पुलस्त्य. उवाच
सत्यवान्दानशीलोसि सत्यसंधिर्नरेश्वरः । ह्रीमान्मैत्रः क्षमाशीलो विक्रांतः शत्रुशासने
धर्मज्ञस्त्वं कृतज्ञस्त्वं दयावान्प्रियभाषिता । मान्यमानयिता विज्ञो ब्रह्मण्यः साधुवत्सलः
तुष्टस्तेऽहं सदा वत्स प्रणिपातपरस्य वै । प्रब्रूहि त्वं महाभाग कथनं ते वदाम्यहम्
भगवन् भगवान् ब्रह्मा कस्मिन् काले स्थितो विभुः । सृष्टिं चकार वै पूर्वं देवादीनां वदस्व मे
स्थितिं वा भगवान्विष्णुः कथं रुद्रस्तुनिर्मितः । कथं वा ऋषयो देवास्सृष्टास्तन महात्मना
satyavāndānaśīlosi satyasaṃdhirnareśvaraḥ | hrīmānmaitraḥ kṣamāśīlo vikrāṃtaḥ śatruśāsane
dharmajñastvaṃ kṛtajñastvaṃ dayāvānpriyabhāṣitā | mānyamānayitā vijño brahmaṇyaḥ sādhuvatsalaḥ
tuṣṭaste'haṃ sadā vatsa praṇipātaparasya vai | prabrūhi tvaṃ mahābhāga kathanaṃ te vadāmyaham
bhagavan bhagavān brahmā kasmin kāle sthito vibhuḥ | sṛṣṭiṃ cakāra vai pūrvaṃ devādīnāṃ vadasva me
sthitiṃ vā bhagavānviṣṇuḥ kathaṃ rudrastunirmitaḥ | kathaṃ vā ṛṣayo devāssṛṣṭāstana mahātmanā
«Правдив ты и щедр, верен слову, владыка людей; совестлив, дружелюбен, терпелив, доблестен в укрощении врагов. Знаешь ты дхарму, благодарен, сострадателен, приветлив в речи; чтишь достойных, сведущ, предан брахманам, любишь праведных. Всегда доволен я тобою, дитя, столь усердным в поклонении. Скажи же, о многосчастливый, — и я поведаю тебе сказание». Бхишма сказал: «О досточтимый! В какое время пребывал владыка Брахма, когда совершил прежде творение богов и прочих? Скажи мне. И как Вишну — поддержание, как создан Рудра, как сотворены великим душою мудрецы и боги?»
df4a1dbc02a1 · published Sep 3, 2026, 4:13:25 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Похвала перечисляет тринадцать достоинств, и почти все они — о том, как человек обходится с другими: щедр, дружелюбен, терпелив, приветлив, чтит достойных. Доблесть в бою названа лишь однажды и не первой.
Получив право на любой дар, Бхишма не просит ни жизни, ни победы, ни неба. Он спрашивает, как устроен мир. Это и есть избранный им дар — и вся дальнейшая книга.
Вопрос сразу поставлен в трёх лицах: Брахма творит, Вишну держит, Рудра создан. Ответ на него займёт всю Сришти-кханду.