महाभारत
Abhimanyu-vadha-parva (arjuna-pratijñā) (The Vow of Arjuna)7.51.15–17
6658 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.51.15–17

Санджая

देवनागरी

तावद् निर्वृत्तम् स्माकं शोर्धनम्
चैवं पुरुव्याघ्रः स्वर्गलोकम् वाप्तवान्
संजय उवाच
तो ऽर्जुनो चः श्रुत्वा र्मराजे भाषितम्
हा पुत्र ति निःश्वस्य व्यथितो न्यतद् भुवि
विण्णनाः र्वे रिगृह्य नंयम्
नेत्रैर् निमिषैर् दीनाः प्रत्यवेक्षन् स्परम्

लिप्यंतरण (IAST)

evad eva nirvṛttam asmākaṃ śokavardhanam ||
sa caivaṃ puruṣavyāghraḥ svargalokam aptavān ||
saṃjaya uvāca
tato 'rjuno vacaḥ śrutvā dharmajena bhāṣitam ||
putra iti niḥśvasya vyathito nyapatad bhuvi ||
viṣaṇṇavadanāḥ sarve parigṛhya dhanaṃjayam ||
netrair animiṣair dīnāḥ pratyavekṣan parasparam ||

Anuṣṭubh · pathyā · 8+8+8+8 · ×3

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एतावत् एव निर्वृत्तम्etāvat eva nirvṛttamthis alone has come to pass; this alone has happened
अस्माकम् शोकवर्धनम्asmākam śokavardhanamincreasing our grief; adding to our sorrow
सः च एवम् पुरुषव्याघ्रःsaḥ ca evam puruṣavyāghraḥand thus that tiger among men; and so that man-tiger
स्वर्गलोकम् अवाप्तवान्svargalokam avāptavānattained the world of heaven; gained the heavenly world
ततः अर्जुनः वचः श्रुत्वाtataḥ arjunaḥ vacaḥ śrutvāthen Arjuna, hearing the words; then Arjuna, having heard the speech
धर्मराजेन भाषितम्dharmarājena bhāṣitamspoken by the King of Dharma; uttered by Dharmaraja
हा पुत्र इतिhā putra iti"alas, my son!" — [crying out]; "O son!"
निःश्वस्यniḥśvasyasighing deeply [groaning]; groaning
व्यथितःvyathitaḥstricken [overwhelmed]; overwhelmed
न्यपतत् भुविnyapatat bhuvifell to the ground; collapsed to the earth
विषण्णवदनाः सर्वेviṣaṇṇavadanāḥ sarveall with downcast faces; all with downcast countenances
परिगृह्य धनंजयम्parigṛhya dhanaṃjayamsurrounding [supporting] Dhananjaya; gathering around Dhananjaya
नेत्रैः अनिमिषैः दीनाःnetraiḥ animiṣaiḥ dīnāḥwith unblinking eyes, wretched; with unblinking eyes, in grief
प्रत्यवेक्षन् परस्परम्pratyavekṣan parasparamgazed at one another; looked at one another
अनुवाद

"This alone has come to pass, adding to our sorrow; and thus that tiger among men attained the world of heaven." Then Arjuna, hearing this speech uttered by the King of Dharma — "O son!" — groaning, overwhelmed, fell to the ground. All with downcast faces, gathering around Dhananjaya, in grief, gazed at one another with unblinking eyes.

संस्करण

adc1c4abe3de · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 3:36:52 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से