महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (karṇa-sātyaki-yuddha, śakuni-prayāṇa) (Karṇa's Battle with Sātyaki and Śakuni's March)7.145.48–51
8137 / 15823
महाभारत · 7.145.48–51
देवनागरी

एषा विदीर्यते राजन् बहुधा भारती चमूः ॥
विप्रकीर्णान्य् अनीकानि नावतिष्ठन्ति कर्हि चित् ॥
वातेनेव समुद्धूतम् अभ्रजालं विदीर्यते ॥
सव्यसाचिनम् आसाद्य भिन्ना नौर् इव सागरे ॥
द्रवतां योधमुख्यानां गाण्डीवप्रेषितैः शरैः ॥
विद्धानां शतशो राजञ् श्रूयते निनदो महान् ॥
निशीथे राजशार्दूल स्तनयित्नोर् इवाम्बरे ॥
हाहाकाररवांश् चैव सिंहनादांश् च पुष्कलान् ॥
शृणु शब्दान् बहुविधान् अर्जुनस्य रथं प्रति ॥

लिप्यंतरण (IAST)

eṣā vidīryate rājan bahudhā bhāratī camūḥ ||
viprakīrṇāny anīkāni nāvatiṣṭhanti karhi cit ||
vāteneva samuddhūtam abhrajālaṃ vidīryate ||
savyasācinam āsādya bhinnā naur iva sāgare ||
dravatāṃ yodhamukhyānāṃ gāṇḍīvapreṣitaiḥ śaraiḥ ||
viddhānāṃ śataśo rājañ śrūyate ninado mahān ||
niśīthe rājaśārdūla stanayitnor ivāmbare ||
hāhākāraravāṃś caiva siṃhanādāṃś ca puṣkalān ||
śṛṇu śabdān bahuvidhān arjunasya rathaṃ prati ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
एषा विदीर्यते राजन्eṣā vidīryate rājanthis splits apart, O king; behold, it splits apart, O king
बहुधा भारती चमूःbahudhā bhāratī camūḥthe Bharata army in many ways; the Bharata army into pieces
विप्रकीर्णानि अनीकानिviprakīrṇāni anīkāniscattered troops; scattered troops
न अवतिष्ठन्ति कर्हि चित्na avatiṣṭhanti karhi cithold nowhere; hold nowhere
वातेन इव समुद्धूतम्vātena iva samuddhūtamas if raised up by wind; as if swept up by a whirlwind
अभ्रजालम् विदीर्यतेabhrajālam vidīryatethe mass of clouds splits apart; the cloud-mass is torn asunder
सव्यसाचिनम् आसाद्यsavyasācinam āsādyahaving run into Savyasachin; having run into Savyasachin
भिन्ना नौः इव सागरेbhinnā nauḥ iva sāgarelike a broken ship at sea; like a shattered ship at sea
द्रवताम् योधमुख्यानाम्dravatām yodhamukhyānāmof the fleeing chief warriors; of the fleeing chief warriors
गाण्डीवप्रेषितैः शरैःgāṇḍīvapreṣitaiḥ śaraiḥwith arrows sent by the Gandiva; with arrows sent by the Gandiva
विद्धानाम् शतशः राजन्viddhānām śataśaḥ rājanpierced by the hundreds, O king; pierced by the hundreds, O king
श्रूयते निनदः महान्śrūyate ninadaḥ mahāna great wail is heard; a great wail is heard
निशीथे राजशार्दूलniśīthe rājaśārdūlaat midnight, O tiger-king; at midnight, O tiger among kings
स्तनयित्नोः इव अम्बरेstanayitnoḥ iva ambareas of thunder in the sky; as of thunder in the sky
हाहाकाररवान् च एवhāhākāraravān ca evaand cries of "alas"; and cries of "alas"
सिंहनादान् च पुष्कलान्siṃhanādān ca puṣkalānand abundant lion-roars; and abundant lion-roars
अनुवाद

"Behold, O king, the Bharata army splits apart into pieces; the scattered troops hold nowhere. Like a cloud-mass swept up by a whirlwind and torn asunder, having run into Savyasachin [Arjuna], like a shattered ship at sea. Of the fleeing chief warriors, pierced by the hundreds with arrows sent by the Gandiva, O king, a great wail is heard at midnight, O tiger among kings, as of thunder in the sky. And cries of 'alas,' and abundant lion-roars [are heard]."

संस्करण

e0595d5de7cd · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:49:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से