Sanat-kumāra
बाला बीजत्रयाद्यैर्द्विस्त्रिभिर्मंत्रैः षडगंकम् ॥ विकीर्णकुंतलां नग्रां रक्तामानंदविग्रहाम्
दधानां चिंतयेद्बाणचापपाशसृणीकरैः ॥ तत्समानायुधाकारवर्णा देव्यास्तु बा
ऋतुस्राताः स्फुरद्योन्यः सदानंदारुणेक्षणाः ॥ इत्येषा कुरुकुल्लांते प्रोक्ता चंद्रावलीस्वयम्
वाराहीमभिधास्यामि ललितायाः परा तनुः ॥ शुचिः स्वेनाथ शून्यं स्यान्नभसाभ्ररसिस्थिरा
अंबु पश्चाद्रयः साग्निर्मरुतांबुरयौ तथा ॥ इलसायुतोऽग्निरेतानि पुनरंबुमरुद्युतम्
दाहांबुमरुताहंसस्त्वग्निनैतत्त्रयं पुनः ॥ अम्बुदाहौ मरुद्युक्तौ हंसोऽथ धरया नभः
तेजोग्निना पुनः पंच वातः स्वेन समायुतः ॥ तोयं चरेण तत्पूर्वं तोयमग्नियुतं ततः
शून्यं व्याप्तेन शुचिना शून्यं शक्त्या नभो युतम् ॥ दाहो धरा स्वसहरितस्तोयं चरसमन्वितम्
एतत्पूर्वमधुः प्रोक्तं चतुष्टयमतः परम् ॥ ज्याख्येन युक्ता सचरो रभश्चैतस्य पूर्वकम्
रसोऽग्निना पुनः प्रोक्तं चतुष्का अपयं ततः ॥ शुभोभ्रता चरेणापि हंसः स्वेन सपूर्वकम्
हंसोऽग्निना प्राक् त्रितयं हृदयं स्वसमायुतम् ॥ रसश्चरेण तत्पूर्वमग्निना च रसो युतः
पश्चादुक्तस्त्रयं वातो धरया च नभोन्वितम् ॥ प्राणः स्वेन युतः पश्चाद्धृदयस्वयुतं रसः
व्याप्तमेतत्त्रयं पश्चाद्दाहेनांबु समन्वितम् ॥ गोत्राभरायुता स्पर्शो नादयुक्तो जवीयुतः
दाहेन पूर्वपूर्वं च पूर्वं च मरुता युतम् ॥ शून्यं मरुत्स्वसहितं हृद्दाहेनांबुना चरः
स्पर्शो मरुत्स्वसहितो हृद्दाहेनांबुसंयुतम् ॥ ज्याग्निः स्वसंयुतो हंसस्तथांबु मरुता सह
bālā bījatrayādyairdvistribhirmaṃtraiḥ ṣaḍagaṃkam || vikīrṇakuṃtalāṃ nagrāṃ raktāmānaṃdavigrahām
dadhānāṃ ciṃtayedbāṇacāpapāśasṛṇīkaraiḥ || tatsamānāyudhākāravarṇā devyāstu bā
ṛtusrātāḥ sphuradyonyaḥ sadānaṃdāruṇekṣaṇāḥ || ityeṣā kurukullāṃte proktā caṃdrāvalīsvayam
vārāhīmabhidhāsyāmi lalitāyāḥ parā tanuḥ || śuciḥ svenātha śūnyaṃ syānnabhasābhrarasisthirā
aṃbu paścādrayaḥ sāgnirmarutāṃburayau tathā || ilasāyuto'gniretāni punaraṃbumarudyutam
dāhāṃbumarutāhaṃsastvagninaitattrayaṃ punaḥ || ambudāhau marudyuktau haṃso'tha dharayā nabhaḥ
tejogninā punaḥ paṃca vātaḥ svena samāyutaḥ || toyaṃ careṇa tatpūrvaṃ toyamagniyutaṃ tataḥ
śūnyaṃ vyāptena śucinā śūnyaṃ śaktyā nabho yutam || dāho dharā svasaharitastoyaṃ carasamanvitam
etatpūrvamadhuḥ proktaṃ catuṣṭayamataḥ param || jyākhyena yuktā sacaro rabhaścaitasya pūrvakam
raso'gninā punaḥ proktaṃ catuṣkā apayaṃ tataḥ || śubhobhratā careṇāpi haṃsaḥ svena sapūrvakam
haṃso'gninā prāk tritayaṃ hṛdayaṃ svasamāyutam || rasaścareṇa tatpūrvamagninā ca raso yutaḥ
paścāduktastrayaṃ vāto dharayā ca nabhonvitam || prāṇaḥ svena yutaḥ paścāddhṛdayasvayutaṃ rasaḥ
vyāptametattrayaṃ paścāddāhenāṃbu samanvitam || gotrābharāyutā sparśo nādayukto javīyutaḥ
dāhena pūrvapūrvaṃ ca pūrvaṃ ca marutā yutam || śūnyaṃ marutsvasahitaṃ hṛddāhenāṃbunā caraḥ
sparśo marutsvasahito hṛddāhenāṃbusaṃyutam || jyāgniḥ svasaṃyuto haṃsastathāṃbu marutā saha
«Бала — с тремя семенами впереди, дважды тремя мантрами, шесть членов. С разметавшимися кудрями, нагую, алую, имеющую облик блаженства, держащую в руках стрелу, лук, петлю и стрекало, да помыслит; и богини с оружием, обликом и цветом, ей равными, омывшиеся по времени, с трепещущими лонами, всегда блаженные, с алыми очами. Так эта, зовомая Курукуллою, изложена — сама Чандравали. Варахи изложу, высшее тело Лалиты. «Шучи» со «сва», затем «шунья» да будет; с «набхасом», «абхра», «раси», «стхира», «амбу», после «рая» с «агни»; «марут», «амбу», «рая», также «ила», «са», соединённый «агни» — эти снова с «амбу» и «марутом»; «даха», «амбу», «марут», «хамса» с «агни» — эти три снова; «амбу» и «даха» с «марутом», «хамса», затем с «дхарою» «набхас», «теджас» с «агни» — снова пять; «вата» со «сва» соединённый, «тоя» с «чарою», прежде того «тоя» с «агни», затем «шунья» с «вьяптою» и с «шучи», «шунья» с силою, «набхас» соединённое, «даха», «дхара» со «сва», «харита», «тоя» с «чарою» — это прежде названо; изложена четвёрка, потому далее зовомым «джья» соединённая с «чарою» «рабхас» и её прежнее, «раса» с «агни» — снова изложено; четвёрка, «апая», затем «шубха», «абхра» и с «чарою», «хамса» со «сва» с прежним, «хамса» с «агни» — прежде три; «хридая» со «сва» соединённое, «раса» с «чарою», прежде того с «агни» и «раса» соединённый — после названы три; «вата» с «дхарою» и с «набхасом», «прана» со «сва» соединённый, после «хридая» со «сва», «раса», «вьяпта» — эти три; после «дахою» «амбу» соединённое, «готра» с «бхара», «спарша» с «надою», с «джави», «дахою» прежнее и прежнее, и прежнее с «марутом» соединённое, «шунья» с «марутом» и «сва», «хрит» «дахою» с «амбу», «чара», «спарша» с «марутом» и «сва», «хрит» «дахою» с «амбу» соединённое, «джья» с «агни» со «сва», «хамса», также «амбу» с «марутом» вместе...»
58169813f607 · प्रकाशित 5 सित॰ 2026, 5:52:09 pm UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Курукулла названа здесь самою Чандравали — той подругою, с которой глава начиналась. Созерцание её принадлежит левому обряду и записано без прикрас: нагая, с распущенными волосами, алая; окружение описано телесно и прямо.
Переводить это надлежит как записано, не смягчая и не растолковывая. Свод хранит здесь принятое в известной школе, и подставлять на место сказанного что-либо благопристойное значило бы выдать чужое за его слово.
Вслед за нею идёт Варахи, названная «высшим телом Лалиты», и с нею возвращается тайнопись — самая длинная во всей главе. Порядок этот выдержан от начала: сперва имя и родство, потом ключ, и лишь потом облик.