Rāmāyaṇa
Равана скорбит и бросается убить Ситу6.80.6-15
1906 / 2464
Rāmāyaṇa · 6.80.6-15
Devanāgarī

हा राक्षसचमूमुख्य मम वत्स महारथ । जित्वेन्द्रं कथम् अद्य त्वं लक्ष्मणस्य वशं गतः ॥
ननु त्वम् इषुभिः क्रुद्धो भिन्द्याः कालान्तकाव् अपि । मन्दरस्यापि शृङ्गाणि किं पुनर् लक्ष्मणं रणे ॥
अद्य वैवस्वतो राजा भूयो बहुमतो मम । येनाद्य त्वं महाबाहो संयुक्तः कालधर्मणा ॥
एष पन्थाः सुयोधानां सर्वामरगणेष्व् अपि । यः कृते हन्यते भर्तुः स पुमान् स्वर्गम् ऋच्छति ॥
अद्य देवगणाः सर्वे लोकपालास् तथर्षयः । हतम् इन्द्रजितं दृष्ट्वा सुखं स्वप्स्यन्ति निर्भयाः ॥
अद्य लोकास् त्रयः कृत्स्नाः पृथिवी च सकानना । एकेनेन्द्रजिता हीना शूण्येव प्रतिभाति मे ॥
अद्य नैरृतकन्यायां श्रोष्याम्य् अन्तःपुरे रवम् । करेणुसंघस्य यथा निनादं गिरिगह्वरे ॥
यौवराज्यं च लङ्कां च रक्षांसि च परंतप । मातरं मां च भार्यां च क्व गतो ऽसि विहाय नः ॥
मम नाम त्वया वीर गतस्य यमसादनम् । प्रेतकार्याणि कार्याणि विपरीते हि वर्तसे ॥
स त्वं जीवति सुग्रीवे राघवे च सलक्ष्मणे । मम शल्यम् अनुद्धृत्य क्व गतो ऽसि विहाय नः ॥

Transliteración (IAST)

hā rākṣasacamūmukhya mama vatsa mahāratha | jitvendraṃ katham adya tvaṃ lakṣmaṇasya vaśaṃ gataḥ ||
nanu tvam iṣubhiḥ kruddho bhindyāḥ kālāntakāv api | mandarasyāpi śṛṅgāṇi kiṃ punar lakṣmaṇaṃ raṇe ||
adya vaivasvato rājā bhūyo bahumato mama | yenādya tvaṃ mahābāho saṃyuktaḥ kāladharmaṇā ||
eṣa panthāḥ suyodhānāṃ sarvāmaragaṇeṣv api | yaḥ kṛte hanyate bhartuḥ sa pumān svargam ṛcchati ||
adya devagaṇāḥ sarve lokapālās tatharṣayaḥ | hatam indrajitaṃ dṛṣṭvā sukhaṃ svapsyanti nirbhayāḥ ||
adya lokās trayaḥ kṛtsnāḥ pṛthivī ca sakānanā | ekenendrajitā hīnā śūṇyeva pratibhāti me ||
adya nairṛtakanyāyāṃ śroṣyāmy antaḥpure ravam | kareṇusaṃghasya yathā ninādaṃ girigahvare ||
yauvarājyaṃ ca laṅkāṃ ca rakṣāṃsi ca paraṃtapa | mātaraṃ māṃ ca bhāryāṃ ca kva gato 'si vihāya naḥ ||
mama nāma tvayā vīra gatasya yamasādanam | pretakāryāṇi kāryāṇi viparīte hi vartase ||
sa tvaṃ jīvati sugrīve rāghave ca salakṣmaṇe | mama śalyam anuddhṛtya kva gato 'si vihāya naḥ ||

Palabra por palabra
SánscritoIASTSignificado
हा राक्षसचमूमुख्यhā rākṣasacamūmukhyaо главный в войске ракшасов
मम वत्स महारथmama vatsa mahārathaмоё дитя, великий колесничий
जित्वा इन्द्रम् कथम् अद्यjitvā indram katham adyaпобедив Индру, как сегодня
त्वम् लक्ष्मणस्य वशम् गतःtvam lakṣmaṇasya vaśam gataḥты во власть Лакшманы попал
ननु त्वम् इषुभिः क्रुद्धःnanu tvam iṣubhiḥ kruddhaḥразве ты стрелами, разгневанный
भिन्द्याः कालान्तकौ अपिbhindyāḥ kālāntakau apiразбил бы даже Смерть и Конец
मन्दरस्य अपि शृङ्गाणिmandarasya api śṛṅgāṇiдаже вершины Мандары
किम् पुनः लक्ष्मणम् रणेkim punaḥ lakṣmaṇam raṇeчто уж Лакшману в бою
अद्य वैवस्वतः राजाadya vaivasvataḥ rājāсегодня царь Вайвасвата
भूयः बहुमतः ममbhūyaḥ bahumataḥ mamaещё более почтен мною
येन अद्य त्वम् महाबाहोyena adya tvam mahābāhoс которым сегодня ты, могучерукий
संयुक्तः कालधर्मणाsaṃyuktaḥ kāladharmaṇāсоединён законом времени
एष पन्थाः सुयोधानाम्eṣa panthāḥ suyodhānāmэто путь добрых воинов
सर्वामरगणेषु अपिsarvāmaragaṇeṣu apiдаже среди всех сонмов бессмертных
यः कृते हन्यते भर्तुःyaḥ kṛte hanyate bhartuḥкто ради господина убивается
स पुमान् स्वर्गम् ऋच्छतिsa pumān svargam ṛcchatiтот мужчина достигает неба
अद्य देवगणाः सर्वेadya devagaṇāḥ sarveсегодня сонмы богов все
लोकपालाः तथा ऋषयःlokapālāḥ tathā ṛṣayaḥхранители миров и также риши
हतम् इन्द्रजितम् दृष्ट्वाhatam indrajitam dṛṣṭvāубитого Индраджита увидев
सुखम् स्वप्स्यन्ति निर्भयाःsukham svapsyanti nirbhayāḥспокойно будут спать, бесстрашные
अद्य लोकाः त्रयः कृत्स्नाःadya lokāḥ trayaḥ kṛtsnāḥсегодня три мира целиком
पृथिवी च सकाननाpṛthivī ca sakānanāи земля с лесами
एकेन इन्द्रजिता हीनाekena indrajitā hīnāодним Индраджитом лишённые
शून्या इव प्रतिभाति मेśūnyā iva pratibhāti meпустыми как будто кажутся мне
अद्य नैरृतकन्यायाम्adya nairṛtakanyāyāmсегодня у найритских женщин
श्रोष्यामि अन्तःपुरे रवम्śroṣyāmi antaḥpure ravamуслышу во дворце крик
करेणुसंघस्य यथाkareṇusaṃghasya yathāкак стада слониц
निनादम् गिरिगह्वरेninādam girigahvareстон в горной пещере
यौवराज्यम् च लङ्काम् चyauvarājyam ca laṅkām caи наследное царство, и Ланку
रक्षांसि च परंतपrakṣāṃsi ca paraṃtapaи ракшасов, врагов мучитель
मातरम् माम् च भार्याम् चmātaram mām ca bhāryām caмать, меня и жену
क्व गतः असि विहाय नःkva gataḥ asi vihāya naḥкуда ушёл ты, оставив нас
मम नाम त्वया वीरmama nāma tvayā vīraмоё имя тобой, герой
गतस्य यमसादनम्gatasya yamasādanamушедшего в обитель Ямы
प्रेतकार्याणि कार्याणिpretakāryāṇi kāryāṇiпохоронные дела должны совершаться
विपरीते हि वर्तसेviparīte hi vartaseнаоборот ведь ты действуешь
स त्वम् जीवति सुग्रीवेsa tvam jīvati sugrīveтак ты, когда жив Сугрива
राघवे च सलक्ष्मणेrāghave ca salakṣmaṇeи Рагхава с Лакшманой
मम शल्यम् अनुद्धृत्यmama śalyam anuddhṛtyaмоё жало не вытащив
क्व गतः असि विहाय नःkva gataḥ asi vihāya naḥкуда ушёл ты, оставив нас
Traducción

«О главный в войске ракшасов, моё дитя, великий колесничий! Победив Индру, как же сегодня ты попал во власть Лакшманы? Разве ты, разгневанный, не разбил бы стрелами даже Смерть и Конец времени, даже вершины Мандары, что уж говорить о Лакшмане в бою? Сегодня царь Вайвасвата ещё более почтен мною, потому что ты, могучерукий, теперь соединён с законом времени. Это путь добрых воинов даже среди всех сонмов бессмертных: кто убит ради господина, тот мужчина достигает неба. Сегодня все сонмы богов, хранители миров и риши, увидев Индраджита убитым, будут спать спокойно и без страха. Сегодня три мира целиком и земля с лесами, лишённые одного Индраджита, кажутся мне пустыми. Сегодня во внутренних покоях я услышу крик найритских женщин, подобный стону стада слониц в горной пещере. О мучитель врагов, куда ты ушёл, оставив наследное царство, Ланку, ракшасов, мать, меня и жену? Герой, это ты должен был совершать похоронные обряды для меня, когда я уйду в обитель Ямы, но ты поступил наоборот. Когда Сугрива, Рагхава и Лакшмана ещё живы, куда ты ушёл, оставив нас и не вынув жало из моего сердца?»

Versión

4476ca05f1d8 · publicado 22 jun 2026, 0:00:00 UTC

Disponible enRU

Pasa de verso en verso con