महाभारत
Śiśupāla-vadha-parva (śiśupāla-vadha, yajña-samāpti) (The Death of Shishupala and the Completion of the Sacrifice)2.42.50–52
2475 / 15823
महाभारत · 2.42.50–52
देवनागरी

एवम् उक्तः स धर्मात्मा युधिष्ठिरसहायवान् ॥
अभिगम्याब्रवीत् प्रीतः पृथां पृथुयशा हरिः ॥
साम्राज्यं समनुप्राप्ताः पुत्रास् ते ऽद्य पितृष्वसः ॥
सिद्धार्था वसुमन्तश् च सा त्वं प्रीतिम् अवाप्नुहि ॥
अनुज्ञातस् त्वया चाहं द्वारकां गन्तुम् उत्सहे ॥
सुभद्रां द्रौपदीं चैव सभाजयत केशवः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

evam uktaḥ sa dharmātmā yudhiṣṭhirasahāyavān ||
abhigamyābravīt prītaḥ pṛthāṃ pṛthuyaśā hariḥ ||
sāmrājyaṃ samanuprāptāḥ putrās te 'dya pitṛṣvasaḥ ||
siddhārthā vasumantaś ca sā tvaṃ prītim avāpnuhi ||
anujñātas tvayā cāhaṃ dvārakāṃ gantum utsahe ||
subhadrāṃ draupadīṃ caiva sabhājayata keśavaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एवम् उक्तः स धर्म-आत्माevam uktaḥ sa dharma-ātmāThus addressed, the righteous one,
युधिष्ठिर-सहायवान्yudhiṣṭhira-sahāyavān[having] Yudhishthira as his companion,
अभिगम्य अब्रवीत् प्रीतःabhigamya abravīt prītaḥapproached and spoke joyfully
पृथां पृथु-यशा हरिःpṛthāṃ pṛthu-yaśā hariḥto Pritha [Kunti], the far-famed Hari:
साम्राज्यं समनुप्राप्ताःsāmrājyaṃ samanuprāptāḥ"They have attained universal sovereignty,
पुत्रास् ते अद्य पितृ-स्वसःputrās te adya pitṛ-svasaḥyour sons, now, O aunt;
सिद्ध-अर्था वसुमन्तश् चsiddha-arthā vasumantaś cathey have accomplished their purpose and are rich;
सा त्वं प्रीतिम् अवाप्नुहिsā tvaṃ prītim avāpnuhimay you attain joy;
अनुज्ञातस् त्वया च अहंanujñātas tvayā ca ahaṃwith your leave, I
द्वारकां गन्तुम् उत्सहेdvārakāṃ gantum utsaheresolve to go to Dvaraka";
सुभद्रां द्रौपदीं चैवsubhadrāṃ draupadīṃ caivaand Subhadra and Draupadi
सभाजयत केशवःsabhājayata keśavaḥKeshava honored.
धर्मात्माdharmātmāoriginal form "dharmātmā", added to complete the word-by-word coverage
युधिष्ठिरसहायवान्yudhiṣṭhirasahāyavānoriginal form "yudhiṣṭhirasahāyavān", added to complete the word-by-word coverage
अभिगम्याब्रवीत्abhigamyābravītoriginal form "abhigamyābravīt", added to complete the word-by-word coverage
पृथुयशाpṛthuyaśāoriginal form "pṛthuyaśā", added to complete the word-by-word coverage
ऽद्य'dyaoriginal form "'dya", added to complete the word-by-word coverage
पितृष्वसःpitṛṣvasaḥoriginal form "pitṛṣvasaḥ", added to complete the word-by-word coverage
सिद्धार्थाsiddhārthāoriginal form "siddhārthā", added to complete the word-by-word coverage
चाहंcāhaṃoriginal form "cāhaṃ", added to complete the word-by-word coverage
अनुवाद

Thus addressed, the righteous, far-famed Hari, with Yudhishthira as his companion, approached Pritha [Kunti] and joyfully said: "Your sons have now attained universal sovereignty, O aunt; they have accomplished their purpose and are rich -- may you attain joy. With your leave, I resolve to go to Dvaraka." And Keshava honored Subhadra and Draupadi as well.

संस्करण

e1a9dcbfa8cd · प्रकाशित 16 जुल॰ 2026, 3:49:21 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से