Vedawordएक वैदिक पुस्तकालय
खोज
प्रवेश
महाभारत
The Glory of the Gift of Land (Part 1)13.61.1-5
12252 / 15823
महाभारत · 13.61.1-5
॥
देवनागरी

युधिष्ठिर उवाच
इदं देयम् इदं देयम् इतीयं श्रुतिचोदना ॥
बहुदेयाश् च राजानः किं स्विद् देयम् अनुत्तमम् ॥
भीष्म उवाच
अति दानानि सर्वाणि पृथिवीदानम् उच्यते ॥
अचला ह्य् अक्षया भूमिर् दोग्ध्री कामान् अनुत्तमान् ॥
दोग्ध्री वासांसि रत्नानि पशून् व्रीहियवांस् तथा ॥
भूमिदः सर्वभूतेषु शाश्वतीर् एधते समाः ॥
यावद् भूमेर् आयुर् इह तावद् भूमिद एधते ॥
न भूमिदानाद् अस्तीह परं किं चिद् युधिष्ठिर ॥
अप्य् अल्पं प्रददुः पूर्वे पृथिव्या इति नः श्रुतम् ॥
भूमिम् एते ददुः सर्वे ये भूमिं भुञ्जते जनाः ॥

लिप्यंतरण (IAST)

yudhiṣṭhira uvāca
idaṃ deyam idaṃ deyam itīyaṃ śruticodanā ||
bahudeyāś ca rājānaḥ kiṃ svid deyam anuttamam ||
bhīṣma uvāca
ati dānāni sarvāṇi pṛthivīdānam ucyate ||
acalā hy akṣayā bhūmir dogdhrī kāmān anuttamān ||
dogdhrī vāsāṃsi ratnāni paśūn vrīhiyavāṃs tathā ||
bhūmidaḥ sarvabhūteṣu śāśvatīr edhate samāḥ ||
yāvad bhūmer āyur iha tāvad bhūmida edhate ||
na bhūmidānād astīha paraṃ kiṃ cid yudhiṣṭhira ||
apy alpaṃ pradaduḥ pūrve pṛthivyā iti naḥ śrutam ||
bhūmim ete daduḥ sarve ye bhūmiṃ bhuñjate janāḥ ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
इदं देयम् इदं देयम्idaṃ deyam idaṃ deyam«это да даётся, это да даётся»
इति इयं श्रुतिचोदनाiti iyaṃ śruticodanāтак это Шрути побуждение
बहुदेयाः च राजानःbahudeyāḥ ca rājānaḥи много дарящие цари
किं स्वित् देयम् अनुत्तमम्kiṃ svit deyam anuttamamчто же даяние наивысшее
अति दानानि सर्वाणिati dānāni sarvāṇiпревыше всех даяний
पृथिवीदानम् उच्यतेpṛthivīdānam ucyateземли даяние зовётся
अचला हि अक्षया भूमिःacalā hi akṣayā bhūmiḥнедвижна ведь, нетленна земля
दोग्ध्री कामान् अनुत्तमान्dogdhrī kāmān anuttamānдоящая желания наивысшие
दोग्ध्री वासांसि रत्नानिdogdhrī vāsāṃsi ratnāniдоящая одежды, самоцветы
पशून् व्रीहियवान् तथाpaśūn vrīhiyavān tathāскот, рис и ячмень также
भूमिदः सर्वभूतेषुbhūmidaḥ sarvabhūteṣuземлю-дарующий средь всех существ
शाश्वतीः एधते समाःśāśvatīḥ edhate samāḥвечные процветает годы
यावत् भूमेः आयुः इहyāvat bhūmeḥ āyuḥ ihaсколько земли век здесь
तावत् भूमिदः एधतेtāvat bhūmidaḥ edhateстолько землю-дарующий процветает
न भूमिदानात् अस्ति इहna bhūmidānāt asti ihaнет земли-даяния здесь
परं किं चित् युधिष्ठिरparaṃ kiṃ cit yudhiṣṭhiraвыше ничего, о Юдхиштхира
अपि अल्पं प्रददुः पूर्वेapi alpaṃ pradaduḥ pūrveхоть малое давали древние
पृथिव्याः इति नः श्रुतम्pṛthivyāḥ iti naḥ śrutamземли — так нами слышано
भूमिम् एते ददुः सर्वेbhūmim ete daduḥ sarveземлю те дали все
ये भूमिं भुञ्जते जनाःye bhūmiṃ bhuñjate janāḥкоторые землёю владеют люди
अनुवाद

Юдхиштхира сказал: «„Это да даётся, это да даётся“ — так это Шрути побуждение; и много дарящие цари — что же даяние наивысшее?» Бхишма сказал: «Превыше всех даяний земли даяние зовётся; недвижна ведь, нетленна земля, доящая желания наивысшие. Доящая одежды, самоцветы, скот, рис и ячмень также, — землю-дарующий средь всех существ вечные процветает годы. Сколько земли век здесь, столько землю-дарующий процветает; нет земли-даяния здесь выше ничего, о Юдхиштхира. Хоть малое давали древние земли — так нами слышано; землю те дали все, которые землёю владеют люди».

संस्करण

49b38a83a990 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU
पिछलाश्लोक 13.60.21-25

श्लोक बदलें इन कुंजियों से