नारद पुराण
The origin of the Gaṅgā and her greatness11.37-45
108 / 1701
Linuxपन्ने पलटें
नारद पुराण · 11.37-45

Aditi

देवनागरी

देवाश्च स्थावराश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः ॥ गिरयः सिद्धगंधर्वानद्यो भूमिश्च सागराः
त्वमेव जगतामीशो यत्रासि त्वं परात्परः ॥ त्वद्रूपमखिलं देव तस्मान्नित्यं नमोऽस्तु ते
अनाथानाथ सर्वज्ञ भूतदेवेन्द्रविग्रह ॥ दैतेयैर्बाधितान्पुत्रान्मम पाहि जनार्दन
इति स्तुत्वा देवमाता देवं नत्वा पुनः पुनः ॥ उवाच प्राञ्जलिर्भूत्वा हर्षाश्रुक्षालितस्तनी
अनुग्राह्यास्मि देवेंश त्वया सर्वादिकारण ॥ अकण्टकां श्रियां देहि मत्सुतानां दिवौकसाम्
अन्तर्य्यामिञ्जगद्रूप सर्वज्ञा परमेश्वर ॥ अज्ञातं किं तव श्रीश किं मामीहयसि प्रभो
तथापि तव वक्ष्यामि यन्मे मनसि रोचते ॥ वृथापुत्रास्मि देवेश दैतेयैः परिपीडिता
तान्न हिंसितुमिच्छामि यतस्तेऽपि सुता मम ॥ तानहत्वा श्रियं देहि मत्सुतेभ्यः सुरेश्वर
इत्युक्तो देवेदेवेशः पुनः प्रीतिमुपागतः ॥ उवाच हर्षयन्विप्र देवमातरमादरात्

लिप्यंतरण (IAST)

devāśca sthāvarāścaiva piśācāścaiva rākṣasāḥ || girayaḥ siddhagaṃdharvānadyo bhūmiśca sāgarāḥ
tvameva jagatāmīśo yatrāsi tvaṃ parātparaḥ || tvadrūpamakhilaṃ deva tasmānnityaṃ namo'stu te
anāthānātha sarvajña bhūtadevendravigraha || daiteyairbādhitānputrānmama pāhi janārdana
iti stutvā devamātā devaṃ natvā punaḥ punaḥ || uvāca prāñjalirbhūtvā harṣāśrukṣālitastanī
anugrāhyāsmi deveṃśa tvayā sarvādikāraṇa || akaṇṭakāṃ śriyāṃ dehi matsutānāṃ divaukasām
antaryyāmiñjagadrūpa sarvajñā parameśvara || ajñātaṃ kiṃ tava śrīśa kiṃ māmīhayasi prabho
tathāpi tava vakṣyāmi yanme manasi rocate || vṛthāputrāsmi deveśa daiteyaiḥ paripīḍitā
tānna hiṃsitumicchāmi yataste'pi sutā mama || tānahatvā śriyaṃ dehi matsutebhyaḥ sureśvara
ityukto devedeveśaḥ punaḥ prītimupāgataḥ || uvāca harṣayanvipra devamātaramādarāt

शब्दशः अर्थ
संस्कृतIASTअर्थ
देवाश्चdevāścaи боги
स्थावराश्चैवsthāvarāścaivaи недвижное
पिशाचाश्चैवpiśācāścaivaи пишачи
राक्षसाःrākṣasāḥракшасы
गिरयःgirayaḥгоры
सिद्धगंधर्वानद्योsiddhagaṃdharvānadyoсиддхи, гандхарвы, реки
भूमिश्चbhūmiścaи земля
सागराःsāgarāḥокеаны
त्वमेवtvamevaты именно
जगतामीशोjagatāmīśoмиров владыка
यत्रासिyatrāsiгде ты есть
त्वंtvaṃты
परात्परःparātparaḥвыше высшего
त्वद्रूपमखिलंtvadrūpamakhilaṃтвой облик — всё
देवdevaо бог
तस्मान्नित्यंtasmānnityaṃпотому всегда
नमोऽस्तुnamo'stuпоклон да будет
तेteтебе
अनाथानाथanāthānāthaо защитник беззащитных
सर्वज्ञsarvajñaвсеведущий
भूतदेवेन्द्रविग्रहbhūtadevendravigrahaчей образ — существа, боги и Индра
दैतेयैर्बाधितान्पुत्रान्ममdaiteyairbādhitānputrānmamaдайтьями теснимых сыновей моих
पाहिpāhiхрани
जनार्दनjanārdanaо Джанардана
इतिitiтак
स्तुत्वाstutvāвосхвалив
देवमाताdevamātāмать богов
देवंdevaṃбога
नत्वाnatvāпоклонившись
पुनःpunaḥснова
पुनःpunaḥи снова
उवाचuvācaсказала
प्राञ्जलिर्भूत्वाprāñjalirbhūtvāсложив ладони
हर्षाश्रुक्षालितस्तनीharṣāśrukṣālitastanīчья грудь омыта слезами радости
अनुग्राह्यास्मिanugrāhyāsmiмилости достойна я
देवेंशdeveṃśaо владыка богов
त्वयाtvayāтобою
सर्वादिकारणsarvādikāraṇaо всего первопричина
अकण्टकांakaṇṭakāṃбеспрепятственное
श्रियांśriyāṃсчастье
देहिdehiдай
मत्सुतानांmatsutānāṃмоим сыновьям
दिवौकसाम्divaukasāmнебожителям
अन्तर्य्यामिञ्जगद्रूपantaryyāmiñjagadrūpaо внутренний правитель, чей облик — мир
सर्वज्ञाsarvajñāвсеведущий
परमेश्वरparameśvaraвысший владыка
अज्ञातंajñātaṃневедомо
किंkiṃчто
तवtavaтебе
श्रीशśrīśaо владыка Шри
किंkiṃзачем
मामीहयसिmāmīhayasiменя понуждаешь
प्रभोprabhoо господин
तथापिtathāpiи всё же
तवtavaтебе
वक्ष्यामिvakṣyāmiизреку
यन्मेyanmeчто мне
मनसिmanasiна ум
रोचतेrocateлюбо
वृथापुत्रास्मिvṛthāputrāsmiнапрасно я с сыновьями
देवेशdeveśaо владыка богов
दैतेयैःdaiteyaiḥдайтьями
परिपीडिताparipīḍitāжестоко теснимая
तान्नtānnaих не
हिंसितुमिच्छामिhiṃsitumicchāmiубивать желаю я
यतस्तेऽपिyataste'piибо и они
सुताsutāсыновья
ममmamaмои
तानहत्वाtānahatvāих не убив
श्रियंśriyaṃсчастье
देहिdehiдай
मत्सुतेभ्यःmatsutebhyaḥмоим сыновьям
सुरेश्वरsureśvaraо владыка богов
इत्युक्तोityuktoтак сказанный
देवेदेवेशःdevedeveśaḥбогов над богами владыка
पुनःpunaḥснова
प्रीतिमुपागतःprītimupāgataḥк приязни пришедший
उवाचuvācaсказал
हर्षयन्विप्रharṣayanvipraрадуя, о брахман
देवमातरमादरात्devamātaramādarātмать богов, с почтением
अनुवाद

«И боги, и недвижное, и пишачи, ракшасы, горы, сиддхи, гандхарвы, реки, и земля, океаны — Ты именно владыка миров, где Ты есть, Ты выше высшего; Твой облик — всё, о бог, потому всегда поклон да будет Тебе. О защитник беззащитных, всеведущий, чей образ — существа, боги и Индра, — сыновей моих, теснимых дайтьями, храни, о Джанардана!» Так восхвалив бога и поклонившись снова и снова, мать богов, сложив ладони, чья грудь омыта слезами радости, сказала: «Милости Твоей достойна я, о владыка богов, о всего первопричина. Дай беспрепятственное счастье моим сыновьям, небожителям. О внутренний правитель, чей облик — мир, всеведущий, высший владыка! Что Тебе неведомо, о владыка Шри? Зачем Ты понуждаешь меня, о господин? И всё же изреку Тебе, что мне на ум любо: напрасно я с сыновьями, о владыка богов, — жестоко теснима дайтьями. Но убивать их я не желаю, ибо и они мои сыновья; не убив их, дай счастье моим сыновьям, о владыка богов». Так сказанный, богов над богами владыка, снова пришедший к приязни, сказал, радуя, о брахман, мать богов с почтением.

संस्करण

9dbf1326050c · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 9:37:31 pm UTC

उपलब्ध भाषाएँRU

श्लोक बदलें इन कुंजियों से