भेदौ ध्वनेर् अपि द्वाव् उदीरितौ लक्षणाभिधामूलौ ।अविवक्षितवाच्योऽन्यो विवक्षितान्यपरवाच्यश् च ॥2॥तत्राविवक्षितवाच्यो नाम लक्षणामूलो ध्वनिः । लक्षणामूलत्वाद् एवात्र वाच्यम् अविवक्षितं बाधितस्वरूपम् । विवक्षितान्य् अपरवाचस् त्व् अभिधामूलः । अत एवात्र वाच्यं विवक्षितम् । अन्यपरं व्यङ्ग्यनिष्ठम् । अत्र हि वाच्यार्थः स्वरूपं प्रकाशयन्न् एव व्यङ्ग्यार्थस्य प्रकाशकः । यथा प्रदीपो घटस्य । अभिधामूलस्य बहुविषयतया पश्चान् निर्देशः ।
bhedau dhvaner api dvāv udīritau lakṣaṇābhidhā-mūlau |avivakṣita-vācyo’nyo vivakṣitānya-para-vācyaś ca ||2||tatrāvivakṣita-vācyo nāma lakṣaṇā-mūlo dhvaniḥ | lakṣaṇā-mūlatvād evātra vācyam avivakṣitaṁ bādhita-svarūpam | vivakṣitāny apara-vācas tv abhidhā-mūlaḥ | ata evātra vācyaṁ vivakṣitam | anya-paraṁ vyaṅgya-niṣṭham | atra hi vācyārthaḥ svarūpaṁ prakāśayann eva vyaṅgyārthasya prakāśakaḥ | yathā pradīpo ghaṭasya | abhidhā-mūlasya bahu-viṣayatayā paścān nirdeśaḥ |
metro no identificado
Названы и два вида звучания, основанные на указании и на обозначении: одно — где прямой смысл не намерен, другое — где прямой смысл намерен, но направлен к иному. Звучание, где прямой смысл не намерен, основано на указании: именно поэтому прямой смысл здесь не намерен — сам по себе он невозможен. Звучание, где прямой смысл намерен и направлен к иному, основано на обозначении: поэтому прямой смысл здесь намерен, а «направлен к иному» значит обращён к подразумеваемому. Ведь здесь прямой смысл, являя себя, являет и подразумеваемый, как светильник — горшок. Основанное на обозначении охватывает больше, потому и названо вторым.
d34341d3161a · publicado 24 sept 2026, 12:40:03 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Образ светильника точен: лампа освещает горшок, не переставая светить сама. Так и прямой смысл во втором виде звучания остаётся в силе и при этом высвечивает скрытое. В первом виде прямой смысл сам по себе невозможен и потому уступает место переносному.