महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Sātyaki against the Kurus)7.92.33–35
7404 / 15823
महाभारत · 7.92.33–35
देवनागरी

रुक्मध्वजो रुक्मपृष्ठं महद् विस्फार्य कार्मुकम् ॥
रुक्माङ्गदी रुक्मवर्मा रुक्मपुङ्खान् अवाकिरत् ॥
ततो ऽशीतिं शिनेः पौत्रः सायकान् कृतवर्मणे ॥
प्राहिणोत् त्वरया युक्तो द्रष्टुकामो धनंजयम् ॥
सो ऽतिविद्धो बलवता शत्रुणा शत्रुतापनः ॥
समकम्पत दुर्धर्षः क्षितिकम्पे यथाचलः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

rukmadhvajo rukmapṛṣṭhaṃ mahad visphārya kārmukam ||
rukmāṅgadī rukmavarmā rukmapuṅkhān avākirat ||
tato 'śītiṃ śineḥ pautraḥ sāyakān kṛtavarmaṇe ||
prāhiṇot tvarayā yukto draṣṭukāmo dhanaṃjayam ||
so 'tividdho balavatā śatruṇā śatrutāpanaḥ ||
samakampata durdharṣaḥ kṣitikampe yathācalaḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
रुक्मध्वजः रुक्मपृष्ठम्rukmadhvajaḥ rukmapṛṣṭhamgolden-bannered, [his bow] golden-backed; the one with the golden banner, [his bow] golden-backed
महत् विस्फार्य कार्मुकम्mahat visphārya kārmukamdrawing his great bow; having drawn his great bow
रुक्माङ्गदी रुक्मवर्माrukmāṅgadī rukmavarmāclad in golden armlets, in golden armor; clad in golden armlets, in golden mail
रुक्मपुङ्खान् अवाकिरत्rukmapuṅkhān avākiratscattered gold-feathered [arrows]; showered gold-feathered arrows
ततः अशीतिम् शिनेः पौत्रःtataḥ aśītim śineḥ pautraḥthen eighty, the grandson of Shini; then eighty, Shini's grandson
सायकान् कृतवर्मणेsāyakān kṛtavarmaṇearrows at Kritavarman; arrows at Kritavarman
प्राहिणोत् त्वरया युक्तःprāhiṇot tvarayā yuktaḥsent, joined with haste; sent, moved by haste
द्रष्टुकामः धनंजयम्draṣṭukāmaḥ dhanaṃjayamwishing to see Dhananjaya; longing to see Dhananjaya
सः अतिविद्धः बलवताsaḥ atividdhaḥ balavatāhe, sorely pierced by the mighty; he, gravely pierced by the mighty
शत्रुणा शत्रुतापनःśatruṇā śatrutāpanaḥenemy, the tormentor of foes; enemy, [himself] the scourge of foes
समकम्पत दुर्धर्षःsamakampata durdharṣaḥtrembled, the unconquerable one; trembled, the unassailable one
क्षितिकम्पे यथा अचलःkṣitikampe yathā acalaḥas a mountain at an earthquake; like a mountain when the earth quakes
अनुवाद

Kritavarman, golden-bannered, clad in golden armlets and golden armor, drawing his great golden-backed bow, scattered gold-feathered arrows. Then the grandson of Shini, moved by haste, longing to see Dhananjaya, sent eighty arrows at Kritavarman. He, the tormentor of foes, sorely pierced by his mighty enemy, trembled, unconquerable, like a mountain at an earthquake.

संस्करण

5c91145e894b · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:08:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से