तेन दोषेण यज्ञस्य शिरोरोगः सदैव हि । मार्तण्डभानोः कुष्ठं च वरुणस्य जलोदरम्
पूष्णो दशनवैकल्यं भुजस्तम्भः शचीपतेः । सुमहान्क्षयरोगश्च सोमस्य परिकीर्तितः
ज्वरश्च सुमहानासीद्दक्षस्यापि प्रजापतेः । कल्पे कल्पे च देवानां महतामपि संक्षयः
परार्धद्वयकालान्ते ब्रह्मणश्चाप्यनित्यता । दक्षस्य दुहितां पौत्रीं ब्रह्मा कामितवान्पुनः
क्रोधेन च जयां देवीं योगज्ञां शप्तवान्प्रभुः । कामक्रोधौ स्थितौ यत्र तत्र दोषास्तदात्मकाः
दुःखानि च समस्तानि संस्थितानि न संशयः । विशीर्णजन्ममरणं सर्वाशित्वं हविर्भुजः
स्त्रीवधः कामसक्तिश्च सारथ्यं पाण्डवे बले । रुद्रेण त्रिपुरं दग्धं दक्षयज्ञो विनाशितः
स्कन्दस्य जन्म वै शुक्रात्क्रीडादीनां सहस्रशः । एवं त्रयोऽपि रागाद्यैर्दोषैर्देवाः समन्विताः
tena doṣeṇa yajñasya śirorogaḥ sadaiva hi | mārtaṇḍabhānoḥ kuṣṭhaṃ ca varuṇasya jalodaram
pūṣṇo daśanavaikalyaṃ bhujastambhaḥ śacīpateḥ | sumahānkṣayarogaśca somasya parikīrtitaḥ
jvaraśca sumahānāsīddakṣasyāpi prajāpateḥ | kalpe kalpe ca devānāṃ mahatāmapi saṃkṣayaḥ
parārdhadvayakālānte brahmaṇaścāpyanityatā | dakṣasya duhitāṃ pautrīṃ brahmā kāmitavānpunaḥ
krodhena ca jayāṃ devīṃ yogajñāṃ śaptavānprabhuḥ | kāmakrodhau sthitau yatra tatra doṣāstadātmakāḥ
duḥkhāni ca samastāni saṃsthitāni na saṃśayaḥ | viśīrṇajanmamaraṇaṃ sarvāśitvaṃ havirbhujaḥ
strīvadhaḥ kāmasaktiśca sārathyaṃ pāṇḍave bale | rudreṇa tripuraṃ dagdhaṃ dakṣayajño vināśitaḥ
skandasya janma vai śukrātkrīḍādīnāṃ sahasraśaḥ | evaṃ trayo'pi rāgādyairdoṣairdevāḥ samanvitāḥ
«Из-за того изъяна у жертвы всегда головная болезнь; у Мартанды-Солнца — проказа, у Варуны — водянка; у Пушана — ущерб зубов, у супруга Шачи — онемение руки; и великая чахотка, как сказано, у Сомы. И великая лихорадка была у Дакши, владыки созданий. Из кальпы в кальпу бывает истощение даже у великих богов; а по истечении двух парардх и Брахма непостоянен. Дочь Дакши, внучку свою, Брахма возжелал; и затем во гневе владыка проклял богиню Джаю, знавшую йогу. Где стоят вожделение и гнев, там и пороки такого же свойства, и все страдания там водворены, нет сомнения. Разорванные рождение и смерть, всеядность — у пожирателя жертв; убийство женщины и приверженность вожделению; возничество в войске Пандавов; Рудрою сожжён Трипура и разрушено жертвоприношение Дакши; рождение Сканды из семени, и тысячи игр и прочего. Так и все трое богов наделены пороками — влечением и прочими.»
2f7c8001e16a · published Sep 3, 2026, 4:13:35 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Перечень доходит до самих богов и не щадит никого — ни Солнце, ни Индру, ни Брахму. Раздел этот шиваитский по строю, и приписанное здесь Вишну идёт от бранного счёта, а не от истины: возничество у Пандавов и прочее названное — лила, и мерить её мерою человеческой страсти нельзя. Ход же рассуждения принять стоит: если и на небесах нет безупречного, опору искать надо не там.