महाभारत
The Glory of the Gift of Land (Part 1)13.61.50-56
12260 / 15823
Linux
पन्ने पलटें
महाभारत · 13.61.50-56

Брихаспати

देवनागरी

वन् के दाने स्वर्गतः सुखम् ते
यद् क्षयं हार्घं तद् ब्रूहि तां
इत्य् क्तः सुरेन्द्रे तो देपुरोहितः
बृस्पतिर् हातेजाः प्रत्युवा क्रतुम्
सुर्णदानं गोदानं भूमिदानं वृत्रहन्
दद् तान् हाप्राज्ञः र्वपापैः प्रमुच्यते
भूमिदानाद् देवेन्द्र रं किं चिद् ति प्रभो
विशिष्टम् ति न्यामि था प्राहुर् नीषिणः
ये शूरा निता युद्धे स्वर्याता दागृद्धिनः
र्वे ते विबुश्रेष्ठ नातिक्रान्ति भूमिदम्
र्तुर् निःश्रेसे युक्तास् त्यक्तात्मानो णे ताः
ब्रह्मलोताः शूरा नातिक्रान्ति भूमिदम्
ञ्च पूर्वादिपुरुषाः षट् ये सुधां ताः
का दद् भूमिं रित्राती मावः

लिप्यंतरण (IAST)

bhagavan kena nena svargataḥ sukham edhate ||
yad akṣayaṃ marghaṃ ca tad brūhi vadatāṃ vara ||
ity uktaḥ sa surendreṇa tato devapurohitaḥ ||
bṛhaspatir matejāḥ pratyuca śatakratum ||
suvarṇanaṃ gonaṃ bhūminaṃ ca vṛtrahan ||
dadad en maprājñaḥ sarvapaiḥ pramucyate ||
na bhūmid devendra paraṃ kiṃ cid iti prabho ||
viśiṣṭam iti manyāmi yathā prāhur maṣiṇaḥ ||
ye śū niha yuddhe svaryā nagṛddhinaḥ ||
sarve te vibudhaśreṣṭha tikrāmanti bhūmidam ||
bhartur niḥśreyase yuktās tyaktātmāno raṇe hatāḥ ||
brahmalokagatāḥ śū tikrāmanti bhūmidam ||
pañca rvādipuruṣāḥ ṣaṭ ca ye vasudhāṃ gatāḥ ||
edaśa dadad bhūmiṃ paritrāha navaḥ ||

Anuṣṭubh · 8+8+8+8 · ×7

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
भगवन् केन दानेनbhagavan kena dānena«о господин, каким даянием
स्वर्गतः सुखम् एधतेsvargataḥ sukham edhateна небе блаженно процветает
यत् अक्षयं महार्घं चyat akṣayaṃ mahārghaṃ caчто нетленно и драгоценно
तत् ब्रूहि वदतां वरtat brūhi vadatāṃ varaто скажи, о лучший из говорящих»
इति उक्तः स सुरेन्द्रेणiti uktaḥ sa surendreṇaтак сказанный владыкою богов
ततः देवपुरोहितःtataḥ devapurohitaḥзатем богов пурохита
बृहस्पतिः महातेजाःbṛhaspatiḥ mahātejāḥБрихаспати, многосиятельный
प्रत्युवाच शतक्रतुम्pratyuvāca śatakratumответил Шатакрату
सुवर्णदानं गोदानंsuvarṇadānaṃ godānaṃзолота даяние, коров даяние
भूमिदानं च वृत्रहन्bhūmidānaṃ ca vṛtrahanи земли даяние, о Вритрахан
ददत् एतान् महाप्राज्ञःdadat etān mahāprājñaḥдающий эти, премудрый
सर्वपापैः प्रमुच्यतेsarvapāpaiḥ pramucyateот всех грехов избавляется
न भूमिदानात् देवेन्द्रna bhūmidānāt devendraнет земли-даяния, о Индра
परं किं चित् इति प्रभोparaṃ kiṃ cit iti prabhoвыше ничего, о владыка
विशिष्टम् इति मन्यामिviśiṣṭam iti manyāmiпревосходным мню
यथा प्राहुः मनीषिणःyathā prāhuḥ manīṣiṇaḥкак сказали мудрецы
ये शूराः निहताः युद्धेye śūrāḥ nihatāḥ yuddheкоторые храбрецы, убитые в битве
स्वर्याताः दानगृद्धिनःsvaryātāḥ dānagṛddhinaḥна небо ушедшие, к дарам стремившиеся
सर्वे ते विबुधश्रेष्ठsarve te vibudhaśreṣṭhaвсе они, о лучший из мудрых
न अतिक्रामन्ति भूमिदम्na atikrāmanti bhūmidamне превосходят землю-дарующего
भर्तुः निःश्रेयसे युक्ताःbhartuḥ niḥśreyase yuktāḥради блага господина преданные
त्यक्तात्मानः रणे हताःtyaktātmānaḥ raṇe hatāḥотдавшие себя, в битве павшие
ब्रह्मलोकगताः शूराःbrahmalokagatāḥ śūrāḥв мир Брахмы ушедшие храбрецы
न अतिक्रामन्ति भूमिदम्na atikrāmanti bhūmidamне превосходят землю-дарующего
पञ्च पूर्वादिपुरुषाःpañca pūrvādipuruṣāḥпять предков-предшественников
षट् च ये वसुधां गताःṣaṭ ca ye vasudhāṃ gatāḥи шесть, которые в землю ушедшие
एकादश ददत् भूमिंekādaśa dadat bhūmiṃодиннадцать, давая землю
परित्राति इह मानवःparitrāti iha mānavaḥспасает здесь человек
अनुवाद

Индра сказал: «О господин, каким даянием на небе блаженно процветает человек, что нетленно и драгоценно — то скажи, о лучший из говорящих». Бхишма сказал: «Так сказанный владыкою богов, затем богов пурохита Брихаспати, многосиятельный, ответил Шатакрату». Брихаспати сказал: «Золота даяние, коров даяние, и земли даяние, о Вритрахан, дающий эти, премудрый, от всех грехов избавляется. Нет земли-даяния, о Индра, выше ничего, о владыка; превосходным мню, как сказали мудрецы. Которые храбрецы, убитые в битве, на небо ушедшие, к дарам стремившиеся, — все они, о лучший из мудрых, не превосходят землю-дарующего. Ради блага господина преданные, отдавшие себя, в битве павшие, в мир Брахмы ушедшие храбрецы, — не превосходят землю-дарующего. Пять предков и шесть, прежде ушедших в землю, — одиннадцать, давая землю, спасает здесь человек».

संस्करण

b002d25940b9 · प्रकाशित 21 जून 2026, 12:00:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से