Sanandana
जन्मभादासुताष्टांकांत्यायेष्विष्टो भृगोःसुतः । चेन्न विद्धोऽष्टसप्तांगम् खांकाद्यायारिरामगैः
न ददाति शुभं किंचिद्गोचरे वेधसंयुते । तस्माद्वेधं विचार्याथ कथनीयं शुभाशुभम्
वामभेदविधानेन दुष्टोऽपि स्याच्छुभङ्करः । सौम्येक्षितोऽनिष्टफलः शुभदः पापवीक्षितः
निष्फलौ तौ ग्रहौ स्वेन शत्रुणा च विलोकितौ । नीचराशिगतः स्वस्य शत्रोः क्षेत्रगतोऽपि वा
शुभाशुभफलं नैव दद्यादस्तमितोपि वा । ग्रहेषु विषमस्थेषु शांतिं कुर्यात्प्रयत्नतः
हानिर्वृद्धिर्ग्रहाधीना तस्मात्पूज्यतमा ग्रहाः । मणिर्मुक्ताफलं विद्रुमाख्यं मरकतं तथा
पुष्परागं तथा वज्रं नीलं गोमेदसंज्ञितम् । दूर्य्यं च भास्करादीनां तुष्ट्यै धार्यं यथाक्रमम्
शुक्लपक्षादिदिवसे चंद्रो यस्य शुभप्रदः । स पक्षस्तस्य शुभदः कृष्णपक्षोन्यथाऽशुभः
शुक्लपक्षे शुभश्चंद्रो द्वितीयनवपंचमे । रिःफरंध्रांबुसंस्थैश्चैन्न विद्धो गगनेचरैः
जन्म संपद्विपत् क्षेम प्रत्यरिः साधको वधः । मित्रं च परममित्रं जन्मभात्तु पुनः पुनः
जन्मत्रिपंचसप्ताख्यास्तारा नेष्टफलप्रदाः । शाकं गुडं च लवणं सतिलं कांचनं क्रमात्
अनिष्टफलनाशाय दद्यादेतद्द्विजातये । कृष्णे बलवती तारा शुक्लपक्षे बली शशी । चंद्रस्य द्वादशावस्था राशौराशौ यथाक्रमम्
यात्रोद्वाहादिकार्येषु नामतुल्यफलप्रदाः । षष्टिघ्नं गतचन्द्र र्क्षं तत्कालघटिकान्वितम् । वेदघ्नमिषुवेदांत्यमवस्था भानुभागतः
प्रवासनष्टाख्यमृता जयो हास्यं रतिर्मुदा । शनिभुक्तिर्ज्वरः कंपः सुस्थितिर्नामसन्निभाः
पट्टबंधनयानोग्रसंधिविग्रहभूषणम् । धात्वाकरं युद्धकर्म मेषलग्ने प्रसिद्ध्यति
मंगलानि स्थिराण्यंबुवेश्मकर्मप्रवर्तनम् । कृषिवाणिज्यपश्वादिदुष्टलग्ने प्रसिद्ध्यति
कलाविज्ञानशिल्पानि भूषणाहवसंश्रवम् । गजोद्वाहाभिषेकाद्यं कर्त्तव्यं मिथुनोदये
वापीकूपतडागादि वारिबंधनमोक्षणम् । पौष्टिकं लिपिलेखादि कर्तव्यं कर्कटोदये
इक्षुधान्यवणिक्पण्यकृषिसेवादयस्स्थिरे । साहसाहवभूपाद्यं सिंहलग्ने प्रसिद्ध्यति
विद्याशिल्पौषधं कृत्यं भूषणं च चरस्थिरम् । कन्या लग्ने विधेयं च पौष्टिकाखिलमंगलम्
कृषिवाणिज्ययानं च पशूद्वाहव्रतादिकम् । तुलायामखिलं कर्म तुलाभाराश्रिते च यत्
स्थिरकर्माखिलं कार्यं राजसेवाभिषेचनम् । चौर्यकर्मस्थिरारंभाः कर्तव्याः वृश्चिकोदये
व्रतोद्वाहप्रयाणाश्वगजशिल्पकलादिकम् । चर स्थिरविमिश्रं च कर्तव्यं कार्मुकोदये
चापबंधनमोक्षास्त्रकृषिगोश्वादिकर्म यत् । प्रस्थानं पशुदासादि कर्तव्यं मकरोदये
कृषिवाणिज्यपश्वंबुशिल्पकर्मकलादिकम् । जलपात्रास्त्रशस्त्रादि कर्तव्यं कलशोदये
janmabhādāsutāṣṭāṃkāṃtyāyeṣviṣṭo bhṛgoḥsutaḥ | cenna viddho'ṣṭasaptāṃgam khāṃkādyāyārirāmagaiḥ
na dadāti śubhaṃ kiṃcidgocare vedhasaṃyute | tasmādvedhaṃ vicāryātha kathanīyaṃ śubhāśubham
vāmabhedavidhānena duṣṭo'pi syācchubhaṅkaraḥ | saumyekṣito'niṣṭaphalaḥ śubhadaḥ pāpavīkṣitaḥ
niṣphalau tau grahau svena śatruṇā ca vilokitau | nīcarāśigataḥ svasya śatroḥ kṣetragato'pi vā
śubhāśubhaphalaṃ naiva dadyādastamitopi vā | graheṣu viṣamastheṣu śāṃtiṃ kuryātprayatnataḥ
hānirvṛddhirgrahādhīnā tasmātpūjyatamā grahāḥ | maṇirmuktāphalaṃ vidrumākhyaṃ marakataṃ tathā
puṣparāgaṃ tathā vajraṃ nīlaṃ gomedasaṃjñitam | dūryyaṃ ca bhāskarādīnāṃ tuṣṭyai dhāryaṃ yathākramam
śuklapakṣādidivase caṃdro yasya śubhapradaḥ | sa pakṣastasya śubhadaḥ kṛṣṇapakṣonyathā'śubhaḥ
śuklapakṣe śubhaścaṃdro dvitīyanavapaṃcame | riḥpharaṃdhrāṃbusaṃsthaiścainna viddho gaganecaraiḥ
janma saṃpadvipat kṣema pratyariḥ sādhako vadhaḥ | mitraṃ ca paramamitraṃ janmabhāttu punaḥ punaḥ
janmatripaṃcasaptākhyāstārā neṣṭaphalapradāḥ | śākaṃ guḍaṃ ca lavaṇaṃ satilaṃ kāṃcanaṃ kramāt
aniṣṭaphalanāśāya dadyādetaddvijātaye | kṛṣṇe balavatī tārā śuklapakṣe balī śaśī | caṃdrasya dvādaśāvasthā rāśaurāśau yathākramam
yātrodvāhādikāryeṣu nāmatulyaphalapradāḥ | ṣaṣṭighnaṃ gatacandra rkṣaṃ tatkālaghaṭikānvitam | vedaghnamiṣuvedāṃtyamavasthā bhānubhāgataḥ
pravāsanaṣṭākhyamṛtā jayo hāsyaṃ ratirmudā | śanibhuktirjvaraḥ kaṃpaḥ susthitirnāmasannibhāḥ
paṭṭabaṃdhanayānograsaṃdhivigrahabhūṣaṇam | dhātvākaraṃ yuddhakarma meṣalagne prasiddhyati
maṃgalāni sthirāṇyaṃbuveśmakarmapravartanam | kṛṣivāṇijyapaśvādiduṣṭalagne prasiddhyati
kalāvijñānaśilpāni bhūṣaṇāhavasaṃśravam | gajodvāhābhiṣekādyaṃ karttavyaṃ mithunodaye
vāpīkūpataḍāgādi vāribaṃdhanamokṣaṇam | pauṣṭikaṃ lipilekhādi kartavyaṃ karkaṭodaye
ikṣudhānyavaṇikpaṇyakṛṣisevādayassthire | sāhasāhavabhūpādyaṃ siṃhalagne prasiddhyati
vidyāśilpauṣadhaṃ kṛtyaṃ bhūṣaṇaṃ ca carasthiram | kanyā lagne vidheyaṃ ca pauṣṭikākhilamaṃgalam
kṛṣivāṇijyayānaṃ ca paśūdvāhavratādikam | tulāyāmakhilaṃ karma tulābhārāśrite ca yat
sthirakarmākhilaṃ kāryaṃ rājasevābhiṣecanam | cauryakarmasthirāraṃbhāḥ kartavyāḥ vṛścikodaye
vratodvāhaprayāṇāśvagajaśilpakalādikam | cara sthiravimiśraṃ ca kartavyaṃ kārmukodaye
cāpabaṃdhanamokṣāstrakṛṣigośvādikarma yat | prasthānaṃ paśudāsādi kartavyaṃ makarodaye
kṛṣivāṇijyapaśvaṃbuśilpakarmakalādikam | jalapātrāstraśastrādi kartavyaṃ kalaśodaye
Дочь Бхригу желанна в пятом, восьмом, первом, двенадцатом и одиннадцатом от созвездия рождения, если не пронзена в восьмом, седьмом и первом стоящими в десятом, первом, одиннадцатом, шестом и третьем. При соединении с пронзанием обход не даёт ничего благого; потому, рассудив пронзание, и должно говорить о благом и неблагом. По правилу левого рассечения даже дурной может стать благотворным; видимый благим даёт нежеланный плод, а видимый злотворным даёт благо. Бесплодны те две планеты, что видимы своим и врагом разом; стоящая в знаке падения, стоящая в поле своего врага или зашедшая вовсе не даст ни благого, ни неблагого плода. При планетах, стоящих неровно, пусть с усердием совершит умилостивление, ибо убыль и рост зависят от планет, и потому планеты наиболее чтимы. Рубин, жемчуг, коралл, изумруд, топаз, алмаз, сапфир, гомеда и кошачий глаз — их должно носить по порядку для умилостивления Солнца и прочих. У кого в первый день светлой половины Луна даёт благо, тому благотворна и вся эта половина, а тёмная, напротив, неблага. В светлую половину Луна блага во втором, девятом и пятом, если не пронзена небоходами, стоящими в двенадцатом, восьмом и четвёртом. Рождение, достаток, беда, благополучие, противник, вершитель, убиение, друг и высший друг — так снова и снова считают от созвездия рождения. Звёзды, зовущиеся рождением, третьей, пятой и седьмой, дают нежеланный плод; ради устранения его пусть даст дваждырождённому по порядку овощи, патоку, соль с кунжутом и золото. В тёмную половину сильна звезда, в светлую сильна Луна. Двенадцать состояний Луны в каждом знаке по порядку дают в походе, свадьбе и прочих делах плод, равный своему имени. Пройденное Луною созвездие, умноженное на шестьдесят, с гхатиками того времени, умноженное на четыре, без пяти и четырёх, даёт состояние, считаемое от градуса Солнца. Отлучка, пропажа, смерть, победа, смех, услада, радость, медленный ход, жар, дрожь и благостояние — все они сообразны своим именам. При лагне в Овне удаются повязывание венца, поход, грозный мир, война, украшения, рудник и ратное дело; благие дела, неподвижные, водные и домовые начинания, пахота, торговля, скот и прочее удаются и при дурной лагне. При восходе Близнецов должно совершать искусства, познания и ремёсла, украшения, битву и славу, дела со слонами, свадьбу и помазание. При восходе Рака — пруд, колодец, водоём, запруживание и спуск воды, укрепляющий обряд, письмо и запись. В неподвижном знаке — сахарный тростник, зерно, торговля, товар, пахота и служба; при лагне во Льве удаются дерзость, битва и царские дела. При лагне Девы должно совершать учение, ремесло, врачевание, украшение, подвижное и неподвижное дело и всякий укрепляющий и благой обряд. В Весах — пахота, торговля, поход, скот, свадьба, обет и всякое дело, связанное с весами и грузом. При восходе Скорпиона — всякое неподвижное дело, служба царю, помазание, воровские дела и стойкие начинания. При восходе Стрельца — обет, свадьба, поход, кони, слоны, ремесло и искусства, подвижное, неподвижное и смешанное. При восходе Козерога — лук, узы, освобождение, оружие, пахота, коровы, кони, выступление, скот и слуги. При восходе Водолея — пахота, торговля, скот, вода, ремесло, искусства, водные сосуды и оружие.
3bbea4d8b01f · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 8:03:59 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Здесь названы девять камней по числу планет: рубин, жемчуг, коралл, изумруд, топаз, алмаз, сапфир, гомеда и кошачий глаз. Это древнейшее известное распределение, дожившее до нынешних лавок. Но основание его сказано прямо и просто: убыль и рост зависят от планет, потому планеты и чтимы. Камень не действует сам — он есть знак почтения, обращённого к той силе, что распоряжается прибылью и утратой.
Средство от дурной звезды дано ещё проще: дай брахману овощей, патоки, соли с кунжутом, золота. Никакого заклинания. Дурное предсказание погашается даянием, и это в традиции постоянно: то, что грозит тебе, отводится тем, что ты отдал. Знамение здесь всегда оборачивается требованием поступка.
Последняя часть — расписание дел по восходящему знаку, и в нём слышен целый быт. Овен — война и рудник, Рак — колодцы и письмо, Дева — учение и врачевание, Весы — торговля и весы, Козерог — упряжь и выступление, Водолей — вода и сосуды. Каждый знак получает свои ремёсла по естественному сходству, и оттого перечень легко запомнить. Небо здесь окончательно превращается в календарь работ.