महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (karṇa-sātyaki-yuddha, śakuni-prayāṇa) (Karṇa's Battle with Sātyaki and Śakuni's March)7.145.1–4
8125 / 15823
महाभारत · 7.145.1–4
देवनागरी

संजय उवाच
तस्मिन् सुतुमुले युद्धे वर्तमाने भयावहे ॥
धृष्टद्युम्नो महाराज द्रोणम् एवाभ्यवर्तत ॥
संमृजानो धनुः श्रेष्ठं ज्यां विकर्षन् पुनः पुनः ॥
अभ्यवर्तत द्रोणस्य रथं रुक्मविभूषितम् ॥
धृष्टद्युम्नं तदायान्तं द्रोणस्यान्तचिकीर्षया ॥
परिवव्रुर् महाराज पाञ्चालाः पाण्डवैः सह ॥
तथा परिवृतं दृष्ट्वा द्रोणम् आचार्यसत्तमम् ॥
पुत्रास् ते सर्वतो यत्ता ररक्षुर् द्रोणम् आहवे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

saṃjaya uvāca
tasmin sutumule yuddhe vartamāne bhayāvahe ||
dhṛṣṭadyumno mahārāja droṇam evābhyavartata ||
saṃmṛjāno dhanuḥ śreṣṭhaṃ jyāṃ vikarṣan punaḥ punaḥ ||
abhyavartata droṇasya rathaṃ rukmavibhūṣitam ||
dhṛṣṭadyumnaṃ tadāyāntaṃ droṇasyāntacikīrṣayā ||
parivavrur mahārāja pāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ saha ||
tathā parivṛtaṃ dṛṣṭvā droṇam ācāryasattamam ||
putrās te sarvato yattā rarakṣur droṇam āhave ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
तस्मिन् सुतुमुले युद्धेtasmin sutumule yuddhe[in] that most tumultuous battle; in that most tumultuous battle
वर्तमाने भयावहेvartamāne bhayāvaheongoing, terrible; which had gone on, causing terror
धृष्टद्युम्नः महाराजdhṛṣṭadyumnaḥ mahārājaDhrishtadyumna, great king; Dhrishtadyumna, O great king
द्रोणम् एव अभ्यवर्ततdroṇam eva abhyavartata[against] Drona himself rushed; rushed against Drona himself
संमृजानः धनुः श्रेष्ठम्saṃmṛjānaḥ dhanuḥ śreṣṭhamstroking the excellent bow; stroking his excellent bow
ज्याम् विकर्षन् पुनः पुनःjyām vikarṣan punaḥ punaḥdrawing the bowstring again and again; drawing the bowstring again and again
अभ्यवर्तत द्रोणस्यabhyavartata droṇasyarushed toward Drona's; rushed toward Drona's
रथम् रुक्मविभूषितम्ratham rukmavibhūṣitamchariot, adorned with gold; chariot, adorned with gold
धृष्टद्युम्नम् तदा आयान्तम्dhṛṣṭadyumnam tadā āyāntamDhrishtadyumna then advancing; Dhrishtadyumna, then advancing
द्रोणस्य अन्तचिकीर्षयाdroṇasya antacikīrṣayāeager for Drona's end; eager to finish Drona
परिवव्रुः महाराजparivavruḥ mahārājasurrounded, great king; surrounded him, O great king
पाञ्चालाः पाण्डवैः सहpāñcālāḥ pāṇḍavaiḥ sahathe Panchalas together with the Pandavas; the Panchalas together with the Pandavas
तथा परिवृतम् दृष्ट्वाtathā parivṛtam dṛṣṭvāseeing him thus surrounded; seeing him thus surrounded
द्रोणम् आचार्यसत्तमम्droṇam ācāryasattamamDrona, the best of teachers; Drona, the best of teachers
पुत्राः ते सर्वतः यत्ताःputrāḥ te sarvataḥ yattāḥyour sons, ready on every side; your sons, ready on every side
ररक्षुः द्रोणम् आहवेrarakṣuḥ droṇam āhaveprotected Drona in battle; protected Drona in the battle
अनुवाद

In that most tumultuous battle, terrible and unceasing, Dhrishtadyumna, O great king, rushed against Drona himself. Stroking his excellent bow, drawing the bowstring again and again, he rushed toward Drona's gold-adorned chariot. Then, as Dhrishtadyumna advanced, eager to finish Drona, the Panchalas together with the Pandavas surrounded him, O great king. Seeing Drona, the best of teachers, thus surrounded, your sons, ready on every side, protected Drona in the battle.

संस्करण

9dd84a4b76f9 · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:49:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से