महाभारत
Svayaṃvara-parva (rājñāṃ kopa) (The Wrath of the Kings)1.180.17–18
1285 / 15823
महाभारत · 1.180.17–18
देवनागरी

तत् प्रेक्ष्य कर्मातिमनुष्यबुद्धेर्; जिष्णोः सहभ्रातुर् अचिन्त्यकर्मा ॥
दामोदरो भ्रातरम् उग्रवीर्यं; हलायुधं वाक्यम् इदं बभाषे ॥
य एष मत्तर्षभतुल्यगामी; महद् धनुः कर्षति तालमात्रम् ॥
एषो ऽर्जुनो नात्र विचार्यम् अस्ति; यद्य् अस्मि संकर्षण वासुदेवः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tat prekṣya karmātimanuṣyabuddher; jiṣṇoḥ sahabhrātur acintyakarmā ||
dāmodaro bhrātaram ugravīryaṃ; halāyudhaṃ vākyam idaṃ babhāṣe ||
ya eṣa mattarṣabhatulyagāmī; mahad dhanuḥ karṣati tālamātram ||
eṣo 'rjuno nātra vicāryam asti; yady asmi saṃkarṣaṇa vāsudevaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तत् प्रेक्ष्य कर्म अतिमनुष्यबुद्धेः जिष्णोः सहभ्रातुः अचिन्त्यकर्माtat prekṣya karma atimanuṣyabuddheḥ jiṣṇoḥ sahabhrātuḥ acintyakarmāseeing that deed of Jishnu [Arjuna], of superhuman intelligence, together with his brother -- [himself] of unfathomable deeds,
दामोदरः भ्रातरम् उग्रवीर्यं हलायुधं वाक्यम् इदं बभाषेdāmodaraḥ bhrātaram ugravīryaṃ halāyudhaṃ vākyam idaṃ babhāṣeDamodara [Krishna] spoke this word to his brother Halayudha [Balarama], terrible in valor:
यः एषः मत्तर्षभतुल्यगामी महत् धनुः कर्षति तालमात्रम्yaḥ eṣaḥ mattarṣabhatulyagāmī mahat dhanuḥ karṣati tālamātram"that one, who strides like a maddened bull, [and] draws the great bow the length of a palm tree --
एषः अर्जुनः न अत्र विचार्यम् अस्ति यदि अस्मि संकर्षण वासुदेवःeṣaḥ arjunaḥ na atra vicāryam asti yadi asmi saṃkarṣaṇa vāsudevaḥthat is Arjuna; there is no doubt in it, [as certain] as that I, o Sankarshana [Balarama], am Vasudeva;
कर्मातिमनुष्यबुद्धेर्karmātimanuṣyabuddheroriginal form "karmātimanuṣyabuddher", added to complete the word-by-word coverage
सहभ्रातुर्sahabhrāturoriginal form "sahabhrātur", added to complete the word-by-word coverage
दामोदरोdāmodarooriginal form "dāmodaro", added to complete the word-by-word coverage
yaoriginal form "ya", added to complete the word-by-word coverage
एषeṣaoriginal form "eṣa", added to complete the word-by-word coverage
महद्mahadoriginal form "mahad", added to complete the word-by-word coverage
एषोeṣooriginal form "eṣo", added to complete the word-by-word coverage
ऽर्जुनो'rjunooriginal form "'rjuno", added to complete the word-by-word coverage
नात्रnātraoriginal form "nātra", added to complete the word-by-word coverage
यद्य्yadyoriginal form "yady", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Krishna said [to Balarama]: "Seeing that deed of Jishnu, of superhuman intelligence, together with his brother, Damodara spoke this word to his brother Halayudha, terrible in valor: 'That one who strides like a maddened bull and draws the great bow the length of a palm tree -- that is Arjuna; there is no doubt of it, as certain as that I, o Sankarshana, am Vasudeva.'"

संस्करण

6bc69351a3c3 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:37:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से