सलोकपालपूजा स्यादथ कन्यासमर्चनम् । वत्सरात्पञ्चकादूर्ध्वं दशवर्षादधः शुभाः
अनुत्पन्नर्तुर्वापि तां प्रयत्नेन पूजयेत् । गन्धपुष्पाक्षतैर्धूपैर्दीपताम्बूलभूषणैः
पाठयेदप्यमुं मन्त्रं पूजकः कन्यकामिमाम्
सत्यं ब्रूहि प्रियं ब्रूहि भगवति सरस्वति नमस्ते नमस्त इति
गायत्र्यानुक्रमार्थात्तु दूर्वायुग्मं तु कारयेत् । सन्निधौ पुस्तकस्याधः सहस्रपरमेत्यृचा
दूर्वायुग्मत्रयं दद्यात्तस्या हस्ते विचक्षणः । सापि क्षिपेत्पुस्तसन्धौ शलाकात्रयमन्वनु
विसृज्यतां पुनर्दद्याच्छिवाभ्यां नम इत्यथ । पत्रयोर्मध्यमः श्लोकः कार्यसिद्धेर्हि सूचकः
पूर्वपत्रे समाप्तिः स्याच्छ्लोकस्य यदि राघव । परपत्रे पठेच्छ्लोकं विविच्यार्थमुदीरयेत्
शनैः शनैः पठेत्प्राज्ञो व्याख्यायेच्च शनैः शनैः । त्वरेह न हि कर्तव्या कुप्यति त्वरया तु गीः
घटिका वास्तुपादः स्यादत्वरा स्यात्ततोऽधिका । त्वरयेन्न च वक्तारं ज्ञातं व्यासमनुद्विजम्
विविच्य पाठं श्लोकस्य निश्चित्यार्थं च मानसे । प्रतीपं तन्न वक्तव्यं विविच्य रघुनन्दन
यदि युक्तमयुक्तं वा श्लोकमन्यं पठेदसौ । पुस्तकस्थं च हित्वैव पूजकः स द्विजो यदि
तत्तथैव हि विज्ञेयं विसंवादो न शस्यते । दैवागतो हि स श्लोको दैवं हि बलवत्तरम्
उपश्रुतिषु यद्वच्च नापराधो द्विजस्य तु । विस्मयो न च कर्तव्यो दैवस्य कुटिला गतिः
salokapālapūjā syādatha kanyāsamarcanam | vatsarātpañcakādūrdhvaṃ daśavarṣādadhaḥ śubhāḥ
anutpannarturvāpi tāṃ prayatnena pūjayet | gandhapuṣpākṣatairdhūpairdīpatāmbūlabhūṣaṇaiḥ
pāṭhayedapyamuṃ mantraṃ pūjakaḥ kanyakāmimām
satyaṃ brūhi priyaṃ brūhi bhagavati sarasvati namaste namasta iti
gāyatryānukramārthāttu dūrvāyugmaṃ tu kārayet | sannidhau pustakasyādhaḥ sahasraparametyṛcā
dūrvāyugmatrayaṃ dadyāttasyā haste vicakṣaṇaḥ | sāpi kṣipetpustasandhau śalākātrayamanvanu
visṛjyatāṃ punardadyācchivābhyāṃ nama ityatha | patrayormadhyamaḥ ślokaḥ kāryasiddherhi sūcakaḥ
pūrvapatre samāptiḥ syācchlokasya yadi rāghava | parapatre paṭhecchlokaṃ vivicyārthamudīrayet
śanaiḥ śanaiḥ paṭhetprājño vyākhyāyecca śanaiḥ śanaiḥ | tvareha na hi kartavyā kupyati tvarayā tu gīḥ
ghaṭikā vāstupādaḥ syādatvarā syāttato'dhikā | tvarayenna ca vaktāraṃ jñātaṃ vyāsamanudvijam
vivicya pāṭhaṃ ślokasya niścityārthaṃ ca mānase | pratīpaṃ tanna vaktavyaṃ vivicya raghunandana
yadi yuktamayuktaṃ vā ślokamanyaṃ paṭhedasau | pustakasthaṃ ca hitvaiva pūjakaḥ sa dvijo yadi
tattathaiva hi vijñeyaṃ visaṃvādo na śasyate | daivāgato hi sa śloko daivaṃ hi balavattaram
upaśrutiṣu yadvacca nāparādho dvijasya tu | vismayo na ca kartavyo daivasya kuṭilā gatiḥ
«„Да будет поклонение с хранителями сторон, затем почитание девочки: благие — старше пяти лет и моложе десяти, или же у которой не наступили месячные; ту со тщанием да почтит благовониями, цветами, зёрнами, курениями, светильником, бетелем и украшениями. И да заставит жрец эту девочку прочесть эту мантру: „Правду скажи, приятное скажи, о владычица Сарасвати; поклон тебе, поклон тебе“. По порядку Гаятри да велит сделать двойку дурвы близ книги, внизу; стихом „тысячекратно высшие“ проницательный да подаст ей в руку три двойки дурвы, и она да вложит в стык книги три палочки одну за другой. Да будет она отпущена; вновь да подаст: „Двум Благим поклон“. Средний стих между двух листов — указатель исполнения дела. Если на прежнем листе конец стиха, о Рагхава, — на следующем листе да прочтёт стих и, разобрав, да изложит смысл. Медленно, медленно да читает мудрый и толкует медленно, медленно: спешки здесь творить не должно — от спешки гневается Речь. Гхатика да будет четвертью основы, неспешность да будет больше того; и да не торопит он говорящего, не тревожа знаемого Вьясу. Разобрав чтение стиха и определив смысл в уме, противного тому не должно говорить, о отрада Рагху. Если он прочтёт иной стих, подобающий или неподобающий, оставив тот, что в книге, — если тот жрец дваждырождённый, то так и должно принимать: прекословие не одобряется, ведь тот стих пришёл от судьбы, а судьба сильнее. Как и при подслушивании, нет вины дваждырождённого; и не должно изумляться: извилист ход судьбы“.»
b8549a0d640f · publicado 3 sept 2026, 4:13:50 UTC
Disponible enRUPasa de verso en verso con
Палочку в книгу вкладывает девочка, а не вопрошающий, — рука должна быть непричастной. И на случай ошибки чтеца правило неожиданное: ошибку не исправляют, потому что и она пришла от судьбы.