महाभारत
Bhagavad-yāna (081) (Kṛṣṇa's Embassy to the Kurus, Chapters 71-137)5.81.16-20
4550 / 15823
महाभारत · 5.81.16-20
देवनागरी

अर्धचन्द्रैश् च चन्द्रैश् च मत्स्यैः समृगपक्षिभिः ॥
पुष्पैश् च विविधैश् चित्रं मणिरत्नैश् च सर्वशः ॥
तरुणादित्यसंकाशं बृहन्तं चारुदर्शनम् ॥
मणिहेमविचित्राङ्गं सुध्वजं सुपताकिनम् ॥
सूपस्करम् अनाधृष्यं वैयाघ्रपरिवारणम् ॥
यशोघ्नं प्रत्यमित्राणां यदूनां नन्दिवर्धनम् ॥
वाजिभिः सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः ॥
स्नातैः संपादयां चक्रुः संपन्नैः सर्वसंपदा ॥
महिमानं तु कृष्णस्य भूय एवाभिवर्धयन् ॥
सुघोषः पतगेन्द्रेण ध्वजेन युयुजे रथः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

ardhacandraiś ca candraiś ca matsyaiḥ samṛgapakṣibhiḥ ||
puṣpaiś ca vividhaiś citraṃ maṇiratnaiś ca sarvaśaḥ ||
taruṇādityasaṃkāśaṃ bṛhantaṃ cārudarśanam ||
maṇihemavicitrāṅgaṃ sudhvajaṃ supatākinam ||
sūpaskaram anādhṛṣyaṃ vaiyāghraparivāraṇam ||
yaśoghnaṃ pratyamitrāṇāṃ yadūnāṃ nandivardhanam ||
vājibhiḥ sainyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥ ||
snātaiḥ saṃpādayāṃ cakruḥ saṃpannaiḥ sarvasaṃpadā ||
mahimānaṃ tu kṛṣṇasya bhūya evābhivardhayan ||
sughoṣaḥ patagendreṇa dhvajena yuyuje rathaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
अर्धचन्द्रैश्ardhacandraiświth crescent moons; with crescent-moon marks
caand; also
चन्द्रैश्candraiświth moons; with round lunar marks
caand; also
मत्स्यैःmatsyaiḥwith fish emblems; with warriors of Matsya; with the people of Matsya
समृगपक्षिभिःsamṛgapakṣibhiḥwith beasts and birds; together with animals and fowl
पुष्पैश्puṣpaiświth flowers; with floral patterns
caand; also
विविधैश्vividhaiświth various; with manifold
चित्रंcitraṃvariegated; multicolored
मणिरत्नैश्maṇiratnaiświth gems and jewels; with precious stones
caand; also
सर्वशःsarvaśaḥeverywhere; on all sides
तरुणादित्यसंकाशंtaruṇādityasaṃkāśaṃresembling the young sun; shining like the rising sun
बृहन्तंbṛhantaṃvast; great
चारुदर्शनम्cārudarśanambeautiful to behold; fair in appearance
मणिहेमविचित्राङ्गंmaṇihemavicitrāṅgaṃwith a body adorned with gems and gold; richly decked with jewels and gold
सुध्वजंsudhvajaṃwith a splendid banner; having a fine flag
सुपताकिनम्supatākinamwith beautiful pennants; adorned with banners
सूपस्करम्sūpaskaramwell equipped; with fine harness
अनाधृष्यंanādhṛṣyaṃunassailable; invincible
वैयाघ्रपरिवारणम्vaiyāghraparivāraṇamcovered with a tiger skin; draped with a tiger hide
यशोघ्नंyaśoghnaṃdestroyer of fame; ruiner of honor
प्रत्यमित्राणांpratyamitrāṇāṃof hostile foes; of enemies
यदूनांyadūnāṃof the Yadus; of the line of Yadu
नन्दिवर्धनम्nandivardhanamincreaser of joy; bringer of delight
वाजिभिःvājibhiḥwith horses; with steeds
सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैःsainyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥwith Sainya, Sugriva, Meghapushpa and Balahaka; with the four horses Sainya, Sugriva, Meghapushpa and Balahaka
स्नातैःsnātaiḥbathed; washed
संपादयांsaṃpādayāṃthey equipped; they prepared
चक्रुःcakruḥmade; undertook
संपन्नैःsaṃpannaiḥendowed; possessed of
सर्वसंपदाsarvasaṃpadāwith every perfection; with complete equipage
महिमानंmahimānaṃthe glory; the majesty
तुtuindeed; but
कृष्णस्यkṛṣṇasyaof Krishna; of Krishna's
भूयbhūyaagain; even more
एवाभिवर्धयन्evābhivardhayanincreasing it still further; thereby enhancing it
सुघोषःsughoṣaḥloud-sounding; with a splendid sound
पतगेन्द्रेणpatagendreṇawith the king of birds; with Garuda
ध्वजेनdhvajenawith the banner; with the flag
युयुजेyuyujewas joined; was fitted
रथःrathaḥthe chariot; the chariot
अनुवाद

Provoke war with them. Having seen, O Krishna, the princess of Panchala brought

संस्करण

7a26de4556ed · प्रकाशित 17 जुल॰ 2026, 5:02:03 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से