अस्यार्थः सुमनः-सम-धर्मणां स्त्रीणां शरण आश्रमे पुष्प-मधु-गन्धवत् क्षुद्रतमं काम्य-कर्म-विपाकजं काम-सुख-लवं जैह्व्यौपस्थ्यादि विचिन्वन्तं मिथुनी-भूय तद्-अभिनिवेशित-मनसं षडङ्घ्रि-गण-साम-गीतवद् अतिमनोहर-वनितादि-जनालापेष्व् अतितराम् अतिप्रलोभित-कर्णम् अग्रे वृक-यूथवद् आत्मन आयुर् हरतो ऽहो-रात्रान् तान् काल-लव-विशेषान् अविगणय्य गृहेषु विहरन्तं पृष्ठत एव परोक्षम् अनुप्रवृत्तो लुब्धकः कृतान्तो ऽन्तः शरेण यम् इह पराविध्यति तम् इमम् आत्मानम् अहो राजन् भिन्न-हृदयं द्रष्टुम् अर्हसीति
asyārthaḥ sumanaḥ-sama-dharmaṇāṃ strīṇāṃ śaraṇa āśrame puṣpa-madhu-gandhavat kṣudratamaṃ kāmya-karma-vipākajaṃ kāma-sukha-lavaṃ jaihvyaupasthyādi vicinvantaṃ mithunī-bhūya tad-abhiniveśita-manasaṃ ṣaḍaṅghri-gaṇa-sāma-gītavad atimanohara-vanitādi-janālāpeṣv atitarām atipralobhita-karṇam agre vṛka-yūthavad ātmana āyur harato 'ho-rātrān tān kāla-lava-viśeṣān avigaṇayya gṛheṣu viharantaṃ pṛṣṭhata eva parokṣam anupravṛtto lubdhakaḥ kṛtānto 'ntaḥ śareṇa yam iha parāvidhyati tam imam ātmānam aho rājan bhinna-hṛdayaṃ draṣṭum arhasīti
«Смысл его таков. В приюте — в укладе — женщин, чей нрав подобен цветам, ты собираешь мельчайшее, как цветочный мёд и запах: крупицу утехи, рождённую вызреванием корыстных дел, — услады языка и чресел и прочее. Сойдясь в пару, с умом, привязанным к ней, с ухом, весьма прельщённым пленительными речами женщин и прочих людей, ты не считаешь тех, кто впереди, как стая волков, уносит твой век, — дни и ночи, эти дольки времени, — и забавляешься в домах. А сзади незримо следует охотник, Полагающий Конец, и стрелою пронзает тебя внутрь. Того самого себя, с рассечённым сердцем, и надлежит тебе увидеть, о царь».
95eec1579da2 · publicado 14 ago 2026, 6:00:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Разгадка вышла длиннее загадки и сказана прозою — единственное такое место во всей песни. И в конце оно оборачивается прямым обращением: не «увидь того оленя», а «увидь себя».
Врика-ютха-ват ахо-ратран — «дни и ночи, как стая волков». Волки в этой притче идут впереди, а не сзади: время не догоняет, оно уже съело переднюю часть жизни.
Бхинна-хридаям — «с рассечённым сердцем». Стрела уже вошла; речь не о будущем.