Govinda-bhāṣya
Пада 1.21.2.12
43 / 558
Govinda-bhāṣya · 1.2.12
Devanāgarī

विशेषणाच् च

Transliteration (IAST)

viśeṣaṇāc ca

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विशेषणात्viśeṣaṇātиз-за определений; viśeṣaṇa «отличительный признак»; один назван «тенью», другой — «светом»
caи; соединительная частица; ещё довод
Translation

И из определений: мыслитель и Мыслимое, незнающий и Всезнающий, достигающий и Достижимое.

Govinda-bhāṣya of Baladeva Vidyābhūṣaṇa
Devanāgarī

विशेषणाच् च ॥

अस्यां प्रक्रियायां जीवेशाव् एव मन्तृत्व-मन्तव्यत्वादि-भावेन विशेषतो विज्ञायेते । तं दुर्दर्शम् इति पूर्वस्मिन् ग्रन्थे मन्तृत्व-मन्तव्याभ्याम् एताव् एव विशेषितौ । इहापि वाक्ये छायातपाव् इत्य् अज्ञत्व-विज्ञत्वाभ्यां,

विज्ञान-सारथिर् यस् तु मनः प्रग्रहवान् नरः ।

सोऽध्वनः पारम् आप्नोति तद् विष्णोः परमं पदम् ॥ [क.उ. 1.3.9]

इति प्राप्तृत्व-प्राप्यत्वाभ्यां परत्र च ॥12॥

Transliteration (IAST)

viśeṣaṇāc ca ||

asyāṁ prakriyāyāṁ jīveśāv eva mantṛtva-mantavyatvādi-bhāvena viśeṣato vijñāyete | taṁ durdarśam iti pūrvasmin granthe mantṛtva-mantavyābhyām etāv eva viśeṣitau | ihāpi vākye chāyātapāv ity ajñatva-vijñatvābhyāṁ,

vijñāna-sārathir yas tu manaḥ pragrahavān naraḥ |

so'dhvanaḥ pāram āpnoti tad viṣṇoḥ paramaṁ padam || [ka.u. 1.3.9]

iti prāptṛtva-prāpyatvābhyāṁ paratra ca ||12||

Word-by-word
SanskritIASTMeaning
विशेषणात् चviśeṣaṇāt ca«и из определения»; сутра 1.2.12
अस्याम् प्रक्रियायाम्asyām prakriyāyāmв этом ходе [текста]; prakriyā
जीव-ईशौ एवjīva-īśau evaименно джива и Владыка; дв.
मन्तृत्व-मन्तव्यत्व-आदि-भावेनmantṛtva-mantavyatva-ādi-bhāvenaкак мыслитель и мыслимое и прочее; mantṛ / mantavya
विशेषतः विज्ञायेतेviśeṣataḥ vijñāyeteразличенно узнаются; vi-√jñā, дв.
तम् दुर्दर्शम् इति पूर्वस्मिन् ग्रन्थेtam durdarśam iti pūrvasmin granthe«Того трудно-зримого…» — в предыдущем месте; grantha
मन्तृत्व-मन्तव्याभ्याम् एतौ एव विशेषितौmantṛtva-mantavyābhyām etau eva viśeṣitauмыслительством и мыслимостью различены именно эти двое; viśeṣita
इह अपि वाक्येiha api vākyeи здесь в речении; atra
छाया-आतपौ इति अज्ञत्व-विज्ञत्वाभ्याम्chāyā-ātapau iti ajñatva-vijñatvābhyām«тень и свет» — незнанием и всезнанием; ajñatva
विज्ञान-सारथिः यः तुvijñāna-sārathiḥ yaḥ tu«а кто с разумом-колесничим»; Катха 1.3.9
मनः-प्रग्रहवान् नरःmanaḥ-pragrahavān naraḥ«муж с умом-вожжами»; pragraha «вожжи»
सः अध्वनः पारम् आप्नोतिsaḥ adhvanaḥ pāram āpnoti«тот достигает конца пути»; adhvan «дорога»
तत् विष्णोः परमम् पदम्tat viṣṇoḥ paramam padam«то — высшее место Вишну»; ВИШНУ — в самой Катхе!
इति प्राप्तृत्व-प्राप्यत्वाभ्याम् परत्र चiti prāptṛtva-prāpyatvābhyām paratra caдостигательством и достижимостью — и далее; prāptṛ / prāpya
Commentary translation

«И из определения».

В этом ходе [текста] именно джива и Владыка различенно узнаются — как мыслитель и мыслимое и прочее: «Того трудно-зримого…» — в предыдущем месте эти двое различены мыслительством и мыслимостью; и здесь, в речении, «тень и свет» — незнанием и всезнанием; и далее — «а кто, муж, с разумом-колесничим и умом-вожжами, тот достигает конца пути: то — высшее место Вишну» [Катха 1.3.9] — достигательством и достижимостью.

Version

347d4f05cf0b · published Jul 27, 2026, 4:03:47 AM UTC

Available inRU

Page between verses with