Bali
अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलो मरवः ॥ जीवितं सफलं मेऽद्य कृतार्थोऽस्मि न संशयः
अमोघामृतवृष्टिर्मे समायातातिदुर्लभा ॥ त्वदागमनमात्रेण ह्यनायासो महोत्सवः
एते च ऋषयः सर्वे कृतार्थां नात्र संशयः ॥ यैः पूर्वं हि तपस्तप्तं तदद्य सफलं प्रभो
कृतार्थोऽस्मि कृतार्थोऽस्मि कृतार्थोऽस्मि न संशयः ॥ तस्मात्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमस्तुभ्यं नमोनमः
त्वदाज्ञया त्वन्नियोगं साधयामीति मन्मनः ॥ अत्युत्साहसमायुक्तं समाज्ञापय मां प्रभो
एवमुर्को दीक्षितेन प्रहसन्वामनोऽब्रवीत् ॥ देहि मे तपसि स्थातुं भूमिं त्रिपदसंमिताम्
एतच्छॄत्वा बलिः प्राह राज्यं याचितवान्नहि ॥ ग्रामं वा नगरं चापि धनं वा किं कृतं त्वया
तन्निशम्य बलिं प्राह विष्णुः सर्वशरीरभृत् ॥ आसन्नभ्रष्टराज्यस्य वैराग्यं जनयन्निवा
श्रीभगवानुवाचा ॥ श्रृणु दैत्यन्द्र वक्ष्यामि गुह्याद्गुह्यतमं परम् ॥ सर्वसंगविहीनानां किमर्थैः साध्यतेवद
adya me saphalaṃ janma adya me saphalo maravaḥ || jīvitaṃ saphalaṃ me'dya kṛtārtho'smi na saṃśayaḥ
amoghāmṛtavṛṣṭirme samāyātātidurlabhā || tvadāgamanamātreṇa hyanāyāso mahotsavaḥ
ete ca ṛṣayaḥ sarve kṛtārthāṃ nātra saṃśayaḥ || yaiḥ pūrvaṃ hi tapastaptaṃ tadadya saphalaṃ prabho
kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi kṛtārtho'smi na saṃśayaḥ || tasmāttubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namastubhyaṃ namonamaḥ
tvadājñayā tvanniyogaṃ sādhayāmīti manmanaḥ || atyutsāhasamāyuktaṃ samājñāpaya māṃ prabho
evamurko dīkṣitena prahasanvāmano'bravīt || dehi me tapasi sthātuṃ bhūmiṃ tripadasaṃmitām
etacchṝtvā baliḥ prāha rājyaṃ yācitavānnahi || grāmaṃ vā nagaraṃ cāpi dhanaṃ vā kiṃ kṛtaṃ tvayā
tanniśamya baliṃ prāha viṣṇuḥ sarvaśarīrabhṛt || āsannabhraṣṭarājyasya vairāgyaṃ janayannivā
śrībhagavānuvācā || śrṛṇu daityandra vakṣyāmi guhyādguhyatamaṃ param || sarvasaṃgavihīnānāṃ kimarthaiḥ sādhyatevada
Бали: «Ныне плодоносно моё рождение, ныне плодоносен мой род, плодоносна ныне моя жизнь; достиг я цели, нет сомнения. Непреложный дождь амриты, весьма труднодостижимый, пришёл ко мне; от одного лишь Твоего прихода — великий праздник без усилия. И эти риши все достигли цели, нет тут сомнения: которыми прежде совершён подвиг, то ныне плодоносно, о господин. Достиг я цели, достиг я цели, достиг я цели, нет сомнения; потому Тебе — поклон Тебе, поклон Тебе, поклон Тебе, поклон, поклон. „По Твоему велению исполню Твоё поручение“ — таков мой ум, наполненный великим рвением; повели мне, о господин». Так сказанный посвящённым, Вамана, смеясь, сказал: «Дай мне земли, отмеренной тремя шагами, чтобы стоять в подвиге». Это услышав, Бали сказал: «Не испросил ты ни царства, ни села, ни города, ни богатства — что же ты сделал?» То услышав, Вишну, все тела носящий, сказал Бали, как бы порождая бесстрастие у того, чьё царство вот-вот падёт. Шри-Бхагаван: «Слушай, о владыка дайтьев, изреку тайного тайнейшее, высшее: чем богатствами достигается у свободных от всякой привязанности — скажи».
d6955ef5593d · प्रकाशित 4 सित॰ 2026, 9:37:31 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Он трижды повторяет «достиг я цели» и трижды кланяется. Радость выражена не словами, а тем, что их не хватает.
Просьба смехотворно мала: три шага земли, чтобы стоять. И Бали сам огорчается, что у него просят так мало.
Сказано прямо, что бесстрастие в нём порождают нарочно — «у того, чьё царство вот-вот падёт». Утешение подано до потери, а не после.