महाभारत
The Slaying of Śalya (Part 1)9.16.11-15
9224 / 15823
महाभारत · 9.16.11-15
देवनागरी

ततो द्रुतं मद्रजनाधिपो रणे; युधिष्ठिरं सप्तभिर् अभ्यविध्यत् ॥
तं चापि पार्थो नवभिः पृषत्कैर्; विव्याध राजंस् तुमुले महात्मा ॥
आकर्णपूर्णायतसंप्रयुक्तैः; शरैस् तदा संयति तैलधौतैः ॥
अन्योन्यम् आच्छादयतां महारथौ; मद्राधिपश् चापि युधिष्ठिरश् च ॥
ततस् तु तूर्णं समरे महारथौ; परस्परस्यान्तरम् ईक्षमाणौ ॥
शरैर् भृशं विव्यधतुर् नृपोत्तमौ; महाबलौ शत्रुभिर् अप्रधृष्यौ ॥
तयोर् धनुर्ज्यातलनिस्वनो महान्; महेन्द्रवज्राशनितुल्यनिस्वनः ॥
परस्परं बाणगणैर् महात्मनोः; प्रवर्षतोर् मद्रपपाण्डुवीरयोः ॥
तौ चेरतुर् व्याघ्रशिशुप्रकाशौ; महावनेष्व् आमिषगृद्धिनाव् इव ॥
विषाणिनौ नागवराव् इवोभौ; ततक्षतुः संयुगजातदर्पौ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tato drutaṃ madrajanādhipo raṇe; yudhiṣṭhiraṃ saptabhir abhyavidhyat ||
taṃ cāpi pārtho navabhiḥ pṛṣatkair; vivyādha rājaṃs tumule mahātmā ||
ākarṇapūrṇāyatasaṃprayuktaiḥ; śarais tadā saṃyati tailadhautaiḥ ||
anyonyam ācchādayatāṃ mahārathau; madrādhipaś cāpi yudhiṣṭhiraś ca ||
tatas tu tūrṇaṃ samare mahārathau; parasparasyāntaram īkṣamāṇau ||
śarair bhṛśaṃ vivyadhatur nṛpottamau; mahābalau śatrubhir apradhṛṣyau ||
tayor dhanurjyātalanisvano mahān; mahendravajrāśanitulyanisvanaḥ ||
parasparaṃ bāṇagaṇair mahātmanoḥ; pravarṣator madrapapāṇḍuvīrayoḥ ||
tau ceratur vyāghraśiśuprakāśau; mahāvaneṣv āmiṣagṛddhināv iva ||
viṣāṇinau nāgavarāv ivobhau; tatakṣatuḥ saṃyugajātadarpau ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः द्रुतं मद्रजनाधिपः रणेtataḥ drutaṃ madrajanādhipaḥ raṇeтогда быстро владыка народа мадров в битве
युधिष्ठिरं सप्तभिः अभ्यविध्यत्yudhiṣṭhiraṃ saptabhiḥ abhyavidhyatЮдхиштхиру семью пронзил
तं च अपि पार्थःtaṃ ca api pārthaḥи его Партха
नवभिः पृषत्कैःnavabhiḥ pṛṣatkaiḥдевятью стрелами
विव्याध राजन् तुमुले महात्माvivyādha rājan tumule mahātmāпронзил, о царь, в сумятице, великий духом
आकर्णपूर्णायतसंप्रयुक्तैःākarṇapūrṇāyatasaṃprayuktaiḥпущенными, натянутыми до уха
शरैः तदा संयति तैलधौतैःśaraiḥ tadā saṃyati tailadhautaiḥстрелами тогда в бою, омытыми маслом
अन्योन्यम् आच्छादयतां महारथौanyonyam ācchādayatāṃ mahārathauдруг друга окутывали два махаратхи
मद्राधिपः च अपि युधिष्ठिरः चmadrādhipaḥ ca api yudhiṣṭhiraḥ caи владыка мадров, и Юдхиштхира
ततः तु तूर्णं समरे महारथौtataḥ tu tūrṇaṃ samare mahārathauтогда быстро в битве два махаратхи
परस्परस्य अन्तरम् ईक्षमाणौparasparasya antaram īkṣamāṇauвыискивая уязвимое место друг у друга
शरैः भृशं विव्यधतुः नृपोत्तमौśaraiḥ bhṛśaṃ vivyadhatuḥ nṛpottamauжестоко пронзали стрелами, лучшие из царей
महाबलौ शत्रुभिः अप्रधृष्यौmahābalau śatrubhiḥ apradhṛṣyauмногосильные, неодолимые врагами
तयोः धनुर्ज्यातलनिस्वनः महान्tayoḥ dhanurjyātalanisvanaḥ mahānих звон тетивы и наручи великий
महेन्द्रवज्राशनितुल्यनिस्वनःmahendravajrāśanitulyanisvanaḥравный звуку громовой ваджры Индры
परस्परं बाणगणैः महात्मनोःparasparaṃ bāṇagaṇaiḥ mahātmanoḥдруг на друга роями стрел, у великих духом
प्रवर्षतोः मद्रपपाण्डुवीरयोःpravarṣatoḥ madrapapāṇḍuvīrayoḥльющих, у героев — владыки мадров и Пандавы
तौ चेरतुः व्याघ्रशिशुप्रकाशौtau ceratuḥ vyāghraśiśuprakāśauони двигались, сиявшие, как тигрята
महावनेषु आमिषगृद्धिनौ इवmahāvaneṣu āmiṣagṛddhinau ivaсловно в больших лесах, жадные до добычи
विषाणिनौ नागवरौ इव उभौviṣāṇinau nāgavarau iva ubhauсловно два клыкастых лучших слона
ततक्षतुः संयुगजातदर्पौtatakṣatuḥ saṃyugajātadarpauтерзали друг друга, с гордостью, рождённой битвой
अनुवाद

«Тогда владыка народа мадров быстро пронзил в битве Юдхиштхиру семью стрелами, и его, о царь, Партха, великий духом, в сумятице пронзил девятью стрелами. Стрелами, натянутыми до уха, омытыми маслом, два махаратхи тогда в бою окутывали друг друга — и владыка мадров, и Юдхиштхира. Затем быстро в битве два махаратхи, лучшие из царей, многосильные, неодолимые врагами, выискивая уязвимое место друг у друга, жестоко пронзали друг друга стрелами. Звон их тетивы и наручи был велик, равный звуку громовой ваджры Индры, когда эти двое великих духом, герои — владыка мадров и Пандава, — лили друг на друга рои стрел. Они двигались, сиявшие, как тигрята в больших лесах, жадные до добычи, словно два клыкастых лучших слона, и терзали друг друга, исполненные гордости, рождённой битвой».

संस्करण

23a7809d7e8b · प्रकाशित 20 जून 2026, 2:15:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से