Upanishads
Джабала-даршана-упанишадаJābāladarśana 6.13
9005 / 9568
Upanishads · Jābāladarśana 6.13
Devanāgarī

सम्पूर्णकुम्भवद्वायोर्धारणं कुम्भको भवेत् । बहिर्विरचनं वायोरुदराद्रचेकः स्मृतः

Transliteration (IAST)

sampūrṇakumbhavadvāyordhāraṇaṃ kumbhako bhavet | bahirviracanaṃ vāyorudarādracekaḥ smṛtaḥ

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
सम्पूर्ण-कुम्भ-वत् वायोःsampūrṇa-kumbha-vat vāyoḥlike a full vessel, of the wind
धारणं कुम्भकः भवेत्dhāraṇaṃ kumbhakaḥ bhavetholding — that is kumbhaka
बहिः विरचनं वायोःbahiḥ viracanaṃ vāyoḥoutward release of the wind
उदरात् रेचकः स्मृतःudarāt recakaḥ smṛtaḥfrom the belly — is called rechaka
Translation

"Holding the wind like a full vessel — that is kumbhaka; releasing the wind outward from the belly is called rechaka."

Version

fc972813bc1c · published Aug 12, 2026, 5:00:00 AM UTC

Available inRUEN

Page between verses with