ततो दुर्योधनो दृष्ट्वा भग्नं स्वबलम् अन्तिकात् ॥
जवेनापततः पार्थान् एकः सर्वान् अवारयत् ॥
पाण्डवान् सरथान् दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नं च पार्षतम् ॥
आनर्तं च दुराधर्षं शितैर् बाणैर् अवाकिरत् ॥
तं परे नाभ्यवर्तन्त मर्त्या मृत्युम् इवागतम् ॥
अथान्यं रथम् आस्थाय हार्दिक्यो ऽपि न्यवर्तत ॥
ततो युधिष्ठिरो राजा त्वरमाणो महारथः ॥
चतुर्भिर् निजघानाश्वान् पत्रिभिः कृतवर्मणः ॥
विव्याध गौतमं चापि षड्भिर् भल्लैः सुतेजनैः ॥
अश्वत्थामा ततो राज्ञा हताश्वं विरथीकृतम् ॥
समपोवाह हार्दिक्यं स्वरथेन युधिष्ठिरात् ॥
ततः शारद्वतो ऽष्टाभिः प्रत्यविध्यद् युधिष्ठिरम् ॥
विव्याध चाश्वान् निशितैस् तस्याष्टाभिः शिलीमुखैः ॥
एवम् एतन् महाराज युद्धशेषम् अवर्तत ॥
तव दुर्मन्त्रिते राजन् सहपुत्रस्य भारत ॥
tato duryodhano dṛṣṭvā bhagnaṃ svabalam antikāt ||
javenāpatataḥ pārthān ekaḥ sarvān avārayat ||
pāṇḍavān sarathān dṛṣṭvā dhṛṣṭadyumnaṃ ca pārṣatam ||
ānartaṃ ca durādharṣaṃ śitair bāṇair avākirat ||
taṃ pare nābhyavartanta martyā mṛtyum ivāgatam ||
athānyaṃ ratham āsthāya hārdikyo 'pi nyavartata ||
tato yudhiṣṭhiro rājā tvaramāṇo mahārathaḥ ||
caturbhir nijaghānāśvān patribhiḥ kṛtavarmaṇaḥ ||
vivyādha gautamaṃ cāpi ṣaḍbhir bhallaiḥ sutejanaiḥ ||
aśvatthāmā tato rājñā hatāśvaṃ virathīkṛtam ||
samapovāha hārdikyaṃ svarathena yudhiṣṭhirāt ||
tataḥ śāradvato 'ṣṭābhiḥ pratyavidhyad yudhiṣṭhiram ||
vivyādha cāśvān niśitais tasyāṣṭābhiḥ śilīmukhaiḥ ||
evam etan mahārāja yuddhaśeṣam avartata ||
tava durmantrite rājan sahaputrasya bhārata ||
«Тогда Дурьодхана, увидев вблизи разбитое своё войско, один отразил всех стремительно налетавших Партхов. Увидев Пандавов на колесницах, Дхриштадьюмну Паршату и неодолимого Анарту, он осыпал их острыми стрелами. Его враги не одолевали, словно смертные — пришедшую смерть. Тогда, взойдя на другую колесницу, и Хардикья вернулся. Тогда царь Юдхиштхира, махаратха, спеша, четырьмя оперёнными убил коней Критавармана. Тогда Ашваттхаман увёз на своей колеснице Хардикью — с убитыми конями, лишённого колесницы царём — от Юдхиштхиры. Тогда сын Шарадвата восемью стрелами пронзил в ответ Юдхиштхиру и пронзил его коней восемью острыми стрелами. Так, о великий царь, шёл этот остаток битвы — по злому твоему совету, о царь, с сыном твоим, о Бхарата».
1bbb39d5cbe7 · प्रकाशित 20 जून 2026, 2:15:00 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Один Дурьодхана сдерживает Пандавов, «как смертные — пришедшую смерть»: в нём, теперь почти одиноком, проступает обречённое мужество. Но Санджая вновь возвращает причину к её корню: «по злому твоему совету». Доблесть, поставленная на службу неправде, лишь продлевает гибель, а не отменяет её.