श्रीमद्भागवतम्
A Head Instead of Land8.22.29-33
4264 / 5136
Linuxपन्ने पलटें
श्रीमद्भागवतम् · 8.22.29-33
देवनागरी

क्षीणरिक्थश्च्युतः स्थानात् क्षिप्तो बद्धश्च शत्रुभिः
ज्ञातिभिश्च परित्यक्तो यातनामनुयापितः
गुरुणा भर्त्सितः शप्तो जहौ सत्यं न सुव्रतः
छलैरुक्तो मया धर्मो नायं त्यजति सत्यवाक्
एष मे प्रापितः स्थानं दुष्प्रापममरैरपि
सावर्णेरन्तरस्यायं भवितेन्द्रो मदाश्रयः
तावत् सुतलमध्यास्तां विश्वकर्मविनिर्मितम्
यदाधयो व्याधयश्च क्लमस्तन्द्रा पराभवः
नोपसर्गा निवसतां सम्भवन्ति ममेक्षया
इन्द्रसेन महाराज याहि भो भद्रमस्तु ते
सुतलं स्वर्गिभिः प्रार्थ्यं ज्ञातिभिः परिवारितः

लिप्यंतरण (IAST)

kṣīṇarikthaścyutaḥ sthānāt kṣipto baddhaśca śatrubhiḥ
jñātibhiśca parityakto yātanāmanuyāpitaḥ
guruṇā bhartsitaḥ śapto jahau satyaṃ na suvrataḥ
chalairukto mayā dharmo nāyaṃ tyajati satyavāk
eṣa me prāpitaḥ sthānaṃ duṣprāpamamarairapi
sāvarṇerantarasyāyaṃ bhavitendro madāśrayaḥ
tāvat sutalamadhyāstāṃ viśvakarmavinirmitam
yadādhayo vyādhayaśca klamastandrā parābhavaḥ
nopasargā nivasatāṃ sambhavanti mamekṣayā
indrasena mahārāja yāhi bho bhadramastu te
sutalaṃ svargibhiḥ prārthyaṃ jñātibhiḥ parivāritaḥ

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
क्षीण-रिक्थः च्युतः स्थानात् क्षिप्तः बद्धः च शत्रुभिःkṣīṇa-rikthaḥ cyutaḥ sthānāt kṣiptaḥ baddhaḥ ca śatrubhiḥ«лишённый достояния, свергнутый с положения, брошенный и связанный врагами; истощённонаследный, свергнутый с положения, брошенный, связанный же врагами
ज्ञातिभिः च परित्यक्तः यातनाम् अनुयापितःjñātibhiḥ ca parityaktaḥ yātanām anuyāpitaḥи родичами оставленный, доведённый до мучения»; родичами же оставленный, мучению подвергнутый
गुरुणा भर्त्सितः शप्तः जहौ सत्यम् न सु-व्रतःguruṇā bhartsitaḥ śaptaḥ jahau satyam na su-vrataḥ«обруган наставником и проклят — [и всё же] твёрдый в обетах не оставил истины; наставником обруган, проклят, оставил истину не благообетный
छलैः उक्तः मया धर्मः न अयम् त्यजति सत्य-वाक्chalaiḥ uktaḥ mayā dharmaḥ na ayam tyajati satya-vākмною была сказана дхарма с уловками — [но] этот правдоречивый не оставляет [её]»; уловками сказана мною дхарма, не этот оставляет правдоречивый
एषः मे प्रापितः स्थानम् दुष्प्रापम् अमरैः अपिeṣaḥ me prāpitaḥ sthānam duṣprāpam amaraiḥ api«им достигнуто мною положение, труднодостижимое даже для бессмертных; этот мною приведён к положению труднодостижимому бессмертными даже
सावर्णेः अन्तरस्य अयम् भविता इन्द्रः मत्-आश्रयःsāvarṇeḥ antarasya ayam bhavitā indraḥ mat-āśrayaḥв промежутке Саварни он будет Индрой — под моим покровительством»; Саварни промежутка этот будет Индра, моё прибежище имеющий
तावत् सुतलम् अध्यास्ताम् विश्वकर्म-विनिर्मितम्tāvat sutalam adhyāstām viśvakarma-vinirmitam«до той поры пусть он живёт в Сутале, построенной Вишвакармой; до той поры Суталу пусть населяет, Вишвакармой построенную
यत् आधयः व्याधयः च क्लमः तन्द्रा पराभवःyat ādhayaḥ vyādhayaḥ ca klamaḥ tandrā parābhavaḥгде ни душевные недуги, ни телесные, ни утомление, ни вялость, ни поражение; где душевные недуги, телесные недуги же, утомление, вялость, поражение
न उपसर्गाः निवसताम् सम्भवन्ति मम ईक्षयाna upasargāḥ nivasatām sambhavanti mama īkṣayāни бедствия не бывают у живущих — по моему взору»; не бедствия у живущих бывают моим взором
इन्द्र-सेन महा-राज याहि भो भद्रम् अस्तु तेindra-sena mahā-rāja yāhi bho bhadram astu te«о Индрасена, великий царь, ступай; да будет тебе благо; о Индрасена, великий царь, иди, о, благо да будет тебе
सुतलम् स्वर्गिभिः प्रार्थ्यम् ज्ञातिभिः परिवारितःsutalam svargibhiḥ prārthyam jñātibhiḥ parivāritaḥв Суталу, желанную [даже] небожителям, окружённый родичами»; в Суталу небожителями желаемую, родичами окружённый
अनुवाद

«„Лишённый достояния, свергнутый с положения, брошенный и связанный врагами, и родичами оставленный, доведённый до мучения, обруган наставником и проклят — [и всё же] твёрдый в обетах не оставил истины; мною была сказана дхарма с уловками — [но] этот правдоречивый не оставляет [её]. Им достигнуто мною положение, труднодостижимое даже для бессмертных: в промежутке Саварни он будет Индрой — под моим покровительством. До той поры пусть он живёт в Сутале, построенной Вишвакармой, где ни душевные недуги, ни телесные, ни утомление, ни вялость, ни поражение, ни бедствия не бывают у живущих — по моему взору. О Индрасена, великий царь, ступай; да будет тебе благо — в Суталу, желанную [даже] небожителям, окружённый родичами“».

संस्करण

c638b76c8fbe · प्रकाशित 15 अग॰ 2026, 1:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से