अथ नारकिदण्डनकर्मविपाकवर्णनम् ॥ ऋषिरुवाच ॥ विस्मयस्तु मया दृष्टस्तस्मिन्नद्भुतदर्शनः ॥ चित्रगुप्तस्य सन्देशो धर्मराजेन धीमतः
प्राप्नुवन्ति फलं ते वै ये च क्षिप्ताः पुरा जनाः ॥ अग्निना वै प्रतप्तास्ते बद्धा बन्धैः सुदारुणैः
सन्तप्ता बहवो ये ते तैस्तैः कर्मभिरुल्बणैः ॥ श्यामाश्च दशनाभिर्ये त्विमं शीघ्रं प्रमापय
दुराचारं पापरतं निर्घृणं पापचेतसम् ॥ श्वानस्तु हिंसका ये च भक्षयन्तु दुरात्मकम्
पितृघ्नो मातृगोघ्नस्तु सर्वदोषसमन्वितः ॥ आरोप्य शाल्मलीं घोरां कण्टकैस्तैर्विपाटय
एनं पाचय तैलस्य घृतक्षौद्रस्य वा पुनः ॥ तप्तद्रोण्यां ततो मुंच ताम्रतप्तखले पुनः
atha nārakidaṇḍanakarmavipākavarṇanam || ṛṣiruvāca || vismayastu mayā dṛṣṭastasminnadbhutadarśanaḥ || citraguptasya sandeśo dharmarājena dhīmataḥ
prāpnuvanti phalaṃ te vai ye ca kṣiptāḥ purā janāḥ || agninā vai prataptāste baddhā bandhaiḥ sudāruṇaiḥ
santaptā bahavo ye te taistaiḥ karmabhirulbaṇaiḥ || śyāmāśca daśanābhirye tvimaṃ śīghraṃ pramāpaya
durācāraṃ pāparataṃ nirghṛṇaṃ pāpacetasam || śvānastu hiṃsakā ye ca bhakṣayantu durātmakam
pitṛghno mātṛgoghnastu sarvadoṣasamanvitaḥ || āropya śālmalīṃ ghorāṃ kaṇṭakaistairvipāṭaya
enaṃ pācaya tailasya ghṛtakṣaudrasya vā punaḥ || taptadroṇyāṃ tato muṃca tāmrataptakhale punaḥ
Итак, описание кары адскому и вызревания дел. Риши сказал: «Изумление же мною увидено там, дивное зрелище — наказ Читрагупты, разумного, царём закона. Обретают плод те же, которые прежде брошены, люди; огнём опалённые, они связаны путами весьма жестокими; сожжены многие, которые теми и теми делами тяжкими, и тёмные, которые зубами. Этого же скорее умертви — дурного поведения, во грехе усердного, безжалостного, с греховным умом; и хищные псы пусть пожрут злодушного. Отцеубийцу, и матери и коровы убийцу, всеми пороками наделённого, возведя на шалмали грозную, теми шипами раздери. Этого вари в масле, или в топлёном масле и меду снова, в раскалённом чане; затем отпусти на раскалённом медном току снова».
bd2c18845615 · published Sep 4, 2026, 3:22:23 PM UTC
Available inRUPage between verses with
Вся глава построена как список распоряжений: за такой-то поступок — такая-то кара. Читается это как приказная книга, а не как рассказ.
Слово «вызревание» здесь ключевое. Дело сравнивается с плодом, который зреет своим сроком, а не по чьей-то прихоти.
Жестокость перечня не стоит смягчать. Книга говорит языком устрашения, и её задача — не описать устройство мира, а остановить руку до поступка.