Sanandana
आग्नेयं पूर्वदिग्धिष्ण्यैर्विदिशश्चैवमेव हि । दिग्राशयस्तु क्रमशो मेषाद्याश्च पुनः पुनः
दिगीश्वरे ललाटस्थे यातुर्न पुनरागमः । लग्नस्थो भास्करः प्राच्यां दिशि यातुर्ललाटगः
द्वादशैकादशः शुक्रोऽप्याग्नेय्यां तु ललाटगः । दशमस्थः कुजो लग्नाद्याम्यां यातुर्ललाटगः
नवमाष्टमगो राहुर्नैऋत्यां तु ललाटगः । लग्नात्सप्तमगः सौरिः प्रतीच्यां तु ललाटगः
षष्ठः पञ्चमगश्चन्द्रो वायव्यां च ललाटगः । चतुर्थस्थानगः सौम्यश्चोत्तरस्यां ललाटगः
द्वित्रिस्थानगतो जीव ईशान्यां वै ललाटगः । ललाटं तु परित्यज्य जीवितेच्छुर्व्रजेन्नरः
विलोमगो ग्रहो यस्य यात्रालग्नोपगो यदि । तस्य भङ्गप्रदो राज्ञस्तद्वर्गोऽपि विलग्नगः
रवीन्द्वयनयोर्यातमनुकूलं शुभप्रदम् । तदभावे दिवारात्रौ यायाद्यातुर्वधोऽन्यथा
मूढे शुक्रे कार्यहानिः प्रतिशुक्रं पराजयः । प्रतिशुक्रकृतं दोषं हन्तुं शक्ता ग्रहा न हि
वासिष्ठकाश्यपेयात्रिभारद्वाजाः सगौतमाः । एतेषां पञ्चगोत्राणां प्रतिशुक्रो न विद्यते
एकग्रामे विवाहे च दुर्भिक्षे राजविग्रहे । द्विजक्षोभे नृपक्षोभे प्रतिशुक्रो न विद्यते
नीचगोऽरिगृहस्थो वा वक्रगो वा पराजितः । यातुर्भङ्गप्रदः शुक्रः स्वोच्चस्थश्चेज्जयप्रदः
स्वाष्टलग्नेष्टराशौ वा शत्रुभात्त्वष्टमेपि वा । तेषामीशस्थराशौ वा यातुर्मृत्युर्न संशयः
जन्मेशाष्टमलग्नेशौ मिथो मित्रे व्यवस्थितौ । जन्मराश्यष्टमर्क्षोत्थदोषा नश्यन्ति भावतः
क्रूरग्रहेक्षितो युक्तो द्विःस्वभावोऽपि भङ्गदः । याने स्थिरोदये नेष्टो भव्ययुक्तेक्षितः स्वयम्
वस्वन्त्यार्द्धादिपञ्चर्क्षे सङ्ग्रहं तृणकाष्ठयोः । याम्यदिग्गमनं शय्या न कुर्याद्गेहगोपनम्
जन्मोदये जन्मभे वा तयोरीशस्य भेपि वा । ताभ्यां तयोरिकेन्द्रेषु यातुः शत्रुक्षयो भवेत्
शीर्षोदये लग्नगते दिग्लग्ने लग्नगेपि वा । शुभवर्गोथ वा लग्ने यातुः शत्रुक्षयस्तदा
शत्रुजन्मोदये जन्मराशेर्वा निधनोदये । तयोरीशस्थिते राशौ यातुः शत्रुक्षयो भवेत्
वक्रः पन्था मीनलग्ने यातुर्मीनांशकेपि वा । निन्द्यो निखिलयात्रासु घटलग्नो घटांशकः
जललग्नो जलांशो वा जलयोनेः शुभावहः । मूर्तिः कोशो धन्विनश्च वाहनं मन्त्रसंज्ञकम्
शत्रुमार्गस्तथायुश्च मनोव्यापारसंज्ञिकम् । प्राप्तिरप्राप्तिरुदयाद्भावाः स्युर्द्वादशैव ते
घ्नन्ति क्रूरास्त्र्! याप्तिवर्गं भावान्सूर्यमहीसुतौ । न निघ्नतो हि व्यापारं सौम्याः पुष्णन्त्यरिं विना
शुक्रोऽस्त च न पुष्णाति मूर्तिं मृत्युं च चन्द्र माः । याम्यदिग्गमनं त्यक्त्वा सर्वकाष्ठासु यायिनाम्
अभिजित्क्षणयोगोऽयमभीष्टफलसिद्धिदः । पञ्चाङ्गशुद्धिरहिते दिवसेऽपि फलप्रदः
āgneyaṃ pūrvadigdhiṣṇyairvidiśaścaivameva hi | digrāśayastu kramaśo meṣādyāśca punaḥ punaḥ
digīśvare lalāṭasthe yāturna punarāgamaḥ | lagnastho bhāskaraḥ prācyāṃ diśi yāturlalāṭagaḥ
dvādaśaikādaśaḥ śukro'pyāgneyyāṃ tu lalāṭagaḥ | daśamasthaḥ kujo lagnādyāmyāṃ yāturlalāṭagaḥ
navamāṣṭamago rāhurnaiṛtyāṃ tu lalāṭagaḥ | lagnātsaptamagaḥ sauriḥ pratīcyāṃ tu lalāṭagaḥ
ṣaṣṭhaḥ pañcamagaścandro vāyavyāṃ ca lalāṭagaḥ | caturthasthānagaḥ saumyaścottarasyāṃ lalāṭagaḥ
dvitristhānagato jīva īśānyāṃ vai lalāṭagaḥ | lalāṭaṃ tu parityajya jīvitecchurvrajennaraḥ
vilomago graho yasya yātrālagnopago yadi | tasya bhaṅgaprado rājñastadvargo'pi vilagnagaḥ
ravīndvayanayoryātamanukūlaṃ śubhapradam | tadabhāve divārātrau yāyādyāturvadho'nyathā
mūḍhe śukre kāryahāniḥ pratiśukraṃ parājayaḥ | pratiśukrakṛtaṃ doṣaṃ hantuṃ śaktā grahā na hi
vāsiṣṭhakāśyapeyātribhāradvājāḥ sagautamāḥ | eteṣāṃ pañcagotrāṇāṃ pratiśukro na vidyate
ekagrāme vivāhe ca durbhikṣe rājavigrahe | dvijakṣobhe nṛpakṣobhe pratiśukro na vidyate
nīcago'rigṛhastho vā vakrago vā parājitaḥ | yāturbhaṅgapradaḥ śukraḥ svoccasthaścejjayapradaḥ
svāṣṭalagneṣṭarāśau vā śatrubhāttvaṣṭamepi vā | teṣāmīśastharāśau vā yāturmṛtyurna saṃśayaḥ
janmeśāṣṭamalagneśau mitho mitre vyavasthitau | janmarāśyaṣṭamarkṣotthadoṣā naśyanti bhāvataḥ
krūragrahekṣito yukto dviḥsvabhāvo'pi bhaṅgadaḥ | yāne sthirodaye neṣṭo bhavyayuktekṣitaḥ svayam
vasvantyārddhādipañcarkṣe saṅgrahaṃ tṛṇakāṣṭhayoḥ | yāmyadiggamanaṃ śayyā na kuryādgehagopanam
janmodaye janmabhe vā tayorīśasya bhepi vā | tābhyāṃ tayorikendreṣu yātuḥ śatrukṣayo bhavet
śīrṣodaye lagnagate diglagne lagnagepi vā | śubhavargotha vā lagne yātuḥ śatrukṣayastadā
śatrujanmodaye janmarāśervā nidhanodaye | tayorīśasthite rāśau yātuḥ śatrukṣayo bhavet
vakraḥ panthā mīnalagne yāturmīnāṃśakepi vā | nindyo nikhilayātrāsu ghaṭalagno ghaṭāṃśakaḥ
jalalagno jalāṃśo vā jalayoneḥ śubhāvahaḥ | mūrtiḥ kośo dhanvinaśca vāhanaṃ mantrasaṃjñakam
śatrumārgastathāyuśca manovyāpārasaṃjñikam | prāptiraprāptirudayādbhāvāḥ syurdvādaśaiva te
ghnanti krūrāstr! yāptivargaṃ bhāvānsūryamahīsutau | na nighnato hi vyāpāraṃ saumyāḥ puṣṇantyariṃ vinā
śukro'sta ca na puṣṇāti mūrtiṃ mṛtyuṃ ca candra māḥ | yāmyadiggamanaṃ tyaktvā sarvakāṣṭhāsu yāyinām
abhijitkṣaṇayogo'yamabhīṣṭaphalasiddhidaḥ | pañcāṅgaśuddhirahite divase'pi phalapradaḥ
Юго-восток определяется созвездиями восточной стороны, и промежуточные стороны так же; знаки сторон идут по порядку от Овна снова и снова. Если владыка стороны стоит на лбу, у идущего нет возвращения. Солнце, стоящее в лагне, стоит на лбу идущего на восток; Венера в двенадцатом и одиннадцатом — на лбу идущего на юго-восток; Марс в десятом от лагны — на лбу идущего на юг; Раху в девятом и восьмом — на лбу идущего на юго-запад; Сатурн в седьмом от лагны — на лбу идущего на запад; Луна в шестом и пятом — на лбу идущего на северо-запад; Меркурий в четвёртом — на лбу идущего на север; Юпитер во втором и третьем — на лбу идущего на северо-восток. Оставив лоб, пусть идёт человек, желающий жить. У кого в лагне похода стоит попятная планета, она даёт царю поражение, и её варга, стоящая в лагне, — так же. Идущий согласно путям Солнца и Луны обретает благо; при отсутствии же того пусть идёт днём и ночью, иначе — гибель идущего. При затемнённой Венере бывает убыль дела, при противостоянии Венере — поражение, и уничтожить изъян, сотворённый противостоянием Венере, планеты не способны. У пяти родов — Васиштхи, Кашьяпы, Атри, Бхарадваджи и Гаутамы — противостояния Венере не бывает; не бывает его и в одной деревне, при свадьбе, при голоде, при царской распре, при смуте брахманов и смуте царей. Венера, стоящая в падении, в доме врага, попятная или побеждённая, даёт идущему поражение, а стоящая в своём возвышении даёт победу. В своём, восьмом, в лагне и желанном знаке, в восьмом от вражеского знака или в знаке, где стоит их владыка, — смерть идущего, и нет сомнения. Если владыки знака рождения и восьмой лагны стоят взаимно в дружестве, изъяны от знака рождения и восьмого созвездия гибнут по существу. Под взглядом жестоких планет и в соединении с ними даже двутельный знак даёт поражение; в походе нежелателен восход неподвижного, если он сам не соединён с благими и не видим ими. В пяти созвездиях от последней половины Дхаништхи не собирают травы и дров, не идут на юг, не стелют ложа и не кроют дома. При восходе рождения, в созвездии рождения, или в созвездии их владыки, или в их кендрах, у идущего будет гибель врагов; при восходе головою, стоящем в лагне, при лагне стороны или благой варге в лагне — тогда у идущего гибель врагов; при восходе рождения врага, или от знака его рождения, или при восходе восьмого, или при стоящем в знаке их владыке — у идущего гибель врагов. Кривой путь бывает при лагне в Рыбах и в доле Рыб, и он порицаем во всех походах; при лагне и доле Водолея, при водной лагне и водной доле у рождённого от воды он приносит благо. Тело, казна, лучники, ездовые, зовущееся советом, враг, путь, срок жизни, зовущееся делом ума, обретение и необретение — таковы двенадцать бхав от восхода. Жестокие губят бхавы разряда третьего и обретения; Солнце и сын Земли не губят дела, а благие питают всё, кроме врага. Венера в седьмом не питает тела, а Луна — смерти. Оставив хождение на юг, идущим во все стороны это сочетание мига Абхиджит даёт исполнение желанного и приносит плод даже в день, лишённый чистоты панчанги.
2bff3d24455d · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 8:03:59 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Понятие лба здесь буквально: планета, стоящая по стороне похода, обращена лицом к идущему, и у него нет возвращения. Оставь лоб — то есть не иди туда, где сила смотрит тебе в лицо, — и останешься жив. Совет высказан без всякой торжественности и годится далеко за пределами астрологии.
Особенно поучительно правило о противостоянии Венере: изъян этот планеты уничтожить не способны, но его не бывает при голоде, при царской распре, при смуте, при свадьбе и в пределах одной деревни. Самая жёсткая помеха отступает перед необходимостью и перед близостью. Когда людям надо бежать от голода или выдать дочь замуж, примета молчит.
Двенадцать бхав похода перечислены заново, уже не для человека, а для войска: тело, казна, лучники, ездовые, совет, враг, путь, срок жизни, дело ума, обретение. Гороскоп выступления оказывается описью всего, что берут с собою. И в конце — та же оговорка, что и во многих других местах: мухурта Абхиджит даёт плод даже в дурной день. Одно надёжное всегда перевешивает многое сомнительное.