महाभारत
Jayadratha-vadha-parva (droṇa-pratyuttara): Droṇa's Answer7.126.1–4
7887 / 15823
महाभारत · 7.126.1–4
देवनागरी

धृतराष्ट्र उवाच
सिन्धुराजे हते तात समरे सव्यसाचिना ॥
तथैव भूरिश्रवसि किम् आसीद् वो मनस् तदा ॥
दुर्योधनेन च द्रोणस् तथोक्तः कुरुसंसदि ॥
किम् उक्तवान् परं तस्मात् तन् ममाचक्ष्व संजय ॥
संजय उवाच
निष्टानको महान् आसीत् सैन्यानां तव भारत ॥
सैन्धवं निहतं दृष्ट्वा भूरिश्रवसम् एव च ॥
मन्त्रितं तव पुत्रस्य ते सर्वम् अवमेनिरे ॥
येन मन्त्रेण निहताः शतशः क्षत्रियर्षभाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

dhṛtarāṣṭra uvāca
sindhurāje hate tāta samare savyasācinā ||
tathaiva bhūriśravasi kim āsīd vo manas tadā ||
duryodhanena ca droṇas tathoktaḥ kurusaṃsadi ||
kim uktavān paraṃ tasmāt tan mamācakṣva saṃjaya ||
saṃjaya uvāca
niṣṭānako mahān āsīt sainyānāṃ tava bhārata ||
saindhavaṃ nihataṃ dṛṣṭvā bhūriśravasam eva ca ||
mantritaṃ tava putrasya te sarvam avamenire ||
yena mantreṇa nihatāḥ śataśaḥ kṣatriyarṣabhāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सिन्धुराजे हते तातsindhurāje hate tāta[at] the Sindhu king slain, dear one; when the Sindhu king was slain, dear one
समरे सव्यसाचिनाsamare savyasācinā[in] battle by Savyasachin; in battle by Savyasachin
तथा एव भूरिश्रवसिtathā eva bhūriśravasilikewise [at] Bhurishravas; and likewise at Bhurishravas
किम् आसीत् वः मनः तदाkim āsīt vaḥ manaḥ tadāwhat was your mood then; what was your mood then
दुर्योधनेन च द्रोणःduryodhanena ca droṇaḥand by Duryodhana, Drona; and by Duryodhana, Drona
तथा उक्तः कुरुसंसदिtathā uktaḥ kurusaṃsadithus rebuked [in] the assembly of the Kurus; thus rebuked in the assembly of the Kurus
किम् उक्तवान् परम् तस्मात्kim uktavān param tasmātwhat did he say after that; what did he say after that
तत् मम आचक्ष्व संजयtat mama ācakṣva saṃjayathat to me tell, Sanjaya; tell me that, Sanjaya
निष्टानकः महान् आसीत्niṣṭānakaḥ mahān āsīta great groan there was; a great groan arose
सैन्यानाम् तव भारतsainyānām tava bhārata[among] your troops, O Bharata; among your troops, O Bharata
सैन्धवम् निहतम् दृष्ट्वाsaindhavam nihatam dṛṣṭvāseeing Saindhava slain; seeing Saindhava slain
भूरिश्रवसम् एव चbhūriśravasam eva caand Bhurishravas; and Bhurishravas
मन्त्रितम् तव पुत्रस्यmantritam tava putrasyathe plan of your son; the plan of your son
ते सर्वम् अवमेनिरेte sarvam avamenirethey wholly despised; they utterly despised
येन मन्त्रेण निहताःyena mantreṇa nihatāḥby which plan slain; by the plan by which were slain
शतशः क्षत्रियर्षभाःśataśaḥ kṣatriyarṣabhāḥby hundreds the bull-like kshatriyas; by hundreds the bull-like kshatriyas
अनुवाद

[Dhritarashtra:] "When the Sindhu king was slain in battle by Savyasachin, dear one, and likewise Bhurishravas — what was your mood then? And what did Drona say, after being so rebuked by Duryodhana in the assembly of the Kurus? Tell me of that, Sanjaya." [Sanjaya:] A great groan arose among your troops, O Bharata, on seeing Saindhava and Bhurishravas slain; they utterly despised the plan of your son — the plan by which bull-like kshatriyas were slain by the hundreds.

संस्करण

ec8145ff7298 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:31:38 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से