प्रायश्चित्तं न पश्यन्ति यस्मिन्पापे मुनीश्वराः । पातकं पुण्यतीर्थेषु नश्येत्तदपि माघतः ॥
ज्ञानकृन्मानसे माघस्तस्मान्मोक्षफलप्रदः । हिमवत्पृष्ठतीर्थेषु सर्वपापप्रणाशनः ॥ इन्द्रलोकप्रदोऽच्छोदे निर्दिष्टो वेदवादिभिः । सर्वपापहरो माघो मोक्षदो बदरीवने ॥
पापहा दुःखहारी च सर्वकामफलप्रदः । रुद्रलोकप्रदो माघो नार्मदे पापनाशतः ॥ यामुनः सूर्यलोकाय भवेत्कल्मषनाशनः । सारस्वतोऽघविध्वंसी ब्रह्मलोकफलप्रदः ॥
विशालफलदो माघो विशालायां द्विजोत्तम । पातकेन्धनदावाग्निर्गर्भहेतुक्रियापहः ॥
विष्णुलोकाय मोक्षाय जाह्नवः परिकीर्तितः । सरयूगण्डकीसिन्धुश्चन्द्रभागा च कौशिकी ॥
तापीगोदावरीभीमापयोष्णीकृष्णवेणिका । कावेरीतुङ्गभद्रा च अन्या याश्च समुद्रगाः ॥
आशु माघी नरो याति स्वर्गलोकं विकल्मषः । नैमिषे विष्णुसायुज्यं पुष्करे ब्रह्मणोऽन्तिकम् ॥
आखण्डलस्य लोको हि कुरुक्षेत्रे तु माघतः । माघो देवह्रदे विप्र योगसिद्धिफलप्रदः ॥
प्रभासे मकरादित्ये स्नानाद्रुद्रगणो भवेत् । देवक्यां देवतादेहो नरो भवति माघतः ॥
माघस्नानेन भो विप्र गोमत्यां न पुनर्भवः । हेमकूटे महाकाल ओङ्कारे चामरेश्वरे ॥
prāyaścittaṃ na paśyanti yasminpāpe munīśvarāḥ | pātakaṃ puṇyatīrtheṣu naśyettadapi māghataḥ ||
jñānakṛnmānase māghastasmānmokṣaphalapradaḥ | himavatpṛṣṭhatīrtheṣu sarvapāpapraṇāśanaḥ || indralokaprado'cchode nirdiṣṭo vedavādibhiḥ | sarvapāpaharo māgho mokṣado badarīvane ||
pāpahā duḥkhahārī ca sarvakāmaphalapradaḥ | rudralokaprado māgho nārmade pāpanāśataḥ || yāmunaḥ sūryalokāya bhavetkalmaṣanāśanaḥ | sārasvato'ghavidhvaṃsī brahmalokaphalapradaḥ ||
viśālaphalado māgho viśālāyāṃ dvijottama | pātakendhanadāvāgnirgarbhahetukriyāpahaḥ ||
viṣṇulokāya mokṣāya jāhnavaḥ parikīrtitaḥ | sarayūgaṇḍakīsindhuścandrabhāgā ca kauśikī ||
tāpīgodāvarībhīmāpayoṣṇīkṛṣṇaveṇikā | kāverītuṅgabhadrā ca anyā yāśca samudragāḥ ||
āśu māghī naro yāti svargalokaṃ vikalmaṣaḥ | naimiṣe viṣṇusāyujyaṃ puṣkare brahmaṇo'ntikam ||
ākhaṇḍalasya loko hi kurukṣetre tu māghataḥ | māgho devahrade vipra yogasiddhiphalapradaḥ ||
prabhāse makarāditye snānādrudragaṇo bhavet | devakyāṃ devatādeho naro bhavati māghataḥ ||
māghasnānena bho vipra gomatyāṃ na punarbhavaḥ | hemakūṭe mahākāla oṅkāre cāmareśvare ||
«Грех, в котором владыки мудрецов не видят искупления, — и тот гибнет от магхи в святых тиртхах. В Манасе магха творит знание и потому даёт плод освобождения; в тиртхах на хребте Химавата он губит все грехи; в Аччходе он указан возглашающими Веду как дающий мир Индры; в лесу Бадари уносит все грехи и даёт освобождение. Губящий грех, уносящий скорбь и дающий плод всех желаний, дающий мир Рудры — магха в Нармаде, от уничтожения греха; в Ямуне он ведёт к миру солнца и губит скверну; в Сарасвати разрушает грех и даёт плод мира Брахмы. Обширный плод даёт магха в Вишале, о лучший из дваждырождённых, — лесной огонь для дров греха, уносящий дело, что служит причиною новой утробы. В Джахнави он возглашён как ведущий к миру Вишну и к освобождению. Сараю, Гандаки, Синдху, Чандрабхага и Каушики; Тапи, Годавари, Бхима, Пайошни, Кришнавени, Кавери и Тунгабхадра, и иные, какие текут к морю, — омывшийся в магху человек скоро идёт без скверны в небесный мир. В Наймише — слияние с Вишну, в Пушкаре — близость Брахмы; в Курукшетре от магхи — мир Акхандалы; в Девахраде магха даёт плод совершенства в йоге, о брахман. В Прабхасе от омовения при солнце в Макаре человек становится из сонма Рудр, а в Деваки от магхи получает божественное тело».
61704906053d · प्रकाशित 3 सित॰ 2026, 4:13:59 am UTC
उपलब्ध भाषाएँRUश्लोक बदलें इन कुंजियों से
Список рек читается как карта, и в нём нет иерархии: у каждой воды свой плод — где знание, где мир Индры, где освобождение. Одно и то же действие в разных местах даёт разное, и выбирать предлагается по нужде, а не по величию. А в начале поставлено самое сильное: даже грех, для которого мудрецы не нашли искупления, здесь гибнет.