महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Sātyaki, the 'Sun-Man')7.96.25–28
7456 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 7.96.25–28

Санджая

देवनागरी

नागाश्वलिलः दात्यूर्मिमाकुलः
शैनेवेलाम् साद्य स्थितः सैन्यहार्णवः
संभ्रान्तनागाश्वम् र्त मुहुर् मुहुः
तत् सैन्यम् षुभिस् ते ध्यमानं न्ततः
भ्रा त्र त्रै गावः शीतार्दिता
दातिनं थं नागं सादिनं तुगं था
विद्धं त्र नाद्राक्षं युयुधास्य साकैः
तादृक् नं राजन् कृवांस् त्र ल्गुनः
यादृक् क्षयम् नीकानाम् रोत् सात्यकिर् नृ
त्यर्जुनं शिनेः पौत्रो युध्यते र्ष

लिप्यंतरण (IAST)

rathaśvakalilaḥ patyūrmisakulaḥ ||
śaineyavem ādya sthitaḥ sainyamarṇavaḥ ||
saṃbhrāntanaraśvam āvartata muhur muhuḥ ||
tat sainyam iṣubhis tena vadhyanaṃ samantataḥ ||
babhrāma tatra tatraiva vaḥ śīrdi iva ||
patinaṃ rathaṃ gaṃ dinaṃ turagaṃ tathā ||
aviddhaṃ tatra drākṣaṃ yuyudhānasya yakaiḥ ||
na dṛk kadanaṃ jan kṛtavāṃs tatra phalgunaḥ ||
dṛk kṣayam am akarot sātyakir nṛpa ||
atyarjunaṃ śineḥ pautro yudhyate bharatarṣabha ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×5

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
रथनागाश्वकलिलःrathanāgāśvakalilaḥthronged with chariots, elephants, horses; thronged with chariots, elephants, horses
पदात्यूर्मिसमाकुलःpadātyūrmisamākulaḥswarming with waves of foot soldiers; swarming with waves of infantry
शैनेयवेलाम् आसाद्यśaineyavelām āsādyahaving reached the shore of the Śineya [Sātyaki]; having reached the shore-of-Śini
स्थितः सैन्यमहार्णवःsthitaḥ sainyamahārṇavaḥthe great ocean of the army stood still; the great ocean-army came to a stop
संभ्रान्तनरनागाश्वम्saṃbhrāntanaranāgāśvam[with] men, elephants, horses in confusion; with men, elephants, horses thrown into confusion
आवर्तत मुहुः मुहुःāvartata muhuḥ muhuḥit turned round again and again; it whirled round again and again
तत् सैन्यम् इषुभिः तेनtat sainyam iṣubhiḥ tenathat army, by his arrows; that army, by his arrows
वध्यमानम् समन्ततःvadhyamānam samantataḥbeing slain on every side; being struck down on every side
पदातिनम् रथम् नागम्padātinam ratham nāgamfootman, chariot, elephant; footman, chariot, elephant
सादिनम् तुरगम् तथाsādinam turagam tathāhorseman, and likewise horse; horseman, and likewise horse
अविद्धम् तत्र न अद्राक्षम्aviddham tatra na adrākṣamunpierced there I did [not] see; unpierced there I did not see
युयुधानस्य सायकैःyuyudhānasya sāyakaiḥ[any] by Yuyudhāna's arrows; any, by the arrows of Yuyudhāna
न तादृक् कदनम् राजन्na tādṛk kadanam rājannot such a slaughter, O king; not such a slaughter, O king
कृतवान् तत्र फल्गुनःkṛtavān tatra phalgunaḥdid Phalguna [Arjuna] make there; did Phalguna make there
यादृक् क्षयम् अनीकानाम्yādṛk kṣayam anīkānāmas the destruction of the armies; as the destruction of the ranks
अकरोत् सात्यकिः नृपakarot sātyakiḥ nṛpaSātyaki wrought, O king; Sātyaki wrought, O king
अनुवाद

Thronged with chariots, elephants, horses, swarming with waves of foot soldiers, the great ocean of the army, having reached the shore of the Śineya [Sātyaki], stood still. [With] men, elephants, horses in confusion, it turned round again and again. That army, being slain by his arrows on every side — footman, chariot, elephant, horseman, and likewise horse — unpierced there I did [not] see [any] by Yuyudhāna's arrows. Not such a slaughter, O king, did Phalguna make there, as the destruction of the armies Sātyaki wrought, O king; surpassing Arjuna, the grandson of Śini fights, O bull of the Bharatas.

संस्करण

27cfabf8f66c · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:08:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से