Padma Purāṇa
The Livelihoods of a Brahmana and the Greatness of the Cow1.48.1-12
769 / 5781
LinuxTurn pages
Padma Purāṇa · 1.48.1-12

कश्यप उवाच

Devanāgarī

अतः परं तु विप्रर्षे चांडालपतितो द्विजः । प्रलप्य च बहून् शोकान् जगाम कश्यपं मुनिम्
गत्वोवाच मुनिश्रेष्ठ वदास्माकं हितं वचः । यथा पापाद्विमुच्येहं मुनिश्रेष्ठ तथा कुरु
तमुवाच महातेजा ईषद्धास्यः समंततः । संदर्शनाच्च म्लेच्छानामुपशांतोसि वै स्वयम्
गायत्र्याश्च जपैर्होमैर्व्रतैश्चांद्रायणादिभिः । स्मर नित्यं हरेः पादमुपोष्य हरिवासरम्
अहर्निशं हरेर्ध्यानं प्रणामं कुरु तं प्रभुम् । तीर्थस्नानेन मंत्रेण पङ्कस्यांतं गमिष्यसि
ततः पापक्षयादेव ब्राह्मणत्वं च लप्स्यसे । व्रतैर्वृषाधिकैर्मोक्षं नाशयन्कल्मषं द्विज
मुनेस्तस्य वचः श्रुत्वा कृतकृत्यो भवत्तदा । पुण्यं स विविधं कृत्वा पुनर्ब्रह्मत्वमाप्तवान्
ततस्तप्त्वा तपस्तीव्रं स्वर्लोकं चिरमभ्यगात् । सद्वृत्तस्याखिलं पापं क्षयं याति दिने दिने
असद्वृत्तस्य पुण्यं हि क्षयं यात्यंजनोपमम् । अनाचाराद्धतो विप्र आचारात्सुरतां व्रजेत्
ततः कंठगतैः प्राणैराचारं कुरुते द्विजः । कर्मणा मनसांगेन सदाचारं सदा कुरु
कश्यपस्योपदेशेन सविनीतोऽभवद्द्विजः । आचारं तु पुनः कृत्वा तपस्तप्त्वा दिवं गतः
अनाचारी हतो विप्रः स्वर्गलोकेषु गर्हितः । आचारं तु पुनः कृत्वा सुरलोके महीयते

Transliteration (IAST)

ataḥ paraṃ tu viprarṣe cāṃḍālapatito dvijaḥ | pralapya ca bahūn śokān jagāma kaśyapaṃ munim
gatvovāca muniśreṣṭha vadāsmākaṃ hitaṃ vacaḥ | yathā pāpādvimucyehaṃ muniśreṣṭha tathā kuru
tamuvāca mahātejā īṣaddhāsyaḥ samaṃtataḥ | saṃdarśanācca mlecchānāmupaśāṃtosi vai svayam
gāyatryāśca japairhomairvrataiścāṃdrāyaṇādibhiḥ | smara nityaṃ hareḥ pādamupoṣya harivāsaram
aharniśaṃ harerdhyānaṃ praṇāmaṃ kuru taṃ prabhum | tīrthasnānena maṃtreṇa paṅkasyāṃtaṃ gamiṣyasi
tataḥ pāpakṣayādeva brāhmaṇatvaṃ ca lapsyase | vratairvṛṣādhikairmokṣaṃ nāśayankalmaṣaṃ dvija
munestasya vacaḥ śrutvā kṛtakṛtyo bhavattadā | puṇyaṃ sa vividhaṃ kṛtvā punarbrahmatvamāptavān
tatastaptvā tapastīvraṃ svarlokaṃ ciramabhyagāt | sadvṛttasyākhilaṃ pāpaṃ kṣayaṃ yāti dine dine
asadvṛttasya puṇyaṃ hi kṣayaṃ yātyaṃjanopamam | anācārāddhato vipra ācārātsuratāṃ vrajet
tataḥ kaṃṭhagataiḥ prāṇairācāraṃ kurute dvijaḥ | karmaṇā manasāṃgena sadācāraṃ sadā kuru
kaśyapasyopadeśena savinīto'bhavaddvijaḥ | ācāraṃ tu punaḥ kṛtvā tapastaptvā divaṃ gataḥ
anācārī hato vipraḥ svargalokeṣu garhitaḥ | ācāraṃ tu punaḥ kṛtvā suraloke mahīyate

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
अतः परंataḥ paraṃзатем
तुtuже
विप्रर्षेviprarṣeо випра-риши
चांडाल-पतितःcāṃḍāla-patitaḥпавший с чандалами
द्विजःdvijaḥдваждырождённый
प्रलप्यpralapyaотплакав
caи
बहून्bahūnмногие
शोकान्śokānскорби
जगामjagāmaпошёл
कश्यपंkaśyapaṃк Кашьяпе
मुनिम्munimмудрецу
गत्वाgatvāпридя
उवाचuvācaсказал
मुनि-श्रेष्ठmuni-śreṣṭhaо лучший из мудрецов
वदvadaскажи
अस्माकंasmākaṃнам
हितंhitaṃблагое
वचःvacaḥслово
यथाyathāкак
पापात्pāpātот греха
विमुच्येvimucyeосвобожусь
अहंahaṃя
तथाtathāтак
कुरुkuruсделай
तम्tamему
उवाचuvācaсказал
महा-तेजाःmahā-tejāḥвеликий блеском
ईषत्-हास्यःīṣat-hāsyaḥчуть улыбаясь
समंततःsamaṃtataḥсовсем
संदर्शनात्saṃdarśanātот лицезрения
म्लेच्छानाम्mlecchānāmмлеччхов
उपशांतःupaśāṃtaḥуспокоившийся
असिasiты
वैvaiже
स्वयम्svayamсам
गायत्र्याःgāyatryāḥгаятри
जपैःjapaiḥджапами
होमैःhomaiḥхомами
व्रतैःvrataiḥобетами
चांद्रायण-आदिभिःcāṃdrāyaṇa-ādibhiḥчандраяной и прочим
स्मरsmaraпомни
नित्यंnityaṃвсегда
हरेःhareḥХари
पादम्pādamстопу
उपोष्यupoṣyaпостясь
हरि-वासरम्hari-vāsaramв день Хари
अहर्-निशंahar-niśaṃдень и ночь
हरेःhareḥХари
ध्यानंdhyānaṃсозерцание
प्रणामंpraṇāmaṃпоклон
कुरुkuruтвори
तंtaṃтому
प्रभुम्prabhumвладыке
तीर्थ-स्नानेनtīrtha-snānenaомовением в тиртхе
मंत्रेणmaṃtreṇaмантрою
पङ्कस्यpaṅkasyaгрязи
अंतंaṃtaṃконца
गमिष्यसिgamiṣyasiдостигнешь
ततःtataḥзатем
पाप-क्षयात्pāpa-kṣayātот гибели греха
एवevaже
ब्राह्मणत्वंbrāhmaṇatvaṃбрахманство
लप्स्यसेlapsyaseобретёшь
व्रतैःvrataiḥобетами
वृष-अधिकैःvṛṣa-adhikaiḥс прибавлением дхармы
मोक्षंmokṣaṃосвобождение
नाशयन्nāśayanуничтожая
कल्मषंkalmaṣaṃскверну
द्विजdvijaо дваждырождённый
मुनेःmuneḥмудреца
तस्यtasyaтого
वचःvacaḥслово
श्रुत्वाśrutvāуслышав
कृत-कृत्यःkṛta-kṛtyaḥдостигшим цели
भवत्bhavatстал
तदाtadāтогда
पुण्यंpuṇyaṃблагое
सःsaḥон
विविधंvividhaṃразное
कृत्वाkṛtvāсовершив
पुनःpunaḥснова
ब्रह्मत्वम्brahmatvamбрахманство
आप्तवान्āptavānобрёл
तप्त्वाtaptvāсовершив
तपःtapaḥподвиг
तीव्रंtīvraṃжестокий
स्वर्-लोकंsvar-lokaṃв мир небес
चिरम्ciramнадолго
अभ्यगात्abhyagātпришёл
सत्-वृत्तस्यsat-vṛttasyaу благонравного
अखिलंakhilaṃвесь
पापंpāpaṃгрех
क्षयंkṣayaṃгибель
यातिyātiприходит
दिने दिनेdine dineдень за днём
असत्-वृत्तस्यasat-vṛttasyaу дурного нрава
पुण्यंpuṇyaṃзаслуга
हिhiже
अंजन-उपमम्aṃjana-upamamподобно сурьме
अनाचारात्anācārātот беззакония
हतःhataḥпогублен
विप्रःvipraḥвипра
आचारात्ācārātот доброго обычая
सुरतांsuratāṃбожественности
व्रजेत्vrajetдостигает
ततःtataḥпотому
कंठ-गतैःkaṃṭha-gataiḥподошедшими к горлу
प्राणैःprāṇaiḥс дыханиями
आचारंācāraṃобычай
कुरुतेkuruteтворит
कर्मणाkarmaṇāделом
मनसाmanasāумом
अंगेनaṃgenaтелом
सद्-आचारंsad-ācāraṃдобрый обычай
सदाsadāвсегда
कुरुkuruтвори
कश्यपस्यkaśyapasyaКашьяпы
उपदेशेनupadeśenaнаставлением
स-विनीतःsa-vinītaḥсмиренным
अभवत्abhavatстал
आचारंācāraṃобычай
पुनःpunaḥснова
कृत्वाkṛtvāобретя
तपःtapaḥподвиг
तप्त्वाtaptvāсовершив
दिवंdivaṃна небо
गतःgataḥпошёл
अनाचारीanācārīбеззаконный
हतःhataḥпогублен
स्वर्ग-लोकेषुsvarga-lokeṣuв небесных мирах
गर्हितःgarhitaḥпорицаем
सुर-लोकेsura-lokeв мире богов
महीयतेmahīyateвеличается
Translation

Затем, о випра-риши, дваждырождённый, павший с чандалами, отплакав многие скорби, пошёл к мудрецу Кашьяпе и, придя, сказал: «О лучший из мудрецов, скажи нам благое слово; сделай так, чтобы я освободился от греха».

И великий блеском, чуть улыбаясь, сказал ему: «От одного лицезрения млеччхов ты и сам уже успокоился. Джапами гаятри, хомами, обетами, чандраяной и прочим; помни всегда стопу Хари, постясь в день Хари; день и ночь твори созерцание Хари и поклон тому владыке. Омовением в тиртхе и мантрою достигнешь ты конца этой грязи; и затем, от гибели греха, обретёшь брахманство — обетами, с прибавлением дхармы, уничтожая скверну, о дваждырождённый».

Услышав слово того мудреца, он стал тогда достигшим цели; совершив разное благое, он снова обрёл брахманство. Затем, совершив жестокий подвиг, надолго пришёл он в мир небес.

У благонравного весь грех гибнет день за днём; а у дурного нрава заслуга гибнет, подобно сурьме. От беззакония випра погублен, от доброго обычая достигает божественности; потому и с дыханиями, подошедшими к горлу, дваждырождённый творит обычай. Делом, умом и телом всегда твори добрый обычай.

Наставлением Кашьяпы дваждырождённый стал смиренным; и, снова обретя обычай и совершив подвиг, пошёл на небо. Беззаконный випра погублен и порицаем в небесных мирах; а снова обретя обычай, величается в мире богов.

Version

9ca1cbe5f1f4 · published Sep 3, 2026, 4:13:29 AM UTC

Available inRU

Page between verses with