श्रीमद्भागवतम्
A Head Instead of Land8.22.24-28
4263 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.22.24-28

śrībhagavān uvāca

देवनागरी

ब्रह्मन् यमनुगृह्णामि तद्विशो विधुनोम्य् अहम्
यन्मदः पुरुषः स्तब्धो लोकं मां चावमन्यते
यदा कदाचिज् जीवात्मा संसरन् निजकर्मभिः
नानायोनिष्वनीशो ऽयं पौरुषीं गतिमाव्रजेत्
जन्मकर्मवयोरूप विद्यैश्वर्यधनादिभिः
यद्य् अस्य न भवेत् स्तम्भस्तत्रायं मदनुग्रहः
मानस्तम्भनिमित्तानां जन्मादीनां समन्ततः
सर्वश्रेयःप्रतीपानां हन्त मुह्येन् न मत्परः
एष दानवदैत्यानामग्रनीः कीर्तिवर्धनः
अजैषीदजयां मायां सीदन्नपि न मुह्यति

लिप्यंतरण (IAST)

brahman yamanugṛhṇāmi tadviśo vidhunomy aham
yanmadaḥ puruṣaḥ stabdho lokaṃ māṃ cāvamanyate
yadā kadācij jīvātmā saṃsaran nijakarmabhiḥ
nānāyoniṣvanīśo 'yaṃ pauruṣīṃ gatimāvrajet
janmakarmavayorūpa vidyaiśvaryadhanādibhiḥ
yady asya na bhavet stambhastatrāyaṃ madanugrahaḥ
mānastambhanimittānāṃ janmādīnāṃ samantataḥ
sarvaśreyaḥpratīpānāṃ hanta muhyen na matparaḥ
eṣa dānavadaityānāmagranīḥ kīrtivardhanaḥ
ajaiṣīdajayāṃ māyāṃ sīdannapi na muhyati

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ब्रह्मन् यम् अनुगृह्णामि तत्-विशः विधुनोमि अहम्brahman yam anugṛhṇāmi tat-viśaḥ vidhunomi aham«о брахман, кого я милую, у того я отнимаю достояние; о брахман, кого милую, того достояние отнимаю я
यत्-मदः पुरुषः स्तब्धः लोकम् माम् च अवमन्यतेyat-madaḥ puruṣaḥ stabdhaḥ lokam mām ca avamanyateибо от опьянения им муж, упрямый, презирает мир и меня»; чьим опьянением муж упрямый мир меня же презирает
यदा कदाचित् जीव-आत्मा संसरन् निज-कर्मभिःyadā kadācit jīva-ātmā saṃsaran nija-karmabhiḥ«когда когда-нибудь живая самость, странствуя своими делами; когда когда-либо живая самость странствующая своими делами
नाना-योनिषु अ-नीशः अयम् पौरुषीम् गतिम् आव्रजेत्nānā-yoniṣu a-nīśaḥ ayam pauruṣīm gatim āvrajetпо разным лонам, невластная, приходит к человеческому состоянию; по разным лонам невластная эта человеческое состояние обрела бы
जन्म-कर्म-वयः-रूप-विद्या-ऐश्वर्य-धन-आदिभिःjanma-karma-vayaḥ-rūpa-vidyā-aiśvarya-dhana-ādibhiḥ«[если] от рождения, дел, возраста, облика, учёности, власти, богатства и прочего; рождением-делами-возрастом-обликом-учёностью-властью-богатством и прочим
यदि अस्य न भवेत् स्तम्भः तत्र अयम् मत्-अनुग्रहःyadi asya na bhavet stambhaḥ tatra ayam mat-anugrahaḥу него не будет надменности, — в том моя милость»; если его не будет надменность, там эта моя милость
मान-स्तम्भ-निमित्तानाम् जन्म-आदीनाम् समन्ततःmāna-stambha-nimittānām janma-ādīnām samantataḥ«от рождения и прочего — причин гордыни и надменности, во всех отношениях; гордыни-надменности причин рождения и прочих со всех сторон
सर्व-श्रेयः-प्रतीपानाम् हन्त मुह्येत् न मत्-परःsarva-śreyaḥ-pratīpānām hanta muhyet na mat-paraḥпротивных всякому благу, — не впадёт в морок тот, кому я высшее»; всякому благу противных, увы, не впадёт в морок мне преданный
एषः दानव-दैत्यानाम् अग्र-नीः कीर्ति-वर्धनःeṣaḥ dānava-daityānām agra-nīḥ kīrti-vardhanaḥ«этот — первый среди данавов и дайтьев, умножающий славу; этот данавов-дайтьев предводитель, славу умножающий
अजैषीत् अ-जयाम् मायाम् सीदन् अपि न मुह्यतिajaiṣīt a-jayām māyām sīdan api na muhyatiон победил непобедимую майю: гибнущий, [и то] не впадает в морок»; победил непобедимую майю, гибнущий даже не морочится
अनुवाद

«[Владыка сказал:] „О брахман, кого я милую, у того я отнимаю достояние: ибо от опьянения им муж, упрямый, презирает мир и меня. Когда когда-нибудь живая самость, странствуя своими делами по разным лонам, невластная, приходит к человеческому состоянию, — [если] от рождения, дел, возраста, облика, учёности, власти, богатства и прочего у него не будет надменности, — в том моя милость. От рождения и прочего — причин гордыни и надменности, во всех отношениях противных всякому благу, — не впадёт в морок тот, кому я высшее. Этот — первый среди данавов и дайтьев, умножающий славу: он победил непобедимую майю — гибнущий, [и то] не впадает в морок“».

संस्करण

c53720d611c3 · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से