भीष्म उवाच
एतच् छ्रुत्वा सहस्राक्षः पूजयाम् आस नित्यदा ॥
गाश् चक्रे बहुमानं च तासु नित्यं युधिष्ठिर ॥
एतत् ते सर्वम् आख्यातं पावनं च महाद्युते ॥
पवित्रं परमं चापि गवां माहात्म्यम् उत्तमम् ॥
कीर्तितं पुरुषव्याघ्र सर्वपापविनाशनम् ॥
य इदं कथयेन् नित्यं ब्राह्मणेभ्यः समाहितः ॥
हव्यकव्येषु यज्ञेषु पितृकार्येषु चैव ह ॥
सार्वकामिकम् अक्षय्यं पितॄंस् तस्योपतिष्ठति ॥
गोषु भक्तश् च लभते यद् यद् इच्छति मानवः ॥
स्त्रियो ऽपि भक्ता या गोषु ताश् च कामान् अवाप्नुयुः ॥
पुत्रार्थी लभते पुत्रं कन्या पतिम् अवाप्नुयात् ॥
धनार्थी लभते वित्तं धर्मार्थी धर्मम् आप्नुयात् ॥
विद्यार्थी प्राप्नुयाद् विद्यां सुखार्थी प्राप्नुयात् सुखम् ॥
न किं चिद् दुर्लभं चैव गवां भक्तस्य भारत ॥
bhīṣma uvāca
etac chrutvā sahasrākṣaḥ pūjayām āsa nityadā ||
gāś cakre bahumānaṃ ca tāsu nityaṃ yudhiṣṭhira ||
etat te sarvam ākhyātaṃ pāvanaṃ ca mahādyute ||
pavitraṃ paramaṃ cāpi gavāṃ māhātmyam uttamam ||
kīrtitaṃ puruṣavyāghra sarvapāpavināśanam ||
ya idaṃ kathayen nityaṃ brāhmaṇebhyaḥ samāhitaḥ ||
havyakavyeṣu yajñeṣu pitṛkāryeṣu caiva ha ||
sārvakāmikam akṣayyaṃ pitṝṃs tasyopatiṣṭhati ||
goṣu bhaktaś ca labhate yad yad icchati mānavaḥ ||
striyo 'pi bhaktā yā goṣu tāś ca kāmān avāpnuyuḥ ||
putrārthī labhate putraṃ kanyā patim avāpnuyāt ||
dhanārthī labhate vittaṃ dharmārthī dharmam āpnuyāt ||
vidyārthī prāpnuyād vidyāṃ sukhārthī prāpnuyāt sukham ||
na kiṃ cid durlabhaṃ caiva gavāṃ bhaktasya bhārata ||
Бхишма сказал: «Это услышав, тысячеокий чтил всегда коров и высоко чтил их всегда, о Юдхиштхира. Это тебе всё поведано, и очистительное, о многосиятельный, очистительнейшее же коров величие высшее. Кто это сказывал бы всегда брахманам, сосредоточенный, при хавья-кавья, на жертвах и при обрядах предкам, — коровам преданный обретает, что ни желает человек; жёны же, преданные коровам, они желания обретут. Сына желающий обретает сына, дева мужа обретёт; богатства желающий обретает достаток, дхармы желающий дхарму обретёт; знания желающий обретёт знание, счастья желающий обретёт счастье, — ничего труднодостижимого коровам преданному, о Бхарата».
f2db7e50f5eb · publicado 21 jun 2026, 1:45:00 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Наставление приносит плод: вразумлённый Индра «отныне всегда чтил коров и высоко ставил их». Сам владыка богов, прежде презиравший их, обращается в почитателя — вот итог беседы с Творцом. Завершает же главу обетование о самой повести: возглашающий её брахманам при жертвах и обрядах предкам, преданный коровам, «обретает всё, чего ни пожелает», — и не только муж, но и жена: сына, супруга, достаток, дхарму, знание, счастье. Знаменательно это «ничего нет труднодостижимого для преданного коровам»: благоговение к корове объявлено ключом ко всякому благу — земному и небесному, — каким и завершается долгая хвала ей.