महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (Sātyaki, the 'Sun-Man')7.96.42–45
7461 / 15823
महाभारत · 7.96.42–45
देवनागरी

ततस् तव सुता राजन् सैनिकाश् च विशां पते ॥
राज्ञो रथम् अभिप्रेक्ष्य विद्रुताः शतशो ऽभवन् ॥
विद्रुतं तत्र तत् सैन्यं दृष्ट्वा भारत सात्यकिः ॥
अवाकिरच् छरैस् तीक्ष्णै रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ॥
विद्राव्य सर्वसैन्यानि तावकानि समन्ततः ॥
प्रययौ सात्यकी राजञ् श्वेताश्वस्य रथं प्रति ॥
तं शरान् आददानं च रक्षमाणं च सारथिम् ॥
आत्मानं मोचयन्तं च तावकाः समपूजयन् ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tatas tava sutā rājan sainikāś ca viśāṃ pate ||
rājño ratham abhiprekṣya vidrutāḥ śataśo 'bhavan ||
vidrutaṃ tatra tat sainyaṃ dṛṣṭvā bhārata sātyakiḥ ||
avākirac charais tīkṣṇai rukmapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ ||
vidrāvya sarvasainyāni tāvakāni samantataḥ ||
prayayau sātyakī rājañ śvetāśvasya rathaṃ prati ||
taṃ śarān ādadānaṃ ca rakṣamāṇaṃ ca sārathim ||
ātmānaṃ mocayantaṃ ca tāvakāḥ samapūjayan ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः तव सुताः राजन्tataḥ tava sutāḥ rājanthen your sons, O king; then your sons, O king
सैनिकाः च विशाम् पतेsainikāḥ ca viśām pateand the warriors, O lord of peoples; and the warriors, O ruler of peoples
राज्ञः रथम् अभिप्रेक्ष्यrājñaḥ ratham abhiprekṣyahaving glanced [at] the king's chariot; having glanced at the king's chariot
विद्रुताः शतशः अभवन्vidrutāḥ śataśaḥ abhavanbecame scattered in flight by the hundreds; fled in rout by the hundreds
विद्रुतम् तत्र तत् सैन्यम्vidrutam tatra tat sainyamthat army scattered there in flight; that host scattered there in flight
दृष्ट्वा भारत सात्यकिःdṛṣṭvā bhārata sātyakiḥhaving seen, O Bharata, Satyaki; seeing, O descendant of Bharata, Satyaki
अवाकिरत् शरैः तीक्ष्णैःavākirat śaraiḥ tīkṣṇaiḥshowered with sharp arrows; pelted with honed arrows
रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैःrukmapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥgolden-feathered, whetted on stone; with golden plumage, honed on stone
विद्राव्य सर्वसैन्यानिvidrāvya sarvasainyānihaving put to flight all the armies; having put to flight all the hosts
तावकानि समन्ततःtāvakāni samantataḥyours, from every side; yours, from everywhere
प्रययौ सात्यकी राजन्prayayau sātyakī rājanSatyaki advanced, O king; Satyaki advanced, O king
श्वेताश्वस्य रथम् प्रतिśvetāśvasya ratham prati[towards] the chariot of the White-Horsed One; towards the chariot of the White-Horsed One [Arjuna]
तम् शरान् आददानम् चtam śarān ādadānam cahim, both taking up arrows; him, both taking arrows
रक्षमाणम् च सारथिम्rakṣamāṇam ca sārathimand protecting the charioteer; and protecting the charioteer
आत्मानम् मोचयन्तम् चātmānam mocayantam caand freeing himself; and freeing himself
तावकाः समपूजयन्tāvakāḥ samapūjayanyour [men] praised; your [warriors] praised
अनुवाद

Then your sons, O king, and your warriors, O lord of peoples, seeing the king's chariot [being carried off], fled in rout by the hundreds. Seeing that army scattered in flight, O Bharata, Satyaki showered them with sharp, golden-feathered arrows, honed on stone. Having put all your armies to flight on every side, Satyaki advanced, O king, towards the chariot of the White-Horsed One [Arjuna]. Him — taking up arrows, protecting his charioteer, and freeing himself — your own men praised.

संस्करण

e058db2af513 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:08:02 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से