महाभारत
Ghaṭotkaca-vadha-parva (sātyaki-arjuna-vijaya) (The Night Victories of Sātyaki and Arjuna)7.146.45–48
8153 / 15823
महाभारत · 7.146.45–48
देवनागरी

तं निवार्य शरैस् तूर्णं धृष्टद्युम्नो महारथः ॥
व्यधमत् कौरवीं सेनां शतशो ऽथ सहस्रशः ॥
वध्यमाने बले तस्मिंस् तव पुत्रस्य मारिष ॥
प्रावर्तत नदी घोरा शोणितौघतरङ्गिणी ॥
उभयोः सेनयोर् मध्ये नराश्वद्विपवाहिनी ॥
यथा वैतरणी राजन् यमराष्ट्रपुरं प्रति ॥
द्रावयित्वा तु तत् सैन्यं धृष्टद्युम्नः प्रतापवान् ॥
अत्यराजत तेजस्वी शक्रो देवगणेष्व् इव ॥

लिप्यंतरण (IAST)

taṃ nivārya śarais tūrṇaṃ dhṛṣṭadyumno mahārathaḥ ||
vyadhamat kauravīṃ senāṃ śataśo 'tha sahasraśaḥ ||
vadhyamāne bale tasmiṃs tava putrasya māriṣa ||
prāvartata nadī ghorā śoṇitaughataraṅgiṇī ||
ubhayoḥ senayor madhye narāśvadvipavāhinī ||
yathā vaitaraṇī rājan yamarāṣṭrapuraṃ prati ||
drāvayitvā tu tat sainyaṃ dhṛṣṭadyumnaḥ pratāpavān ||
atyarājata tejasvī śakro devagaṇeṣv iva ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
धृष्टद्युम्नम् ततः द्रोणःdhṛṣṭadyumnam tataḥ droṇaḥDhrishtadyumna, then Drona; then Drona, Dhrishtadyumna
विद्ध्वा सप्तभिः आशुगैःviddhvā saptabhiḥ āśugaiḥhaving pierced with seven swift ones; having pierced with seven swift ones
सारथिम् पञ्चभिः बाणैःsārathim pañcabhiḥ bāṇaiḥthe charioteer with five arrows; the charioteer — with five arrows
राजन् विव्याध संयुगेrājan vivyādha saṃyugeO king, pierced in the clash; O king, pierced in the clash
तम् निवार्य शरैः तूर्णम्tam nivārya śaraiḥ tūrṇamhaving quickly repelled him with arrows; quickly repelling him with arrows
धृष्टद्युम्नः महारथःdhṛṣṭadyumnaḥ mahārathaḥDhrishtadyumna, the great charioteer; Dhrishtadyumna, the great warrior
व्यधमत् कौरवीम् सेनाम्vyadhamat kauravīm senāmscattered the Kaurava host; scattered the host of the Kauravas
शतशः अथ सहस्रशःśataśaḥ atha sahasraśaḥby hundreds [and] thousands; by hundreds and thousands
वध्यमाने बले तस्मिन्vadhyamāne bale tasmin[when] that army was being slaughtered; when that army was being slaughtered
तव पुत्रस्य मारिषtava putrasya māriṣaof your son, honored one; of your son, O honored one
प्रावर्तत नदी घोराprāvartata nadī ghorāa terrible river flowed; a terrible river flowed
शोणितौघतरङ्गिणीśoṇitaughataraṅgiṇīsurging with streams of blood; raising waves of blood
उभयोः सेनयोः मध्येubhayoḥ senayoḥ madhye[between] the two armies, amid; amid the two armies
नराश्वद्विपवाहिनीnarāśvadvipavāhinībearing men, horses, elephants; bearing men, horses, elephants
यथा वैतरणी राजन्yathā vaitaraṇī rājanlike the Vaitarani, O king; like the Vaitarani, O king
यमराष्ट्रपुरम् प्रतिyamarāṣṭrapuram prati[toward] the city of Yama's realm; toward the city of Yama's realm
अनुवाद

Then Drona pierced Dhrishtadyumna with seven swift arrows, and his charioteer with five, O king, in that clash. Quickly repelling him with arrows, Dhrishtadyumna, the great warrior, scattered the Kaurava host by hundreds and thousands. As your son's army was being slaughtered, O honored one, a terrible river flowed between the two hosts, surging with waves of blood and bearing men, horses, and elephants, like the Vaitarani, O king, toward the city of Yama's realm.

संस्करण

854274155c9c · प्रकाशित 19 जुल॰ 2026, 4:49:34 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से