श्रिया युक्तं च त्रैलोक्यं विष्णुना प्रतिपालितं । देवास्तु ते तदा प्रोक्ता ब्रह्मणा लोकधारिणा
भवतां रक्षणार्थाय मया विष्णुर्नियोजितः । उमापतिश्च देवेशो योगक्षेमं करिष्यतः
उपास्यमानौ सततं युष्मत्क्षेमकरौ यतः । ततः क्षेम्यौ सदा चैतौ भविष्येते वरप्रदौ
एवमुक्त्वा तु भगवान् जगाम गतिमात्मनः । अदर्शनं गते देवे सर्वलोकपितामहे
देवलोकं गते शक्रे स्वं लोकं हरिशंकरौ । प्राप्तौ तु तत्क्षणाद्देवौ स्थानं कैलासमेव च
śriyā yuktaṃ ca trailokyaṃ viṣṇunā pratipālitaṃ | devāstu te tadā proktā brahmaṇā lokadhāriṇā
bhavatāṃ rakṣaṇārthāya mayā viṣṇurniyojitaḥ | umāpatiśca deveśo yogakṣemaṃ kariṣyataḥ
upāsyamānau satataṃ yuṣmatkṣemakarau yataḥ | tataḥ kṣemyau sadā caitau bhaviṣyete varapradau
evamuktvā tu bhagavān jagāma gatimātmanaḥ | adarśanaṃ gate deve sarvalokapitāmahe
devalokaṃ gate śakre svaṃ lokaṃ hariśaṃkarau | prāptau tu tatkṣaṇāddevau sthānaṃ kailāsameva ca
И троемирие, наделённое благом, стало хранимо Вишну. Тогда Брахма, держатель миров, сказал тем богам: «Ради защиты вашей поставлен мною Вишну, а также владыка богов, супруг Умы: они совершат для вас обретение и сохранение. Почитаемые постоянно, они даруют вам благополучие; потому эти двое всегда будут благодатны и щедры на дары». Сказав так, владыка ушёл в свой удел. Когда бог, Прародитель всех миров, стал невидим, а Шакра ушёл в мир богов, Хари и Шанкара [ушли] в свой мир.
24b81056f772 · published Sep 3, 2026, 4:13:25 AM UTC
Available inRUPage between verses with
«Йога-кшема» — обретение и сохранение — слово хозяйственное: так говорят о том, чтобы добыть и не потерять. Защита богов описана как ведение хозяйства.
Вишну и Шива поставлены вместе, одной парой, и оба названы щедрыми на дары. Пурана, посвящённая Вишну, здесь не отделяет одного от другого: мир держится обоими.
И условие названо прямо: они благодатны, «будучи почитаемы постоянно». Защита не выдана раз навсегда, она требует продолжения — того самого обряда, который перестали совершать в начале главы.