūrvakamда прочтёт с преданностью
इतःitaḥотсюда
पूर्णंpūrṇaṃполное
प्राणबुद्धिदेहधर्माधिकारतःprāṇabuddhidehadharmādhikārataḥпо праву дыхания, разума, тела и дхармы
जाग्रत्स्वप्नसुषुप्त्यंतेऽवस्थासुjāgratsvapnasuṣuptyaṃte'vasthāsuв состояниях бдения, сна, глубокого сна и за ними
मनसाmanasāумом
वदेत्vadetда произнесёт
वाचाvācāречью
हस्ताभ्यांhastābhyāṃдвумя руками
caи
पद्भ्यामुदरेणpadbhyāmudareṇaногами, чревом
ततःtataḥзатем
परम्paramдалее
शिष्णांतेśiṣṇāṃteи детородным органом
यत्स्मृतंyatsmṛtaṃчто помянуто
पश्चाद्यदुक्तंpaścādyaduktaṃзатем что сказано
यत्कृतंyatkṛtaṃчто сделано
ततःtataḥзатем
तत्सर्वंtatsarvaṃвсё то
caи
ततोtatoзатем
ब्रह्मर्पणंbrahmarpaṇaṃподнесением Брахману
भवतुbhavatuда будет
ठद्वयम्ṭhadvayamдвойное «тха»
Translation

«...все они с довольным умом да примут эту долю». Так дав по восьми сторонам, да совершит он снова долю духам. Обратив питьё в амриту мудрою, зовущейся коровой, да даст его в руку божеству и снова воду для полоскания. Отпустив бога, пребывающего в образе, снова да соединит его именно там, а затем да даст подношение пищи тому и этому поедателю остатков. У великого владыки — Чандеша, у Хари — Вишваксена, у Солнца — Чандамшу, у владыки ганов — Вакратунда, у Силы — Уччхишта-чандали: так названы поедатели остатков. Затем, помянув риши и прочее, совершив шесть членов коренной и повторив мантру по силам, да поднесёт он божеству: «О хранитель тайного из тайного, прими совершённое мною повторение; да будет у меня успех твоею милостью, в тебе утверждённый». Затем, отвернувшись и сделав аргхью, да почтит цветами. Двумя руками, двумя ногами, коленями, грудью, головою, взором, умом и речью — так назван восьмичленный поклон; двумя руками с коленями, головою и речью — да будет пятичленный поклон; при почитании оба наилучшие. Поклонившись, как палка, знаток мантр да совершит обходы: у Вишну — четыре, у Луны — полтора, у Солнца — семь, у владыки помех — три. Затем знаток мантр да прочтёт с преданностью гимн и прочее: «Отсюда — полное, по праву дыхания, разума, тела и дхармы. В состояниях бдения, сна, глубокого сна и за ними — что произнесено умом, речью, двумя руками, ногами, чревом и детородным органом, что помянуто, что сказано и что сделано, — всё то да будет поднесением Брахману».

Version

56f4bded51a1 · published Sep 5, 2026, 9:49:41 AM UTC

Available inRU

Page between verses with