श्रीमद्भागवतम्
A Head Instead of Land8.22.1-4
4257 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.22.1-4

śrīśuka uvāca

देवनागरी

एवं विप्रकृतो राजन् बलिर्भगवतासुरः
भिद्यमानो ऽप्य् अभिन्नात्मा प्रत्याहाविक्लवं वचः
यद्य् उत्तमश्लोक भवान् ममेरितं वचो व्यलीकं सुरवर्य मन्यते
करोम्य् ऋतं तन् न भवेत् प्रलम्भनं पदं तृतीयं कुरु शीर्ष्णि मे निजम्
बिभेमि नाहं निरयात् पदच्युतो न पाशबन्धाद्व्यसनाद्दुरत्ययात्
नैवार्थकृच्छ्राद्भवतो विनिग्रहाद् असाधुवादाद्भृशमुद्विजे यथा
पुंसां श्लाघ्यतमं मन्ये दण्डमर्हत्तमार्पितम्
यं न माता पिता भ्राता सुहृदश्चादिशन्ति हि

लिप्यंतरण (IAST)

evaṃ viprakṛto rājan balirbhagavatāsuraḥ
bhidyamāno 'py abhinnātmā pratyāhāviklavaṃ vacaḥ
yady uttamaśloka bhavān mameritaṃ vaco vyalīkaṃ suravarya manyate
karomy ṛtaṃ tan na bhavet pralambhanaṃ padaṃ tṛtīyaṃ kuru śīrṣṇi me nijam
bibhemi nāhaṃ nirayāt padacyuto na pāśabandhādvyasanādduratyayāt
naivārthakṛcchrādbhavato vinigrahād asādhuvādādbhṛśamudvije yathā
puṃsāṃ ślāghyatamaṃ manye daṇḍamarhattamārpitam
yaṃ na mātā pitā bhrātā suhṛdaścādiśanti hi

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् विप्रकृतः राजन् बलिः भगवता असुरःevam viprakṛtaḥ rājan baliḥ bhagavatā asuraḥтак уничижённый Владыкою, о царь, Бали, асур; так униженный, о царь, Бали Владыкою асур
भिद्यमानः अपि अ-भिन्न-आत्मा प्रत्याह अ-विक्लवम् वचःbhidyamānaḥ api a-bhinna-ātmā pratyāha a-viklavam vacaḥхотя и разрушаемый, но с неразрушенной самостью, ответил невозмутимою речью; разрушаемый даже неразрушенносущий ответил невозмутимую речь
यदि उत्तम-श्लोक भवान् मम ईरितम् वचः व्यलीकम् सुर-वर्य मन्यतेyadi uttama-śloka bhavān mama īritam vacaḥ vyalīkam sura-varya manyate«если, о Уттамашлока, ты, лучший из богов, считаешь мою сказанную речь лживой; если, о Уттамашлока, ты моё сказанное слово лживым, о богов лучший, считаешь
करोमि ऋतम् तत् न भवेत् प्रलम्भनम् पदम् तृतीयम् कुरु शीर्ष्णि मे निजम्karomi ṛtam tat na bhavet pralambhanam padam tṛtīyam kuru śīrṣṇi me nijamя сделаю её истинной, чтобы не было обмана: соверши третий шаг на моей голове — своею [стопою]»; делаю истинным, то не будет обманом, шаг третий соверши на голове моей своею
बिभेमि न अहम् निरयात् पद-च्युतः न पाश-बन्धात् व्यसनात् दुरत्ययात्bibhemi na aham nirayāt pada-cyutaḥ na pāśa-bandhāt vyasanāt duratyayāt«не боюсь я ни ада, ни [того, что] низвергнут с положения, ни связывания путами, ни непреодолимой беды; боюсь не я ада, с положения свергнутый, не пут связывания, беды непреодолимой
न एव अर्थ-कृच्छ्रात् भवतः विनिग्रहात् अ-साधु-वादात् भृशम् उद्विजे यथाna eva artha-kṛcchrāt bhavataḥ vinigrahāt a-sādhu-vādāt bhṛśam udvije yathāни имущественной нужды, ни твоего наказания — так, как трепещу от дурной молвы»; не же имущества нужды, твоего наказания, дурной молвы весьма трепещу как
पुंसाम् श्लाघ्य-तमम् मन्ये दण्डम् अर्हत्-तम-अर्पितम्puṃsām ślāghya-tamam manye daṇḍam arhat-tama-arpitam«наказание, наложенное достойнейшим, я считаю славнейшим для мужей; мужам славнейшим считаю наказание достойнейшим наложенное
यम् न माता पिता भ्राता सु-हृदः च आदिशन्ति हिyam na mātā pitā bhrātā su-hṛdaḥ ca ādiśanti hi[то,] которого не назначают ни мать, ни отец, ни брат, ни друзья»; которое не мать, отец, брат, друзья же назначают ведь
अनुवाद

«Так уничижённый Владыкою, о царь, Бали, асур, — хотя и разрушаемый, но с неразрушенной самостью, — ответил невозмутимою речью: „Если, о Уттамашлока, ты, лучший из богов, считаешь мою сказанную речь лживой, — я сделаю её истинной, чтобы не было обмана: соверши третий шаг на моей голове — своею [стопою]. Не боюсь я ни ада, ни [того, что] низвергнут с положения, ни связывания путами, ни непреодолимой беды, ни имущественной нужды, ни твоего наказания — так, как трепещу от дурной молвы. Наказание, наложенное достойнейшим, я считаю славнейшим для мужей — [то,] которого не назначают ни мать, ни отец, ни брат, ни друзья“».

संस्करण

38a65cc4d3ff · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से