महाभारत
The funerals, the drowning of Dvārakā, and Arjuna's failing power16.8.16-20
15771 / 15823
महाभारत · 16.8.16-20
देवनागरी

ततः शब्दो महान् आसीद् वसुदेवस्य वेश्मनि ॥
दारुणः क्रोशतीनां च रुदतीनां च योषिताम् ॥
प्रकीर्णमूर्धजाः सर्वा विमुक्ताभरणस्रजः ॥
उरांसि पाणिभिर् घ्नन्त्यो व्यलपन् करुणं स्त्रियः ॥
तं देवकी च भद्रा च रोहिणी मदिरा तथा ॥
अन्वारोढुं व्यवसिता भर्तारं योषितां वराः ॥
ततः शौरिं नृयुक्तेन बहुमाल्येन भारत ॥
यानेन महता पार्थो बहिर् निष्क्रामयत् तदा ॥
तम् अन्वयुस् तत्र तत्र दुःखशोकसमाहताः ॥
द्वारकावासिनः पौराः सर्व एव नरर्षभ ॥

लिप्यंतरण (IAST)

tataḥ śabdo mahān āsīd vasudevasya veśmani ||
dāruṇaḥ krośatīnāṃ ca rudatīnāṃ ca yoṣitām ||
prakīrṇamūrdhajāḥ sarvā vimuktābharaṇasrajaḥ ||
urāṃsi pāṇibhir ghnantyo vyalapan karuṇaṃ striyaḥ ||
taṃ devakī ca bhadrā ca rohiṇī madirā tathā ||
anvāroḍhuṃ vyavasitā bhartāraṃ yoṣitāṃ varāḥ ||
tataḥ śauriṃ nṛyuktena bahumālyena bhārata ||
yānena mahatā pārtho bahir niṣkrāmayat tadā ||
tam anvayus tatra tatra duḥkhaśokasamāhatāḥ ||
dvārakāvāsinaḥ paurāḥ sarva eva nararṣabha ||

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
ततः शब्दो महान् आसीत्tataḥ śabdo mahān āsītthen
वसुदेवस्य वेश्मनिvasudevasya veśmania sound; an uproar
दारुणः क्रोशतीनां चdāruṇaḥ krośatīnāṃ caarose; rose up
रुदतीनां च योषिताम्rudatīnāṃ ca yoṣitāmgreat
प्रकीर्णमूर्धजाः सर्वाःprakīrṇamūrdhajāḥ sarvāḥin Vasudeva's house
विमुक्ताभरणस्रजःvimuktābharaṇasrajaḥof women
उरांसि पाणिभिर् घ्नन्त्यःurāṃsi pāṇibhir ghnantyaḥwailing; crying out
व्यलपन् करुणं स्त्रियःvyalapan karuṇaṃ striyaḥweeping
तं देवकी च भद्रा चtaṃ devakī ca bhadrā caterrible; dreadful
रोहिणी मदिरा तथाrohiṇī madirā tathāresounded
अन्वारोढुं व्यवसिताःanvāroḍhuṃ vyavasitāḥindeed; verily
भर्तारं योषितां वराःbhartāraṃ yoṣitāṃ varāḥO bull among the Bharatas
ततः शौरिं नृयुक्तेनtataḥ śauriṃ nṛyuktenaDevaki
बहुमाल्येन भारतbahumālyena bhārataRohini
यानेन महता पार्थःyānena mahatā pārthaḥand
बहिर् निष्क्रामयत् तदाbahir niṣkrāmayat tadāBhadra
तम् अन्वयुस् तत्र तत्रtam anvayus tatra tatraand
दुःखशोकसमाहताःduḥkhaśokasamāhatāḥMadira
द्वारकावासिनः पौराःdvārakāvāsinaḥ paurāḥlikewise
सर्व एव नरर्षभsarva eva nararṣabhafollowed
अनुवाद

Then a great uproar arose in Vasudeva's house — a dreadful sound of wailing and weeping women, O bull among the Bharatas. Devaki, Rohini, Bhadra, and Madira — all followed him to the pyre.

संस्करण

379997836412 · प्रकाशित 21 जून 2026, 1:35:00 am UTC

उपलब्ध भाषाएँRUEN

श्लोक बदलें इन कुंजियों से