महाभारत
Arjuna-vanavāsa-parva (Citrāṅgadā)1.207.20–21
1650 / 15823
महाभारत · 1.207.20–21
देवनागरी

तेषां कुमाराः सर्वेषां पूर्वेषां मम जज्ञिरे ॥
कन्या तु मम जातेयं कुलस्योत्पादनी ध्रुवम् ॥
पुत्रो ममेयम् इति मे भावना पुरुषोत्तम ॥
पुत्रिका हेतुविधिना संज्ञिता भरतर्षभ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

teṣāṃ kumārāḥ sarveṣāṃ pūrveṣāṃ mama jajñire ||
kanyā tu mama jāteyaṃ kulasyotpādanī dhruvam ||
putro mameyam iti me bhāvanā puruṣottama ||
putrikā hetuvidhinā saṃjñitā bharatarṣabha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तेषां कुमाराः सर्वेषां पूर्वेषां मम जज्ञिरेteṣāṃ kumārāḥ sarveṣāṃ pūrveṣāṃ mama jajñiresons were born to all those ancestors of mine;
कन्या तु मम जाता इयं कुलस्य उत्पादनी ध्रुवम्kanyā tu mama jātā iyaṃ kulasya utpādanī dhruvambut to me this daughter was born -- the continuer of the line, without doubt;
पुत्रः मम इयम् इति मे भावना पुरुषोत्तमputraḥ mama iyam iti me bhāvanā puruṣottama"she is my son" -- such is my understanding, O best of men;
पुत्रिका हेतुविधिना संज्ञिता भरतर्षभputrikā hetuvidhinā saṃjñitā bharatarṣabha[she is] a "putrika" [a daughter made to stand as a son], so named by established rule, O bull of the Bharatas;
जातेयंjāteyaṃoriginal form "jāteyaṃ", added to complete the word-by-word coverage
कुलस्योत्पादनीkulasyotpādanīoriginal form "kulasyotpādanī", added to complete the word-by-word coverage
पुत्रोputrooriginal form "putro", added to complete the word-by-word coverage
ममेयम्mameyamoriginal form "mameyam", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

"Sons were born to all those ancestors of mine; but to me this daughter was born -- the continuer of the line, without doubt; 'she is my son' -- such is my understanding, best of men; she is a 'putrika,' a daughter made to stand as a son, so named by established rule."

संस्करण

f365863dcdd5 · प्रकाशित 12 जुल॰ 2026, 6:01:16 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से