महाभारत
Viduragamana-parva (indraprastha-nirmāṇa) (The Founding of Indraprastha)1.199.34–36
1537 / 15823
महाभारत · 1.199.34–36
देवनागरी

सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम् ॥
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैर् भवनोत्तमैः ॥
तत् त्रिविष्टपसंकाशम् इन्द्रप्रस्थं व्यरोचत ॥
मेघवृन्दम् इवाकाशे वृद्धं विद्युत्समावृतम् ॥
तत्र रम्ये शुभे देशे कौरव्यस्य निवेशनम् ॥
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

suvibhaktamahārathyaṃ devatābādhavarjitam ||
virocamānaṃ vividhaiḥ pāṇḍurair bhavanottamaiḥ ||
tat triviṣṭapasaṃkāśam indraprasthaṃ vyarocata ||
meghavṛndam ivākāśe vṛddhaṃ vidyutsamāvṛtam ||
tatra ramye śubhe deśe kauravyasya niveśanam ||
śuśubhe dhanasaṃpūrṇaṃ dhanādhyakṣakṣayopamam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सुविभक्तमहारथ्यं देवताबाधवर्जितम्suvibhaktamahārathyaṃ devatābādhavarjitamwith well-planned broad avenues, free from divine calamities,
विरोचमानं विविधैः पाण्डुरैः भवनोत्तमैःvirocamānaṃ vividhaiḥ pāṇḍuraiḥ bhavanottamaiḥshining with various excellent white buildings;
तत् त्रिविष्टपसंकाशम् इन्द्रप्रस्थम् व्यरोचतtat triviṣṭapasaṃkāśam indraprastham vyarocatathat Indraprastha, resembling heaven [Trivishtapa], shone,
मेघवृन्दम् इव आकाशे वृद्धं विद्युत्समावृतम्meghavṛndam iva ākāśe vṛddhaṃ vidyutsamāvṛtamlike a mass of clouds in the sky, grown vast, encircled by lightning;
तत्र रम्ये शुभे देशे कौरव्यस्य निवेशनम्tatra ramye śubhe deśe kauravyasya niveśanamthere, in a lovely, auspicious place, the dwelling of Kauravya [Yudhishthira]
शुशुभे धनसंपूर्णं धनाध्यक्षक्षयोपमम्śuśubhe dhanasaṃpūrṇaṃ dhanādhyakṣakṣayopamamshone, full of riches, resembling the mansion of the Lord of Wealth [Kubera];
पाण्डुरैर्pāṇḍurairoriginal form "pāṇḍurair", added to complete the word-by-word coverage
इन्द्रप्रस्थंindraprasthaṃoriginal form "indraprasthaṃ", added to complete the word-by-word coverage
इवाकाशेivākāśeoriginal form "ivākāśe", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

With well-planned broad avenues, free from calamities, shining with excellent white buildings, that Indraprastha gleamed like heaven, like a mass of clouds encircled by lightning; there, in a lovely place, the dwelling of Yudhishthira shone, full of riches, resembling the mansion of Kubera.

संस्करण

c23d5f5b6a18 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 5:54:01 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से