महाभारत
The Slaying of Śalya (Part 1)9.16.35-37
9231 / 15823
महाभारत · 9.16.35-37
देवनागरी

स धर्मराजो निहताश्वसूतं; क्रोधेन दीप्तज्वलनप्रकाशम् ॥
दृष्ट्वा तु मद्राधिपतिं स तूर्णं; समभ्यधावत् तम् अरिं बलेन ॥
गोविन्दवाक्यं त्वरितं विचिन्त्य; दध्रे मतिं शल्यविनाशनाय ॥
स धर्मराजो निहताश्वसूते; रथे तिष्ठञ् शक्तिम् एवाभिकाङ्क्षन् ॥
तच् चापि शल्यस्य निशम्य कर्म; महात्मनो भागम् अथावशिष्टम् ॥
स्मृत्वा मनः शल्यवधे यतात्मा; यथोक्तम् इन्द्रावरजस्य चक्रे ॥

लिप्यंतरण (IAST)

sa dharmarājo nihatāśvasūtaṃ; krodhena dīptajvalanaprakāśam ||
dṛṣṭvā tu madrādhipatiṃ sa tūrṇaṃ; samabhyadhāvat tam ariṃ balena ||
govindavākyaṃ tvaritaṃ vicintya; dadhre matiṃ śalyavināśanāya ||
sa dharmarājo nihatāśvasūte; rathe tiṣṭhañ śaktim evābhikāṅkṣan ||
tac cāpi śalyasya niśamya karma; mahātmano bhāgam athāvaśiṣṭam ||
smṛtvā manaḥ śalyavadhe yatātmā; yathoktam indrāvarajasya cakre ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
सः धर्मराजः निहताश्वसूतंsaḥ dharmarājaḥ nihatāśvasūtaṃтот Дхармараджа, (Шалью) с убитыми конями и возницей
क्रोधेन दीप्तज्वलनप्रकाशम्krodhena dīptajvalanaprakāśamот гнева пылавшего, как разожжённый огонь
दृष्ट्वा तु मद्राधिपतिं सः तूर्णंdṛṣṭvā tu madrādhipatiṃ saḥ tūrṇaṃувидев владыку мадров, он быстро
समभ्यधावत् तम् अरिं बलेनsamabhyadhāvat tam ariṃ balenaустремился на того врага с силою
गोविन्दवाक्यं त्वरितं विचिन्त्यgovindavākyaṃ tvaritaṃ vicintyaпоспешно вспомнив слово Говинды
दध्रे मतिं शल्यविनाशनायdadhre matiṃ śalyavināśanāyaутвердил мысль на погибель Шальи
सः धर्मराजः निहताश्वसूतेsaḥ dharmarājaḥ nihatāśvasūteтот Дхармараджа, на колеснице с убитыми конями и возницей
रथे तिष्ठन् शक्तिम् एव अभिकाङ्क्षन्rathe tiṣṭhan śaktim eva abhikāṅkṣanстоя, желая взять копьё
तत् च अपि शल्यस्यtat ca api śalyasyaи (заметив) то Шальи
निशम्य कर्मniśamya karmaдеяние
महात्मनः भागम् अथ अवशिष्टम्mahātmanaḥ bhāgam atha avaśiṣṭamвеликого духом, оставшуюся (ему) долю
स्मृत्वा मनः शल्यवधे यतात्माsmṛtvā manaḥ śalyavadhe yatātmāвспомнив, ум на убийство Шальи (устремил), владея собою
यथोक्तम् इन्द्रावरजस्य चक्रेyathoktam indrāvarajasya cakreкак сказал младший брат Индры (Кришна), сделал
अनुवाद

«Тот Дхармараджа, увидев владыку мадров — с убитыми конями и возницей, пылавшего от гнева, как разожжённый огонь, — быстро устремился на того врага с силою. Поспешно вспомнив слово Говинды, он утвердил мысль на погибель Шальи. Стоя на колеснице с убитыми конями и возницей, желая взять копьё, и заметив то деяние великого духом Шальи, и вспомнив оставшуюся ему долю, владея собою, он устремил ум на убийство Шальи — и сделал, как сказал младший брат Индры».

संस्करण

dcaa011c46b3 · प्रकाशित 20 जून 2026, 2:15:00 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से