श्रीमद्भागवतम्
A Head Instead of Land8.22.20-23
4262 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.22.20-23

śrīvindhyāvaliruvāca

देवनागरी

क्रीडार्थमात्मन इदं त्रिजगत् कृतं ते स्वाम्यं तु तत्र कुधियो ऽपर ईश कुर्युः
कर्तुः प्रभोस्तव किमस्यत आवहन्ति त्यक्तह्रियस्त्वदवरोपितकर्तृवादाः
भूतभावन भूतेश देवदेव जगन्मय
मुञ्चैनं हृतसर्वस्वं नायमर्हति निग्रहम्
कृत्स्ना ते ऽनेन दत्ता भूर्लोकाः कर्मार्जिताश्च ये
निवेदितं च सर्वस्वमात्माविक्लवया धिया
यत्पादयोरशठधीः सलिलं प्रदाय
दूर्वाङ्कुरैरपि विधाय सतीं सपर्याम्
अप्य् उत्तमां गतिमसौ भजते त्रिलोकीं
दाश्वान् अविक्लवमनाः कथमार्तिमृच्छेत्

लिप्यंतरण (IAST)

krīḍārthamātmana idaṃ trijagat kṛtaṃ te svāmyaṃ tu tatra kudhiyo 'para īśa kuryuḥ
kartuḥ prabhostava kimasyata āvahanti tyaktahriyastvadavaropitakartṛvādāḥ
bhūtabhāvana bhūteśa devadeva jaganmaya
muñcainaṃ hṛtasarvasvaṃ nāyamarhati nigraham
kṛtsnā te 'nena dattā bhūrlokāḥ karmārjitāśca ye
niveditaṃ ca sarvasvamātmāviklavayā dhiyā
yatpādayoraśaṭhadhīḥ salilaṃ pradāya
dūrvāṅkurairapi vidhāya satīṃ saparyām
apy uttamāṃ gatimasau bhajate trilokīṃ
dāśvān aviklavamanāḥ kathamārtimṛcchet

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्रीडा-अर्थम् आत्मनः इदम् त्रि-जगत् कृतम् तेkrīḍā-artham ātmanaḥ idam tri-jagat kṛtam te«ради собственной игры эти три мира созданы тобою; игры ради своей это трёхмирье сделано тобою
स्वाम्यम् तु तत्र कु-धियः अपरे ईश कुर्युःsvāmyam tu tatra ku-dhiyaḥ apare īśa kuryuḥа владычество над ними приписывают себе другие — злоумные, о владыка; владычество же там злоумные другие, о владыка, делали бы
कर्तुः प्रभोः तव किम् अस्यतः आवहन्तिkartuḥ prabhoḥ tava kim asyataḥ āvahantiчто могут поднести тебе — творцу, владыке, [всё] испускающему; творцу владыке тебе что испускающему приносят
त्यक्त-ह्रियः त्वत्-अवरोपित-कर्तृ-वादाःtyakta-hriyaḥ tvat-avaropita-kartṛ-vādāḥте бесстыдные, что присвоили себе звание творца, [отняв его] у тебя?»; оставившие стыд, у тебя снятое творца звание [имеющие]
भूत-भावन भूत-ईश देव-देव जगत्-मयbhūta-bhāvana bhūta-īśa deva-deva jagat-maya«о взращиватель существ, владыка существ, бог богов, состоящий из мира; о существ взращиватель, существ владыка, бог богов, миросостоящий
मुञ्च एनम् हृत-सर्वस्वम् न अयम् अर्हति निग्रहम्muñca enam hṛta-sarvasvam na ayam arhati nigrahamотпусти его, у кого отнято всё: он не заслуживает наказания»; отпусти этого отнятовсёимущего, не этот заслуживает наказания
कृत्स्ना ते अनेन दत्ता भूः लोकाः कर्म-अर्जिताः च येkṛtsnā te anena dattā bhūḥ lokāḥ karma-arjitāḥ ca ye«вся земля дана тебе им, и миры, обретённые делами; вся тебе им дана земля, миры делами обретённые же которые
निवेदितम् च सर्वस्वम् आत्मा अ-विक्लवया धियाniveditam ca sarvasvam ātmā a-viklavayā dhiyāи всё своё поднесено, и он сам — невозмутимым разумением»; поднесено же всё своё, самость невозмутимым разумением
यत्-पादयोः अ-शठ-धीः सलिलम् प्रदाय दूर्वा-अङ्कुरैः अपि विधाय सतीम् सपर्याम्yat-pādayoḥ a-śaṭha-dhīḥ salilam pradāya dūrvā-aṅkuraiḥ api vidhāya satīm saparyām«[тот,] кто, не будучи лукав умом, поднеся воду к твоим стопам и совершив истинное почитание хотя бы ростками дурвы; чьим стопам нелукавоумный воду поднеся, дурвы ростками даже совершив истинное почитание
अपि उत्तमाम् गतिम् असौ भजते त्रि-लोकीम् दाश्वान् अ-विक्लव-मनाः कथम् आर्तिम् ऋच्छेत्api uttamām gatim asau bhajate tri-lokīm dāśvān a-viklava-manāḥ katham ārtim ṛcchetобретает высшую участь, — как же придёт к страданию тот, кто отдал три мира с невозмутимым умом?»; даже высшую участь тот обретает, трёхмирье отдавший невозмутимоумный как страдание получил бы
अनुवाद

«[Виндхьявали сказала:] „Ради собственной игры эти три мира созданы тобою, а владычество над ними приписывают себе другие — злоумные, о владыка. Что могут поднести тебе — творцу, владыке, [всё] испускающему, — те бесстыдные, что присвоили себе звание творца, [отняв его] у тебя? О взращиватель существ, владыка существ, бог богов, состоящий из мира! Отпусти его, у кого отнято всё: он не заслуживает наказания. Вся земля дана тебе им, и миры, обретённые делами, и всё своё поднесено, и он сам — невозмутимым разумением. [Тот,] кто, не будучи лукав умом, поднеся воду к твоим стопам и совершив истинное почитание хотя бы ростками дурвы, обретает высшую участь, — как же придёт к страданию тот, кто отдал три мира с невозмутимым умом?“».

संस्करण

abcaa6004d40 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से