महाभारत
Rājasūyārambha-parva (jarāsaṃdha-utpatti) (Birth of Jarasandha)2.16.20–21
2168 / 15823
महाभारत · 2.16.20–21
देवनागरी

विषयेषु निमग्नस्य तस्य यौवनम् अत्यगात् ॥
न च वंशकरः पुत्रस् तस्याजायत कश् चन ॥
मङ्गलैर् बहुभिर् होमैः पुत्रकामाभिर् इष्टिभिः ॥
नाससाद नृपश्रेष्ठः पुत्रं कुलविवर्धनम् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

viṣayeṣu nimagnasya tasya yauvanam atyagāt ||
na ca vaṃśakaraḥ putras tasyājāyata kaś cana ||
maṅgalair bahubhir homaiḥ putrakāmābhir iṣṭibhiḥ ||
nāsasāda nṛpaśreṣṭhaḥ putraṃ kulavivardhanam ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
विषयेषु निमग्नस्यviṣayeṣu nimagnasyasunk in [sensual] pleasures,
तस्य यौवनम् अत्यगात्tasya yauvanam atyagāthis youth passed away,
न च वंश-करः पुत्रःna ca vaṃśa-karaḥ putraḥand a son to continue the line
तस्य अजायत कः चनtasya ajāyata kaḥ canawas not born to him at all;
मङ्गलैः बहुभिः होमैःmaṅgalaiḥ bahubhiḥ homaiḥby many rites, offerings,
पुत्र-कामाभिः इष्टिभिःputra-kāmābhiḥ iṣṭibhiḥand sacrifices performed in desire for a son
न आससाद नृप-श्रेष्ठःna āsasāda nṛpa-śreṣṭhaḥthe best of kings did not obtain
पुत्रम् कुल-विवर्धनम्putram kula-vivardhanama son, the increaser of his line;
वंशकरःvaṃśakaraḥoriginal form “vaṃśakaraḥ”, added to complete the word-by-word coverage
पुत्रस्putrasoriginal form “putras”, added to complete the word-by-word coverage
तस्याजायतtasyājāyataoriginal form “tasyājāyata”, added to complete the word-by-word coverage
कश्kaśoriginal form “kaś”, added to complete the word-by-word coverage
मङ्गलैर्maṅgalairoriginal form “maṅgalair”, added to complete the word-by-word coverage
बहुभिर्bahubhiroriginal form “bahubhir”, added to complete the word-by-word coverage
पुत्रकामाभिर्putrakāmābhiroriginal form “putrakāmābhir”, added to complete the word-by-word coverage
नाससादnāsasādaoriginal form “nāsasāda”, added to complete the word-by-word coverage
नृपश्रेष्ठःnṛpaśreṣṭhaḥoriginal form “nṛpaśreṣṭhaḥ”, added to complete the word-by-word coverage
पुत्रंputraṃoriginal form “putraṃ”, added to complete the word-by-word coverage
कुलविवर्धनम्kulavivardhanamoriginal form “kulavivardhanam”, added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

‘Sunk in [sensual] pleasures, his youth passed away, and no son to continue the line was born to him at all; and by many rites, offerings, and sacrifices performed in desire for a son, the best of kings did not obtain a son, the increaser of his line.’

संस्करण

512dd837a7b7 · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:13:23 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से