Śrī-Varāha
अथ कोकामुख(बदरी) माहात्म्यम् ॥ धरण्युवाच ॥ श्रुतानि देवस्थानानि त्वया प्रोक्तानि यान्युत ॥ कस्मिंस्तिष्ठसि नित्यं त्वं तद्भवान्वक्तुमर्हति
किंच ते परमं स्थानं यत्र मूर्त्त्याकृतिर्भवान् ॥ कस्मिन्स्थाने कृतं कर्म येन यात्युत्तमां गतिम्
शृणु तत्त्वेन मे देवि भक्तानां भक्तवत्सले ॥ येषु स्थानेषु तिष्ठामि कथ्यमानानिमाञ्छृणु
तव कोकामुखं नाम यन्मया पूर्वभाषितम् ॥ बदरीति च विख्यातं गिरिराजशिलातलम्
स्थानं लोहार्गलं नाम म्लेच्छराजसमाश्रितम् ॥ क्षणं चापि न मुंचामि एवमेतन्न संशयः
सचैत्यं पश्य मे स्थानं जगदेतच्चराचरम् ॥ सर्वत्राहं वरारोहे न मन्न्यूनं हि जानते
atha kokāmukha(badarī) māhātmyam || dharaṇyuvāca || śrutāni devasthānāni tvayā proktāni yānyuta || kasmiṃstiṣṭhasi nityaṃ tvaṃ tadbhavānvaktumarhati
kiṃca te paramaṃ sthānaṃ yatra mūrttyākṛtirbhavān || kasminsthāne kṛtaṃ karma yena yātyuttamāṃ gatim
śṛṇu tattvena me devi bhaktānāṃ bhaktavatsale || yeṣu sthāneṣu tiṣṭhāmi kathyamānānimāñchṛṇu
tava kokāmukhaṃ nāma yanmayā pūrvabhāṣitam || badarīti ca vikhyātaṃ girirājaśilātalam
sthānaṃ lohārgalaṃ nāma mleccharājasamāśritam || kṣaṇaṃ cāpi na muṃcāmi evametanna saṃśayaḥ
sacaityaṃ paśya me sthānaṃ jagadetaccarācaram || sarvatrāhaṃ varārohe na mannyūnaṃ hi jānate
«Теперь — величание Кокамукхи и Бадари. Держащая сказала: „Услышаны божьи места, тобою изречённые; в котором же пребываешь ты постоянно — то ты изволь сказать. И что за высшее твоё место, где ты образом и обликом? В каком месте совершённое дело, которым идёт человек высшим путём?“ — „Слушай у меня по истине, о Богиня, о преданных, о ласковая к преданным: в которых местах пребываю я, — поведаемые, эти слушай. Тебе — Кокамукха по имени, что мною прежде изречено; и прославлено «Бадари» — каменное подножие царя гор; место по имени Лохаргала, занятое царями млеччхов, — и мгновения не оставляю я, так это, нет сомнения. Со святилищем смотри моё место — этот мир, подвижный и неподвижный: всюду я, о прекраснобёдрая; не знают ведь места, меня лишённого“».
7a9e72e7c0fa · published Sep 4, 2026, 8:36:29 AM UTC
Available inRUPage between verses with
Земля спрашивает, где Он пребывает постоянно, — и ответ сперва называет три места, а потом отменяет самый вопрос: всюду.
Среди названных есть и Лохаргала, занятая иноземцами. Он не оставляет и мгновения того места, которое захвачено чужими.
И всё-таки дальше пойдёт долгий перечень тиртх. Вездесущность не отменяет того, что куда-то надо прийти.